Przedmiotem wynalazku jest podklad¬ ka, umieszczana pod krazkami, nakretka¬ mi i podobnemi narzadami i zaopatrzona calkowicie lub czesciowo po obydWóch stronach w zeby, naciete promieniowo. Ze¬ by te po stronie nakretki sa zwrócone w kierunku przeciwnym kierunkowi obrotu nakretki1 podczas odkrecania tejze, zeby zas po stronie odwrotnej — w kierunku przeciwnym do kierunku z^bów po stronie nakretki.Po dokreceniu nakretki zeby zostaja w pewnym stopniu wcisniete zarówno w na¬ kretke, jak i w przedmiot, w którym jest osadzona sruba, i zapobiegaja odkrecaniu sie nakretki w razie drgan lub Wstrzasnien zlacza srubowego.Twardosc zebów powinna byc taka, aby zeby nie scieraly sie przy dokrecaniu na¬ kretki, lecz zachowywaly dostatecznie ostra krawedz, któraby mogla byc wcisnieta w nakretke tak, aby ja unieruchomic. Jedno¬ czesnie zas twardosc nie moze byc tak du¬ za, aby zab scinal tworzywo nakretki, gdyz nakretka przy odkrecaniu szyfbko ulegala¬ by zniszczeniu. Podkladki powinny wiec byc wyrabiane z tworzywa odpowiedniej twardosci.Jezeli podkladka powyzsza zostanie wykonana tak, ze wierzcholki zebów po jednej jej stronie beda lezaly bezposred¬ nio nad wierzcholkami odpowiednich zebów po drugiej stronie podkladki, wówczas na¬ cisk nakretki na podkladke bedzie przeno¬ szony najkrótsza droga wprost nadól przez podkladke, poniewaz dwa lezace wprostsiebie ipunkty oparcia (lub linje oparcia) znajduja sie w jecjinejjpla&zczyznie piono¬ wej. W^^^spos^^psS^^ókdi staje sie nie- siprezysta, co w pewnych warunkach moze spowodowac obluinianie sie nakretki, pod która umieszczona jest podkladka, jezeli nakretka ta jest mocno dociagnieta, gdyz mocno obciazony sworzen sruby iprzy ude¬ rzeniach i wstrzasnieniach rozciaga sie zwlaszcza w gwincie. Jezeli podkladka jest niesprezysta, to nie bedzie mogla wy¬ równywac wydluzenia sworznia sruby i nakretka nie bedzie juz przylegala scisle do sruby, a przypadkowa przyczyna ze¬ wnetrzna latwo moze spowodowac odsru¬ bowanie sie nakretki.Jezeli ipodkladka jest wykonana tak, ze wierzcholkom zebów po jednej stronie podkladki odpowiada srodek wrebu mie- dzyzebnego po drugiej jej stronie, to osia¬ ga sie coprawda fen skutek, ze podkladka przy dociaganiu nakretki bedzie s(prezyno- wala, lecz sprezynowanie takiej /podkladki jest stosunkowo duze, wobec czego, jak wykazuje doswiadczenie, — latwo moze sie zdarzyc, ze podkladka, o ile tworzywo, z jakiego ona jest wykomiajna, nie posiada odpowiedniej .sprezystosci, sprezystosc te stopniowo zatraca, albo tez, o ile tworzywo jest dbyt twarde, — lamie sie.Poniewaz podkladek uzywa sie zwykle w duzych ilosciach w tym celu, aby na¬ kretki zabezpieczyc od obluzniania sie, wiec wyrób ich musi byc tani, wobec czego do wyrobu podkladek stosowane bywa zwykle wybijanie, tloczenie lub podobna czynnosc.Trudno jest jednak wyrabiac tym spo¬ sobem z dostateczna jednostajnoscia opi¬ sane powyzej podkladki o wymaganych wlasnosciach. Najkorzystniejsza odmiane stanowi podkladka, w której wierzcholki zebów po obu jej stronach nie sa umie¬ szczone w jednej plaszczyznie jedne nad drugiemi, jak w pierwszej z opisanych od¬ mian podkladki, ani tez nie wypadaja nad srodkami wrebów miedzyzebnych po dru¬ giej stronie podkladki, jak w ostatnio opi¬ sanym przypadku, lecz w której wierzchol¬ ki zebów po obydwóch stronach podkladki sa wzgledem siebie nieco przesuniete. Do¬ swiadczenie wykazuje, ze to przesuniecie powinno wynosic mniej wiecej % grubosci podkladki. W tym ostatnim przypadku podkladki mozna wyrabiac z plyty lub ta¬ smy stalowej takiej twardosci, aby obróbka mogla odbywac sie na zimno, a mianowicie przez wybijanie, tloczenie lub podobna czynnosc. Po wybijaniu podkladki sa har¬ towane. Okazuje sie, ze dzieki takiemu uksztaltowaniu podkladek zapobiega sie przy dociaganiu nakretek tak duzemu od¬ ksztalceniu podkladki, któreby narazalo ja na zlamanie lliib utrate sprezystosci, a jed¬ nak umozliwia sie tak duze zgniecenie pod¬ kladki, ze wydluzenie sie w danym razie sworznia sruby przy mocnem dociagnieciu nakretki wyrównane zostaje dzieki spre¬ zystosci podkladki. Przyklad wykonania takiej podkladki uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia podkladke, umieszczona pomiedzy przedmiotem laczo¬ nym a nakretka; fig. 2 jest widokiem (pod¬ kladki zgóry, a fig. 3 — widokiem czesci podkladki zboku w wiekszej podzialce.Cyfra 1 — oznacza podkladke, umie¬ szczona pod nakretka 2, dociagnieta zapo- moca sworznia 3 do przedmiotu laczonego 4. Podkladka jest zaopatrzona po obydwóch stronach w zeby 5, które sa ustawione wzdluz promieni, i które po stronie nakret¬ ki sa umieszczone -tak, ze stroma scianka zeba jest zwrócona w kierunku, w którym nalezy obracac nakretke w celu jej do¬ ciagniecia. Po stronie przedmiotu 4 kieru¬ nek zebów jest odwrotiny. Wierzcholki ze¬ bów zajmuja takie polozenie, ze kazdy zab w rzucie pionowym (fig. 3) jest przesunie¬ ty na czolowych plaszczyznach podkladki o pewna odleglosc wzgledem odpowiednie¬ go zeba, znajjdujacego sie po drugiej jej stronie. Wielkosc tego przesuniecia wierz-cholków zebów (posiada, jak to wyjasniono powyzej, cluze znaczenie, gdy chodzi o pra¬ widlowe dzialanie podkladki, i powinna wynosiC — zgodnie z poczynionemu do¬ swiadczeniami — od polowy do dwóch trzecich grubosci podkladki.Liczba zebów zalezy od wielkosci pod¬ kladki; przy podkladkach o wiekszej sred¬ nicy wystarczy, bez zmniejszenia skutecz¬ nosci, zelby wykonac nie ma calej szeroko¬ sci pierscienia. PL