Wynalazek dotyczy urzadzen lagodza¬ cych zderzenia i stosowanych zasadniczo do kól samolotów lub lódek hydroplanów.Jednym z celów niniejszego wynalazku jest wytworzenie takiego urzadzenia, amor¬ tyzujacego uderzenia, któreby tylo mocne, o prostej budowie i któreby mietylko przyj¬ mowalo na siebie zderzenia przy ladowaniu i inne wstrzasy w czasie przejazdu samolo¬ tu po ziemi lub wodzie, ale któreby równiez lagodzilo wsteczne uderzenie, spowodowa¬ ne sprezeniem .zawartego w urzadzeniu ply¬ nu i1 powietrza.Wedlug niniejszego wynalazku urzadze¬ nie amortyzujace [zderzenia sklada sie z czesci cylindrycznych, wewnatrz których znajduje sie komora napelniona niesciesli- wym planem i sprezómem powietrzem, któ¬ re to urzadzenie w calosci ma sluzyc do la¬ godzenia wstrzasu spowodowanego zderze¬ niem sie kól z ziemia przy ladowaniu, poza tern ma posiadac wlasnosc zapobiegania na¬ glemu powrotowi czesci do ich zasadnicze¬ go polozenia, to znaczy, ze powrotny ruch czesci cylindrycznych ma byc hamowany.Równiez celem niniejszego wynalazku jest wytworzenie takiego urzadzenia, które¬ by bylo proste w budowie, posiadalo jeden zawór, bylo pewne w dzialaniu i stosunko¬ wo niedrogie.Poza tern w urzadzeniu tern uklad czesci winien byc taki, zeby cisnienie panujace po¬ wyzej tloka w czasie suwu powrotnego nu glo byc uzyte do wywolania znacznego tar¬ cia uszczelnien czesci wzajemnie sie slizga¬ jacych, wskutek czego zapobiega sie miety!-ko stracie plynu prezonego w chwili, gdy stpata^to ^moj*laby tatw nastapic, ale rów- n^z^^le zW*eksfeia sie <$pór, przeciwdziala¬ jacy suwowi powrotnemu, dzieki czemu dzialanie calego urzadzenia jest nadzwy¬ czaj spokojne bez wstrzasmien.Na rysunku dla przykladu przedstawio¬ no forme wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny urzadzenia wykonanego wedlug wyna¬ lazku, fig. 2 przedstawia przekrój po¬ przeczny wzdluz linji 2—2 na fig. 1, fig- 3 — przekrój poprzeczny Wzdluz linji 3—3 na fig. 1, fig. 4 — przekrój poprzeczny wzdluz linji 4—4 na fig. 2, przedstawiaja¬ cy tlok w skali zwiekszonej, a pierscien zaworowy w polozeniu ilnnem anizeli przedstawione na fig. 1.Na rysunku przedstawione sa obydwie glówne czesci cylindlryczne. Górna ze¬ wnetrzna czesc utworzona jest z cylindra 10, którego walcowa, rurowata czesc 11, jest wewnatrz nagwintowana od góry, a w to nagwintowanie wkrecona jest glowi¬ ca 12. Dolny koniec 13 walca 11 jest roz¬ szerzony w celu przystosowania go do za¬ lozonych dbn uszczelnien, które beda po¬ nizej opisane.W walcu 11 umieszczony jest metalo¬ wy tlok 14, dopasowany dobrze do sredni¬ cy walca 11 i zaopatrzony zwykle w sze¬ reg rowków obwodowych 15 przeznaczo¬ nych do oliwy. Tloczysko 16, o srednicy mniejszej anizeli tlok i zwykle w ksztalcie rurki, przymocowane jest do tloka w do¬ wolny sposób. W tym celu tlok 14 moze byc uksztaltowany jako rurka 17 zewnatrz nagwintowana, która jest wkrecona do rurkowego drazka 16, zapewniajac w ten sposób sztywne polaczenie obu czesci.W celu przymocowania cylindra 10 i tloczyska 16 do odpowiednich ruchomych czesci podwozia mozna uzyc wszelkich odpowiednich urzadzen laczacych. Pola¬ czenia takie beda sie zmienialy odpowied¬ nio do rodzaju podwozia, do tóórego u- rzadzeniie amortyzacyjne ma byc zastoso¬ wane. Przy uzyciu do samolotów, do glo¬ wicy 12 moze byc przylaczony, zapomoca nakreceiria na nia, rurowy drazek 18, do którego wolnego konca wkrecona jest czesc 19 z uchem 20, w które zaklada sie swo- rzen. Dolna czesc tloczyska 16 moze byc nagwintowana i