Przedmiotem niniejszego wynalazkujest sposób, który umozliwia wytwo¬ rzenie mozliwie wielkiego stosunku Unij¬ nego wydluzenia luku do powierzchni reakcyjnej, jako tez urzadzenie do prze¬ prowadzenia tego sposobu.Sposób ten polega na tern, ze: po¬ miedzy dwiema lezacemi w jednej pla¬ szczyznie elektrodami zapala sie luk swietlny pradu zmiennego i wyciaga sie go do dowolnych dlugosci zapomoca magnesu o pradzie stalym, który sie ustawia tak, ze linje sil przechodza pio¬ nowo albo w przyblizeniu pionowo przez plaszczyzne elektrod.Przy rozszerzeniu luku w przeciagu jednej zmiany pradu albo w czasie krótszym, zmusza sie podstopnik luku do wywedrowania przynajmniej na jednej elektrodzie az do polowy, odwróconego od miejsca zapalenia jej obwodu zewne¬ trznego i do zupelnego albo czescio¬ wego powrotu do miejsca zapalenia.Zaleznie od chwilowego kierunku pradu wedrówka ta odbywa sie z miejsca za¬ palenia to w jedna to w druga strone.Jezeli i podstopnik luku przekroczyl polowe zewnetrznego obwodu elektrody, wedruje on, bez wzgledu na strone z której przychodzi prad, czesciowo po równych dlugosciach. Z tego powodu i luk rozszerza sie, bez wzgledu na kie¬ runek z którego prad przychodzi, cze¬ sciowo po równych plaszczyznach. Im dalej poza polowe zewnetrznego obwodu elektrody zmusza sie podstopnik luku swietlnego do wywedrowania, tern wie¬ ksza staje sie w stosunku do calej, wy¬ pelnionej przez luk swietlny powierzchni, ta czesc, która pozostaje niezaleznie od chwilowego kierunku pradu wolna i tern wiekszy staje sie wiec stosunek linij- nego wydluzenia luku do powierzchni reakcyjnej.Jezeli sie wyprowadza podstopnik luku swietlnego w podany sposób poza polowe zewnetrznego obwodu elektrody tylko na jednej elektrodzie, to opisana koncentracja luku powstaje tylko jedno¬ stronnie na tej elektrodzie, podczas gdy podstopnik luku na drugiej elektrodzie przy nierównym kierunku pradu nigdy nie wedruje na tej samej dlugosci. Mozna jednak zmuszac w podobnyz sposób do wedrowania podstopnik i na tej drugiej elektrodzie az poza polowe jej zewne¬ trznego obwodu, przez co koncentracja staje sie obustronna.Najprostszy sposób wykonania opi¬ sanego postepowania polega na tern, ze sie uklada obie elektrody obok siebie i w jednej plaszczyznie, przytem magnes o pradzie stalym ustawia sie tak, ze linje sil przechodza pionowo albo w przy¬ blizeniu pionowo przez plaszczyzne ele¬ ktrod. Nastepnie elektrode, na której podstopnik luku swietlnego ma wedrowac az poza polowe zewnetrznego obwodu, wykonywa sie bardzo krótka w stosunku do czynników, okreslajacych linijne wy¬ dluzenie luku. Wtedy podstopnik luku, rozszerzajacego sie mocno w stosunku do dlugosci elektrody, wedruje wedlug wynalazku az poza polowe zewnetrznego obwodu tej krótkiej elektrody. Jezeli sie ma zmuszac i drugi podstopnik do wedrowania w ten sam sposób az poza polowe zewnetrznego obwodu tej dru¬ giej elektrody, to i te druga elektrode wykonywa sie krótka w stosunku do czynników okreslajacych linijne wydlu¬ zenie luku.Do przeprowadzenia opisanego spo¬ sobu sluzy urzadzenie, skladajace sie ze zródla pradu, dwóch elektrod, osadzo¬ nych obok siebie i w jednej plaszczyz¬ nie, i magnesu o pradzie stalym, który sie ustawia tak, ze jego linje sil prze¬ chodza pionowo albo