Przedmiotem wynalazku jest naped klapowego zaworu odcinajacego, przeznaczonego do pracy w ukladach prózniowych, zwlaszcza zawierajecy dzwignie leczece zeapól napedowy z ele¬ mentem odcinajecym* Znane 8a. napedy klapowych zaworów odclnajecych, w których trzpien leozo- ny jest mlmoórodowo do dzwigni leczecej element odcinajecy z punktem oparcia zwlezanym z korpusem* Na trzpieniu osadzony jest talerz, o który opiera sie sprezyna doclskajeca element odcinajecy poprzez dzwignie do gniazda zaworu* Znane se równiez zawory ogólnego przeznaczenia, przykladowo z polskiego zgloszenia pa- tentowsgo P*238922 oraz amerykanskiego opisu patentowego nr 4145026, w których elementy od- clnajecs róznego typu poleczone ee z trzonem zaworowym* Trzon ten powiezany jest bedz z ele¬ mentem odcinajecym, bedz z trzpieniem wykonawczym, poprzez mechanizm sprzegajecy ze sprezyne* Wade znanych rozwlezan pierwszego rodzaju, jest koniecznosc pokonywania znacznego opo¬ ru sprezyny dociskajecsj podczas calego obrotu dzwignie* Oest to szczególnie uclezllwe przy napedach recznych* Ponadto raz napieta sprezyna w oparciu o lancuch wymiarowy, nie moze byc korygowana, co uniemozliwia kasowanie bledów wynlkajecych z wykonania lub zuzycia elementów oraz uniemozliwia regulacje docisku klapy do gniazda* Rozwiezanla drugiego rodzaju wedlug opisu patentowego USA nr 4145026 maje na celu jedynie sprezyste kompensacje napiec, zas we¬ dlug polskiego zgloszenia patentowego P*238922 jedynie kompensacje znacznych momentów oporo¬ wych w czasie otwierania 1 zamykania grzybka* W rozwiezanlu wedlug wynalazku trzpien napedu je9t dzielony a Jego obie czesci poieozone se zespolem sprezystym, zawierajecym tuleje oraz sprezyne rozpierajece* Wynalazek charakteryzuje sie tym, ze na elemencie regulacji napiecia sprezyny umiesz¬ czonym na tulel zwlezanej trwale z pierwsze czescia trzpienia powiezane z elementem wykonaw¬ czym napedu oraz osadzonej euwliwle na drugiej czesci powiezanej z dzwignie, osadzony jest obrotowo pierscien* Pierscien ten stanowi drugi element oporowy napietej sprezyny* Pierwszym znanym elementem oporowym jest talerz, który zwiezany jest trwale z druge czescle trzpienia*2 145 271 MV wyniku zastosowania rozwiazania wedlug wynalazku, zapewnia alf elastyczne przenosze¬ nia ruchu z trzpienia na zespól odcinajecy* Istnieje takze mozliwosc regulacji docisku kla¬ py do gniazda* Poruszanie dzwignie wymaga pokonania oporu sprezyny, jedynie w krótkim momen¬ cie dociekania klapy do gniazda* Zespól sprezysty etanowi akumulator energii mechanicznej zgromadzonej w czasie montazu* Wynalazek w przykladzie wykonania wyjasniony zostanie w oparciu o zalaczony rysunek, na którym pokazano zawór prózniowy z klapowym elementem odcinajacym, napedzanym recznym mi- mosrodowym napedem wykonawczym* Korpus 1 zawiera kolnierze 2 1 3* Oo kolnierza 3 przykrecony Jest pierscien 4 stanowle- cy gniazdo zaworu* W rowku pierscienia 4 znajduje sie element uszczelnlajecy 5, do którego dociskana jeet klaps 6* Oo klapy 6 wkrecony jest zaczep 7 z którym leczona jest obrotowo na sworzniu 8 dzwignia 9* W drugim koncu dzwignia 9 zawieszona jest na sworzniu 10 mocowanym do koncówki 11 utwierdzonej w korpusie 1* Mimosrodowo wzgledem prostej wyznaczonej srodkami sworzni 6 1 10, dzwignia 9 jest leczona obrotowo do sworznia 12 zwlezanego z koncówke 13 trzpienia 14 zespolu napedowego* Trzpien 14 jest podzielony na czesci 15 i 16 poleczone