Wynalazek niniejszy dotyczy sprzegiel osadzonych pomiedzy walami pedzacym i pedzonym, umieszczonemi jeden w prze¬ dluzeniu drugiego, i zawierajacych na skra¬ ju element, przesuwany wzdluz osi, sluzacy do sprzegania lub rozlaczania uruchamia¬ ny za posrednictwem tulei, otaczajacej wal pedzony i po nim sie slizgajacej. Element ten przy rozlaczaniu sciska uklad sprezy¬ sty sprzegajacy. Wynalazek dotyczy w szczególnosci, lecz nie wylacznie, tego ro¬ dzaju sprzegiel uzywanych do pojazdów samochodowych, w tern bowiem zastosowa¬ niu daje on najWeksze korzysci.Wynalazek ma na celu przedewszyst- kiem uczynic omawiane sprzegla bardziej miekkie w dzialaniu, niz sa one dotychczas.Wynalazek polega glównie na takiem urzadzeniu sprzegiel omawianego rodzaju, aby polaczenie pomiedzy elementem i tule¬ ja bylo wykonane w sposób, umozEwiaja¬ cy temu elementowi obracanie sie i przesu¬ wanie, skutkiem czego element ten mialby moznosc dostosowania sie do niedokladno¬ sci obróbki czesci sprzegla oraz do niejed- nostajnosci obrotów kola zamachowego i zapewnienie równomiernego rozlozenia ci¬ snienia zwiazanego ze sprzeganiem.Dla dokladego zrozumienia wynalazku przedstawiono na rysunku jako przyklad wykonania sprzeglo wielotarczowe db sa¬ mochodu w przekroju osiowym.Do kola irozpedowego er, od strony prze¬ ciwleglej motorowi, przymocowuje sie, jak( zwykle, pd^we cylindryczna b, posiadaja¬ caw^pM^^ wy¬ stepom tarcz, zapomoca których pochwa sprzega tarcze bezposrednio z walem pe¬ dzacym. Pomiedzy temi tarczami znajduja sie tarcze pedzone, posiadajace na we¬ wnetrznym obwodzie wystepy, odpowiada¬ jace rowkom walu pedzonego, na którym sa umieszczone.Wlaczanie i rozlaczanie sprzegla usku¬ tecznia sie za posrednictwem elementu d, przesuwanego wzdluz osi i znajdujacego sie pod dzialaniem ukladu sprezystego, który wywiera na wspomniany element ci¬ snienie, wystarczajace do sprzezenia. Ele¬ ment d umocowuje sie, laczy z organami sterujacemi i uruchamia w ten sposób, aze¬ by mógl wzgledem nich przybierac nachy¬ lenia, umozliwiajace mu dostosowanie sie do nierównosci obrotu kola rozpedowego i zapewniajace (równomierny rozklad cisnie¬ nia zwiazanego ze sprzegiem.W tym celu stosuje sie, np. nastepujace urzadzenie.Z jednej strony zaopatruje sie element d w tuleje cylindryczna d\ posiadajaca wy¬ gladzona powierzchnie wewnetrzna c/4, z drugiej zas strony dla zamkniecia pochwy b umieszcza sie pokrywe pierscieniowa f, zaopatrzona od strony wewnetrznej w pro¬ wadnice cylindiryczna F, dostosowana do tulei d\ która moze na nia sie wsuwac w zwiazku z uruchamianiem elementu d. Ele¬ ment d moze przytem nieznacznie tylko przesuwac sie katowo, a to z powodu nie¬ wielkiej dlugosci powierzchni d4. Wskaza- nem jest, aby element d przyjmowal udzial w obrocie pochwy 6, co osiaga sie zwyczaj¬ nie, skutkiem zaopatrzenia go w zeby, któ¬ re powinny lekko wchodzic i slizgac sie w rowkach wewnetrznych pochwy.Podobnie cel powyzszy mozna osiagnac przez zastosowanie sprezyn sprzegowych g (jednej sprezyny), umieszczonych pomie¬ dzy pokrywa pierscieniowa / pochwy 6 i obrzezem wewnetrznem d2 tulei d1 (np. w przegródkach wewnatrz prowadnicy cylin¬ drycznej f1), przyczem sprezyny te obraca¬ ja sie wraz z kolem rozpedowem a.Do laczenia walu pedzonego e i tarcz pedzonych stosuje sie pochwe h, posiadaja¬ ca nazewnatrz stosowne rowki i laczaca sie z walem e, np. zapomoca osady zlobkowa¬ nej, przyczem pochwa ta powinna byc ce¬ lem najdalej idacego zmniejszenia bez¬ wladnosci mozliwie najlzejsza.W celu sterowania elementu d stosuje sie tuleje i, slizgajaca sie lekko dzieki glad¬ kosci powierzchni wydrazenia odpowiada¬ jacego prowadnicy F — dzwigana i uru¬ chamialna przez organ, zlaczony z kolem rozpedowem, tuleja i tak samo jak poprzed¬ nio nie styka sie z walem pedzonym e. Mo¬ ze byc tez odmiennie, a mianowicie tuleja i slizga sie lekko po wale pedzonym e a nie. styka sie z zadnym organem, zlaczonym stale z kolem rozpedowem. Tuleja ta jed¬ nak musi wchodzic do srodka pochwy b przez odpowiedni otwór w jej pokrywie f Wspomniana tuleja i posiada na jednyn: z konców dowolny zderzak, np. kulkowy (kulkowe lozysko oporowe), pozwalajacy na nadanie jej przesuniec osiowych pomi¬ mo obrotu, na drugim zas koncu posiada kolnierz f1, który przy zetknieciu sie z o- brzezem d2 elementu d zapewnia przesu¬ niecie tego ostatniego.Czesci do laczenia narzadu d i tulei i sa tak wykonane, ze dostosowuja sie do wszel¬ kich przesuniec wzglednych, jakim w prak¬ tyce moga ulegac osie walu pedzacego i tu¬ lei teoretycznie przykrywajace sie.W tym celu np. kolnierz i1 i obrzeze cP winny sie stykac wzdluz krzywej po¬ wierzchni obrotowej z jednej strony dopu¬ szczajacej wzgledne przesuniecia katowe o- bydwóch wyzej wspomnianych osi, z dru¬ giej zas strony — plaszczyznami prosto- padlemi do osi walu, dopuszczajacemi przesuniecia równolegle wzgledne oby¬ dwóch wspomnianych osi.To osiaga sie przez umieszczenie na — 2 —sciance obrzeza d2, .zwróconej ku kolu roz- pedowemu a, czaszy tf3 w ksztalcie czesci kuli, posiadajacej srodek na osi glównej sprzegla i prawie we srodku drgan wzglednie wahan, jakim w praktyce ulega plaszczyzna kola rozpedowego, np. przy wygieciach walu pedzonego. Na sciance kolnierza i1, odwróconej od kola rozpedo¬ wego, tworzy sie plaszczyzne P prostopa¬ dla do osi walu. Wreszcie pomiedzy cza¬ sza cf3 a plaszczyzna P osadza sie pierscien /, posiadajacy z jednej strony powierzch¬ nie kulista, odpowiadajaca czkszy c/8, pod¬ czas gdy druga tworzy plaszczyzne prosto¬ padla do osi. PL