w przyblizeniu pionowo do plaszczyzny elektrod, przy- czem co najmniej jedna z obu elektrod jest tak mala w stosunku do czynników, okreslajacych linijne wydluzenie luku, — 2 — •ze luk rozszerzajac sie moze wedrowac swoim podstopnikiem az poza polowe jej zewnetrznego obwodu. Oprócz tego utwierdzenie elektrod jest szczególne; aby mianowicie podstopnik luku pod¬ czas swej wedrówki nie natrafial na .przeszkody, uchwyt dotyczacej elektrody nie moze byc, jak dotychczas, wykonany jako jej przedluzenie, t. j. innemi slowy nie moze lezec w plaszczyznie elektrod.Wedlug wynalazku' doprowadza sie go z boku do elektrody.Jezeli wedrowanie podstopnika luku poza polowe zewnetrznego obwodu ele¬ ktrody ma sie odbywac takze na dru¬ giej elektrodzie, to wykonywa sie i te elektrode odpowiednio krótka w sto- • sunku do czynników okreslajacych linijne wydluzenie luku. Podobnie i przy tej elektrodzie doprowadza sie uchwyt z boku.W szczególnosci elektrody moga byc wykonane w rózny sposób; jednakowoz najbardziej odpowiedniemi sa trzy wyko¬ nania. Te zas sa uwidocznione na dola¬ czonym rysunku, który przedstawia równoczesnie schematycznie sposób dzialania. Przy wszystkich trzech figu¬ rach linje sil pola magnetycznego o pra¬ dzie stalym przecinaja plaszczyzne pa¬ pieru prostopadle albo w przyblizeniu prostopadle. Na fig. 1 elektroda bardzo krótka a b umieszczona jest pionowo wzgledem drugiej elektrody c d e. Luk swietlny pradu zmiennego zapala sie w miejscu b d i rozszerza sie stosownie • do chwilowego kierunku pradu albo w sposób oznaczony linjami pelnemi, przyczem rozszerzenie odbywa sie w kie¬ runku oznaczonym strzalkami, albo w strone oznaczona linjami kreskowa- nemi. Podstopnik zapalonego przy b diuku swietlnego, wedrujacy po elektrodzie a by bedzie sie poruszal pod wplywem * • pola magnetycznego, na przeciag jednej zmiany pradu albo w czasie krótszym, przez lewy brzeg elektrody az do a, a stam¬ tad przez prawy brzeg tejze elektrody do miejsca zapalenia; podczas tego czasu drugi podstopnik luku swietlnego we¬ druje po elektrodzie c de w kierunku do c.Fig. 2 przedstawia dwie elektrody równego ksztaltu wformielitery V, Tebar¬ dzo krótkie elektrody f,ghi i, £, /, ulo¬ zone sa wzgledem siebie w ten sposób, ze luk swietlny konczy sie w miejscach ng, k} a rozszerza sie zaleznie od chwilo¬ wego kierunku pradu w kierunku strzalki po torze,wyrysowanympelnemi wzglednie kreskowanemi linjami.Fig. 3 przedstawia dwie krótkie proste elektrody m,n i o, fi, które sa ustawione w tej samej prostej linji. Przy tern wy¬ konaniuluk swietlny zapala sie w miejscu oni rozszerza sie w sposób równiez oznaczony pelnemi i kreskowanemi linjami.Dla technicznego ruchu korzystnem jest wedlug wynalazku, a mozliwem przez odpowiedni wybór natezenia pola magnetycznego urzadzic sie tak, aby w przeciagu jednej zmiany pradu luk swietlny wydluzal sie ciagle linijnie, tak ze np. w fig. 1, jeden podstopnik luku swietlnego wedruje calkowicie lub prawie calkowicie wokolo malej elektrody, przy fig. 2 i 3 zas oba podstopniki luku swietlnego okolo obu elektrod. W po¬ równaniu ze znanym sposobem Eirke- landa otrzymuje sie w ten sposób, np. przy wykonaniu wedlug fig. 3, stosunek powierzchni reakcyjnej do linijnego wy¬ dluzenia luku 4 do 5 razy mniejszy. PL