Przedmiotem wynalazku jest topnik kalafoniowy o szczególnym zakresie stosowania — do lutowania miedzi, srebra, nowego srebra, a zwlaszcza do niklu i jego stopów.Do lutowania elementów niklowych stosuje sie znane topniki bezkalafoniowe zawierajace wysoko-aktywne skladniki organiczne i nieorganiczne, w rodzaju chlorowodorku hydrazyny, na przyklad topnik o skladzie: 1- 3% wagowych 40-55% wagowych 1- 3% wagowych 39-58% wagowych chlorowodorek hydrazyny gliceryna mrówczan sodu woda lub tez o skladzie: chlorowodorek hydrazyny kwas cytrynowy alkohol etylowy 1- 5% wagowych 4-14% wagowych 81-95% wagowych Tego rodzaju topniki zmywalne w wodzie powoduja wysoka korozyjnosc laczonych powierzchni po procesie lutowania, a wiec sa niekorzystne do wytwarzania plytek drukowanych, zwlaszcza z niklu albo ze stopów niklu z manganem i zelazem.Próby stosowania topników kalafoniowych do lutowania elementów niklowych albo jego stopów, na przyklad topnika wedlug polskiego opisu patentowego nr 134 586 byly nieudane, gdyz kalafonia w tym topniku jest uaktywniona kwasem alifatycznym mniej skutecznym w procesie lutowania elementów niklowych i jego stopów, bo mniej dokladnie oczyszcza powierzchnie z tlenków, zwlaszcza stopów niklu.Topnikwedlug wynalazku, aktywny w procesie lutowania wyrobów z niklu lub stopów niklu, sklada sie w % wagowych z: 70-90% kalafonii sosnowej balsamicznej 0,5- 8% aminy alifatycznej 0,5- 4% aminy aromatycznej 1,5- 4% chlorowodorku aminy aromatycznej2 145 184 0,1- 4% czwartorzedowej soli amoniowej o liczbie atomów Cu—Ci6 0,4- 8% mieszaniny nienasyconych kwasów tluszczowych o liczbie atomów Cis i 1-2 wiazan nienasyconych w lancuchu.W kompozycji topnika sa zastosowane zwiazki aktywujacejak chlorowodorek aminy aroma¬ tycznej taki jak chlorowodorek O-toluidyny albo amina alifatyczna czy amina aromatyczna taka jak trójetanoloamina, które w procesie lutowania wchodza calkowicie w reakcje z tlenkami metali, zwlaszcza niklu i jego stopów, usuwajac je z powierzchni lutowanych. Przez to ulatwiaja zwilzanie tych powierzchni i rozplyw spoiwa na plytkach niklowych, obejmujacych okolo 130-140 mm2 powierzchni. Aktywatory te redukuja dzialanie korozyjne, którym jest zagrozone podloze plytek przy stosowaniu topników bezkalafoniowych.Calkowita reakcja aktywatorów z tlenkami metali oczyszcza laczone powierzchnie tak, ze pozostalosci topnika wedlug wynalazku nie musza byc usuwane z pola lutowania. W ten sposób operacja mycia po lutowaniu jest wyeliminowana z procesu wytwarzania plytek niklowych.Skladnikiem topnika zmniejszajacym napiecie powierzchniowe na granicy faz w ukladzie topnik-spoiwo-podloze jest czwartorzedowa sól amoniowa o liczbie atomów Ci—Ci6, najlepiej: bromek N-laurylopirydyniowy, a takze N-fenylo-2-naftyloamina.Skladnikiem topnika wedlug wynalazku, spelniajacym role srodka poslizgowego w przetwór¬ stwie topnika, a takze wspóldzialajacym obok czwartorzedowej soli amoniowej w obnizaniu napiecia powierzchniowego jest mieszanina nienasyconych kwasów tluszczowych o liczbie atomów Cis i 1-2 wiazan nienasyconych w lancuchu, najlepiej: mieszanina kwasu olejowego i kwasu linolowego, w stosunku 1:1.Topnik wedlug wynalazku wytwarza sie w ten sposób, ze do stopionej kalafonii dodaje sie amine alifatyczna, amine aromatyczna, chlorowodorek aminy aromatycznej, czwartorzedowa sól amoniowa oraz mieszanine kwasów tluszczowych i te skladniki miesza sie w temperaturze nie nizszej od 165°C. Po calkowitym rozpuszczeniu skladników roztwór topnika wylewa sie na tace z folii aluminiowej i ochladza do temperatury pokojowej. Uzyskuje sie jednorodny topnik w postaci ciala stalego.Przyklad I. Do 97g stopionej kalafonii sosnowej balsamicznej dodaje sie: 0,5g trójetano- loaminy, 1,5 chlorowodorku O-toluidyny, 0,1 g bromku N-laurylopirydyny, 0,5 g N-fenylo-2- naftyloaminy, 0,4 g mieszaniny kwasu olejowego i linolowego. Po rozpuszczeniu sie skladników w temperaturze 150-170°C uzyskuje sie klarowny roztwór, który zestala sie w temperaturze pokojowej.Przyklad II. Do 70g stopionej kalafonii sosnowej balsamicznej dodaje sie;8g trójetano- loaminy, 6g chlorowodorku O-toluidyny, 4g bromku N-laurylopirydyniowego, 4g N-fenylo-2- naftyloaminy, 8 g mieszaniny kwasu olejowego i kwasu linolowego. Po rozpuszczeniu sie skladni¬ ków w temperaturze 150-170°C uzyskuje sie klarowny roztwór, który zestala sie w temperaturze pokojowej.Zastrzezenia patentowe 1. Topnik kalafoniowy do niklu i jego stopów w postaci stalego roztworu aminy aromaty¬ cznej, czwartorzedowej soli amoniowej i mieszaniny nienasyconych kwasów tluszczowych w kalafonii, znamienny tym, ze sklada sie z: 70%-90% wagowych kalafonii sosnowej balsamicznej, 0,5%-8% wagowych aminy alifatycznej, 0,5%-4% wagowych aminy aromatycznej, 1,5%—6% wagowych chlorowodorku aminy aromatycznej, 0,l%-4% wagowych czwartorzedowej soli amo¬ niowej o liczbie atomów Cu—Ci6, 0,4%-8% wagowych mieszaniny nienasyconych kwasów tlu¬ szczowych o liczbie atomów Cis i 1-2 wiazan nienasyconych w lancuchu. 2. Topnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik aktywujacy zawiera amine alifatyczna, korzystnie trójetanoloamine, a jako chlorowodorek aminy aromatycznej, korzystnie chlorowodorek O-toluidyny.145 184 3 3. Topnikwedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik obnizajacy napiecie powierzch¬ niowe, zawiera czwartorzedowa sól amoniowa, korzystnie bromek N-laurylopirydynowy, a takze N-fenylo-2-naftyloamine. 4. Topnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako mieszanine nienasyconych kwasów tluszczowych zawiera kwas olejowy i kwas linolowy w stosunku 1:1. PL