w te czesc zostaje wkre¬ cona zwezajaca sie czesc 21, do której wkreca sie drazek 22 podobny do drazka 18, przyczem .dlo wolnego konca drazka 22 moze byc przylaczony dowolny odpo¬ wiedni lacznik, np. lacznik taki sam, jak lacznik 19.Cylinder 10 napelnia sie plynem, naj¬ lepiej olejem, i powietrzem sprezonem. Do tego celu moze byc uzyty dowolny odpo¬ wiedni zawór wpustowy, przyczem budowa takiego zaworu nie stanowi przedmiotu ni¬ niejszego wynalazku, wobec czego na fig. 1 ten zawór 23 jest schematycznie ozna¬ czony.Plaski pierscien metalowy 24 jest swo¬ bodnie osadzony na górnej czesci szyi 17 tloka, przyczem pierscien ten przesuwa sie po szyi w obrebie przestrzeni 25 wy¬ tworzonej przez tlok i górna krawedz tlo¬ czyska 16. W pierscieniu 24 znajduja sie otwory przelotowe 26, rozmieszczone w jednakowej odleglosci od srodka pierscie¬ nia. W takiej samej odleglosci od srodka w tloku 14 przewiercony jest jedten lub kilka kanalów 27, przechodzacych przez tlok równolegle do osi cylindra, przyczem przejscia te, jezeli to bedzie pozadane, moga posiadac zwezenia 28. Dolna po¬ wierzchnia glowicy tloka lub górna po- wierzchnia pierscienia 24, lub tez obie ra¬ zem moga byc zaopatrzone w koliste row¬ ki, zapewniajace nieprzerwany przeplyw plynu przez kanal 27 i otwory 26 w chwili, gdy zaworowy pierscien 24 znajduje sie w swojem górnem polozeniu, to jest gdy on przylega do dolnej powierzchni tloka. W wykonaniu przedstlawionem na rysunku rowek 29 znajdulje sie na dolnej po- — 2 —Wafzeiini tloka, a taki sam rowek 30 wy¬ zlobiony jest na górnej powierzchni pier¬ scienia 24. Poza tern drugi szereg kanalów 31 przechodzi przez glowice tloka 14 od górnej jego powierzchni do dolnej, to zna¬ czy z wylotem do przestrzeni 25, przy- czem przebiegaja one równolegle do osi cylindra 10 jednak w odleglosci od niej mniejszej, liczac od srodka tloka, anizeli otwory 26 w pierscieniu, wskutek czego zostaja one przysloniete przez ten ostatni przy jego najwyzszem polozeniu. ^ W miejscu rozszerzania sie walcowa¬ tej rury 11 w cylinder 13 utworzony jest pierscieniowy wystep 32. W tej rozszerzo¬ nej czesci 13 znajduje sie pierscien 33, przesuwajacy sie wzdluz tloczyska 16, przyczem przesuw ku górze tego pierscie¬ nia 33 ograniczony jest przez wystep 32.Ponizej pierscienia 33, pomiedzy tloczy- skiem 16 i sciankami cylindra 13, umie¬ szczone jest uszczelnienie 34 posiadajace ksztalt pierscieni, które sa wykonane w ten sposób, ze przy nacisku wykonywa- nem na nie w kierunku równoleglym do o- si cylindra /rozszerzaja sie w kierunku promieni. W koniec rozszerzenia 13 wkre¬ cona jest wkretka 35 naciskajaca na dolny koniec uszczelnienia 34. Wkretka 35 sluzy do regulowania wielkosci tarcia pomiedzy uszczelnieniami 34 a sciankami czesci 16 i 13. Poniewaz ta wkretka wchodzi we¬ wnatrz rozszerzenia, wiec przy wkrecaniu jej tarcie odpowiednio wzrasta. Nakretka pierscieniowa 36, nakrecona na wkretke 35, sluzy do umocowywania tej ostatniej w danem polozeniu. Uszczelnienie 34 jest dobrze znane, nie jest wiec przedmiotem niniejszego wynalazku.Gdy po zlozeniu wyzej opisanych cze¬ sci i zalozeniu amortyzatora, np. pomie¬ dzy kolo ladownicze a podwozie samolo¬ tu, tlok znajduje sie w górze cylindra przy jego glowicy lub w przyblize¬ niu w tern polozeniu, otwiera sie za¬ wór 23, poczem wlewa sie do cylindra olej az diO zupelnego napelnienia glowicy 12. Nastepnie do zaworu 23 przylaczony zostaje przewód od zródla sprezonego po¬ wietrza, przyczem to ostatnie zostaje tak dlugo wtlaczane do