zes¬ polem sprezystym* Zespól ten sklada sie z tulei 17 ustalonej na czesci 16 trzpienia 14 kol¬ kiem 18* Tuleja 17 osadzona jest suwllwle na czesci 15 trzpienia 14 i zawiera sworzen 19 wchodzecy w fasolkowe wybrania 20 wykonane w czesci 15* Na czesci 15 trzpienia osadzony jest talerz 21 stanowlecy plaszczyzne oporowe dla sprezyny 22* Druge plaszczyzne oporowe stanowi pierscien 23 obrotowo oparty o element 24 regulacji napiecia sprezyny 22, nakrecony na tuleje 17 i zabezpieczony przeciwnakretke 25* Czesc 15 trzpienia 14 prowadzona Jeat w dlawnicy 26.Czesc 16 trzpienia 14 napedzana jest recznym napedem mlmosrodowym 27* W pozyoji odciecia klapa 6 przylega do gniazda korpusu 1 zaworu, dociskana sile wywo¬ lane parciem trzpienia 14 na dzwignie 9* Sila ta pochodzi od duzego napiecia wstepnego spre¬ zyny 22, uwolnionego przesunieciem czesci 16 trzpienia 14 w kierunku czesci 15 trzpienia 14 napedem recznym 27* Reczka napedu 27 znajduje sie w pozycji prostopadlej do osi trzpienia 14* W celu otwarcia zaworu rgczke 27 przestawia sie w przeciwstawne polozenie w stosunku do polozenia pokazanego na rysunku* W wyniku tego punkt mimosrodowego zawieszenia trzpienie 14 a scisle Jego czesc 16 zajmuje w tarczy napedu 27 drugie skrajne polozenie, najbardziej od¬ dalone od korpusu zaworu 1* Podczas przesuwania reczkl napedu 27, czesc 16 trzpienia 14 przesuwa sie wraz z tuleje 17 az do oparcia sworznia 19 o fasolkowe wybrania w czesci 15 trzpienia 14* Nastepnie obie czesci 15 1 16 trzpienia 14 przesuwaje sie razem, podnoszec dzwignie 9 klape 6* W tym czasie sila aprezyny 22 przestaje oddzialywac na mlmosród.w* afek¬ cie dalsze przesuwanie trzpienia 14 odbywa sie tylko poprzez pokonywanie sil tarcia* W celu zamkniecia zaworu, reczke 27 przesuwa sie w polozenie pierwotne jak na rysunku* W tym czasie mlmosrodowy punkt zawieszenia trzpienia 16 w tarczy napedu 27 zajmuje poloze¬ nie najbardziej zblizone do osi kolnierzy 2 13 korpusu 1* Jednoczesnie czesci 15 1 16 trz¬ pienia 14 dzlelajB na dzwignie 9, która zamyka klape 6. Przesuwanie czesci 15 1 16 trzpie¬ nia 14 odbywa sie teraz jedynie z pokonaniem sil tarcia do momentu, w którym klapa 6 oprze sie o uszczelke* Dalszy docisk na krótkim odcinku, wykorzystuje zmagazynowane energie spre¬ zyny, poprzez przesuniecie tulei 17 na czesci 16 trzpienia 14* Naciek ten mozna regulowac elementem 24 przesuwajec pierscien 23* Zastrzezenie patentowe Naped klapowego zaworu odclnajecego, zwlaszcza w którym klapowy element odcinajecy po¬ wiazany jest z dzwignie poleczone jednym koncem z elementem odcinajecym a drugim z punktem stalym zwlezanym z korpusem zaworu, natomiast do mimosrodowo umieszczonego punktu dzwigni doleczony Jest trzpien napedu z zespolem uszczelniajecym, w którym trzpien napedu jest po¬ dzielony 1 obie jego czesci poleczone se zespolem sprezystym zawierajecym tuleje oraz spre¬ zyne rozplerajece obie czesci trzpienia, znamienny tym, ze na elemencie /24/ re¬ gulacji napiecia eprezyny /22/ umieszczonym na tulei /l7/ zwlezanej trwale z pierwsze czes-145 271 3 cle /16/ trzpienia /14/ powlezane z elementem wykonawczym /27/ napedu oraz osadzonej euwli- wle na drugiej czesci /15/ powiazanej z dzwignie /9/ osadzony jest obrotowo pierscien /23/f który stanowi element oporowy napietej sprezyny /22/# której pierwezym znanym elementem opo¬ rowym jest talerz /2l/, który zwlezany jest trwale z druge czescle /l5/ trzpienia /14/» PL