Dla wydajnosci obrabiarek posiada du¬ ze znaczenie moznosc przestawiania ostrza nozy wzgledem obrabianego przedniiotu.Do tego oelu sluza rozmaite urzadzenia, które jednak posiadaja te wade, iz podno¬ szenie i opuszczanie nozy odbywa sie recz¬ nie, a wiec niedokladnie, a nie zapomoca precyzyjnych urzadzen.Trzymak z przyrzadem db- przestawia¬ nia noiza w mysl wynalazku rózni sie od dotychczas znanych trzymaków tern, iz podnoszenie i opuszczanie noza odbywa sie zapomoca osadzonej w suwaku plyty pod¬ stawowej, której powierzchnia suwna u- ksztaltowama jest jako dwluizwojowa po¬ wierzchnia srubowa, przyczem obracanie plyty podstawowej dokonywane jest np. zapomoca sruby beiz konca. W celu zabez¬ pieczenia przed obrotem trzymak wedlug wynalazku posiada urzadzenie ustalajace.Oprócz tego posiada on urzadzenie do za¬ bezpieczania nozy przed obracaniem sie w otworze trzymaka. W dotychczasowych trzymakach ustawialnie noza dokonywane jest wedlug poziomu pumktaków obrabiar¬ ki, co po zamocowaniu przedmiotu obra¬ bianego bylo niemozliwe albo polaczone ze znacznemi trudnosciami. Dzieki urzadzeniu w mysl wynalazku powyzsza niedogodnosc usuwa sie w ten sjyosób, iz na trzymaku u- mieazoza sie rozlacznie szablon, podlug którego ustawiac mozna ostrze nozy tna¬ cych z niajwiieksiza dokladnoscia.Przyklad wykonania wynalazku uwi-doczniomry jest mt rysunku1, gdzie fig. 1 prz^^to^t tw^O^ «r widoku zprzodu, czesciowo w pinzetoajiil^ fig. 2 — trzymak w widoku zboku, czesciowo w przekroju; fig. 3 — trziymiak z urzadzeniem ustala ja- oem w nzuicie poziomym; fig. 4 — trzymak z zapadkowem urzadzeniem ustala jacem; fig. 5 — stziabloin; fig. 6 — widok zboku ply¬ ty podstawowej; fig. 7 — jej widok zgóry; fig. 8 — widok wkladki zboku; fig. 9 — jej widok /zgóry, a fig. 10 — jej widbk czo¬ lowy; fig. 11 i 12! uwidoczniaja trzymak z odmiennem urzadzeniem ustalajacem.W siuwaku 1 osadzany jest obrotowo trzymak 2 ze sruba naciskowa 3. Ze wzgle¬ du ma to, iz podczas przestawiania wyso¬ kosci noza tnacego mie mozna dokrecic sru¬ by przyciskowej w celu tymczasowego u- stalania noza, w srubie naciskowej 3 u- mieszczomy jest przycisk 4, który znajdu¬ je sie pod dzialaniem sprezymy srubowej 6 i którego przesuw ku dolowi ograniczo¬ ny jest sruba 5. Nóz tnacy 8, który mie wy¬ pelnia szerokosci otworu trzymaka, zosta¬ je zamocowany w otworze sruba 9. Nóz tnacy 8 opiera sile na wkladce 10 (fig. 8, 9, 10), której powierzchnie 11 i 12 sa scisle symetryczne. Powierzchnie 11, 12 spoczy¬ waja w zamocowanej nastawnie w suwaku 1 plycie podstawowej 14, czesciowo przy¬ krytej pierscieniem 13. Plyta ta posiada dwie powierzchnie srubowe 15, 16 (fig. 6, 7), tworzace czesci sruby dwutzwojowej.Na obwodzie plyty podstawowej 14 znaj¬ duje sae slimacznica 17, z która zazebia sie slimak napedowy 18. Ten ostatni uru¬ chomiany jest zapomoca dajacej sie odjac raczki lub korby. Pnzy obracaniu korby wkladka 10 i wraz z nia nóz 8 podnosza sie, wzglednie opuszcizaja na powierzch¬ niach srubowych plyty podstawowej 14.Wskutek tego nóz tnacy 8 mozna nastawic z najwieksza dokladnoscia, która otrzymac mozna jedynie zapomoca zwojów srubo'- wych. W celu zabezpieczenia noza przed obrotem trzymak ustalany jest zapomoca sruby 20 (fig. 3), która zaopatrzona jest w klocek 21, albo zapomoca zapadki 22 z klockiem 29 (fig. 4). Zapadka 22 znajduje sie pod dzialaniem sprezyny 23, a jej prze¬ suw ograniczony jest przez trzpien 31. Po osiagnieciu nalezytej wysokosci noza tym¬ czasowe ustalenie jest zbedne, gdyz nóz zacisniety .zostaje przez srube naciskowa 3. Fig. 11 i 12 uwidoczniaja trzymak z ina¬ czej wykonanem urzadzeniem ustalajaoem.Suwak 1 posiada nasade 32, na której na¬ ciety jest gwitat 33 o duzym skoku. Gwint ten wkrecony jest do nagwintowanego otworu 34 drazka ustalajacego 35. Gwint 34 nie jest siamoLamowny i jest tak do¬ brany, aby sprezyna 38, mieszczaca sie pomiedzy dnem wydrazenia 36 nasady 32 i wiencem 37 drazka 35, odciagala ten dra¬ zek wraz z klockiem 39 w kierunku od¬ srodkowym. Przy obrocie raczki 40 dtazek 34 jest wkrecany wbrew dzialaniu sprezy¬ ny 38, a klocek 39 jest dosuwany do noza.Przy zwolnieniu raczki 40 sprezyna 38 od¬ ciaga urzadzenie ustalajace w polozenie poczatkowe.W celu odpowiedniego ustawienia noza tnacego wzgledem przedmiotu obrabiane¬ go, niezaleznie od ostrzy piunktaków obra¬ biarki, na trzymaku 2 umieszcza sie sza¬ blon 24, najkorzystniej zapomoca nakret¬ ki 28. Szablon 24, którego zamocowana w trzymaku czesc posiada np. ksztalt widel- kowaty (fig. 5), mozna ustalac w kazdem pozadanem polozeniu katowem. W celu ulatwienia ustawienia nozy tnacych sza¬ blon 24 posiada nasady 25, 26, 27 z linja- mi podlzialki wysokosci 30, zapomoca któ¬ rych noze dowolnej wielkosci i ksztaltu moga byc ustawiane na odpowiedniej wy¬ sokosci. Po nalezytem ustaleniu wysokosci noza mozna szablon latwo usunac, odkre¬ ciwszy uprzednio nakretke 28. Powyzsze urzadzenie daje moznosc .Ustawiania nozy tnacych nietylko niezaleznie od punkta- ków obrabiarki, lecz równiez z najwieksza dokladnoscia. — 2 — PL