cylindra, dopóki nie zrównowazy ciezaru tej strony samolotu, to znaczy, dopóki tlok urzadzenia nie zaj¬ mie polozenia przedstawionego na fig. 1* Przy wtlaczaniu sprezonego powietrza do cylindra 10, ten ostatni unosi sie, podno¬ szac z soba i te strone samolotu. W tym samym czasie olej wypelni przestrzen pierscieniowa 9, znajdujaca sie pomiedzy tlokiem 14 a pierscieniem 33, przyczem po¬ ziom oleju znajduje sie nieco wyzej, ani¬ zeli górna powierzchnia tloka.W chwili gdy samolot poderwie sie z ziemi i przestanie naciskac na cylinder 10, sprezone powietrze wewnatrz tego ostatnie¬ go przesuwa tlok 14 wdól do zetkniecia sie z pierscieniem 33, na który naciska z taka sila, z jaka spirezome powietrze prze na gór¬ na powierzchnie czynna tloka. Wskutek po¬ wyzszego cisnienia na pierscien 33, ten o- statni sciska uszczelnienie 34, rozpierajac je bardzo silnie. Dzieki takiemu urzadzeniu tworzy sie bardzo dobre uszczelnienie po¬ miedzy dwiema czesciami walcowemi 10 i 16 podczas lotu samolotu w powietrzu.Wskutek powyzszego olej, znajdujacy sie w dolnej czesci amortyzatora, nie moze wy¬ ciekac, a w wypadku gdy samolot skozóol- kuje w locie uszczelnienie jest dostatecz¬ nie dobre dla zapobiezenia utracie cisnie¬ nia w amortyzatorze, co jest bardzo waz¬ ne dla dzialania urzadzen tego rodza¬ ju.Przy ladbwaniu kolo uderza o ziemie ze znaczna sila. Uderzenie to przesuwa tlok 14 w cylindrze 10 gwaltownie do góry, prac powietrze sprezone wypelniajace wnetrze cylindra. Na poczatku tego prze¬ suwu prawie wszystek olej znajduje sie w cylindrze 10 ponad tlokiem 14. Pierscien 24 zajmuje teraz swoje dolnie polozenie, pokazane na fig. 1 tak, ze przeplyw oleju — 3 —natrafia na najmniejszy opór przechodzac kanalami 31 i 27 do przestrzeni 25, a stad przez otwory 26 pierscienia do pierscie¬ niowej przestrzeni znajdujacej sie ponizej tloka.Jak tylko tlok oddali sie od pierscienia 33 i wejdzie do cylindra 10, zmniejszajac przez to powierzchnie cisnienia sprezone¬ go powietrza, znajdujacego sie ponad tlo¬ kiem, na pierscien 33, to wtedy cisnie¬ nie na pierscien 13 zostanie znacznie osla¬ bione i ten ostatni przesunie sie do góry az do oparcia sie o krawedz 32, zmniejszajac w ten sposób tarcie uszczelnienia 34.Z chwila gd/y uderzenie zostanie zrów¬ nowazone cisnieniem wytworzonem w cy¬ lindrze 10 ponad glowica tloka, ten ostat¬ ni zatrzyma sie, zas energja prezna powie¬ trza, nagromadzona w górnej czesci cylin¬ dra 10, stara sie zepchnac gwaltownie tlok do dolu. Wówczas tlok styka sie ze swobodnym pierscieniem 24 tak, jak to przedstawiono na fig. 4, przyczem pier¬ scien 24 dociskany jest dio tloka przy przesuwie tego ostatniego wdól przez olej znajdujacy sie ponizej pierscienia. Wsku¬ tek tego kanaliki 31 zostaja zakryte i olej moze przeplywac dio góry przez tlok jedy¬ nie tak szybko, jak to daje sie uskutecz¬ nic przy przepuszczaniu go przez zweze¬ nie 28 kanalów 27. W ten sposób lagodzo¬ ne zostaje wsteczne uderzenie. W tej sa¬ mej chwili olej, znajdujacy sie w pierscie¬ niowej przestrzeni 9, przenosi cisnienie po¬ wietrza panujacego w górnej czesci cylin¬ dra na pierscien 33, przesuwajac ten ostat¬ ni do dolu i rozpierajac uszczelnienie 34.W ten sposób zwiekszone tarcie czesci sli¬ zgajacych sie po sobie sluzy dio lagodzenia wstrzasnien; Chociaz poczatkowo bylo zaznaczone, ze wynalazek niniejszy odnosi sie zasadni¬ czo do samolotów i hydiroplanów, to jed¬ nak nalezy nadmienic, ze urzadzenie to moze byc zastosowane i do innego rodzaju wozów, np. do samochodów. PL