Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad urzadzen do odwadniania szybu podczas jego glebienia przy uzyciu materialów wybuchowych, przy doplywach wody przekraczajacych 0,3 m3/min.Znanejest rozwiazanie dotyczace ukladu odwadniania do sztucznego obnizania poziomu wód podziemnych, z patentu PR1 nr 116 482, przeznaczone zwlaszcza do odwadniania otworów depre¬ syjnych w górotworze zawierajacym warstwy gazonosne. W zwiazku z tym uklad ma zastosowanie w otworze depresyjnym wyposazonym w rury okladzinowe z filtrami i zamknietym, hermetycznie glowica a strumieniowa pompy wlaczona w uklad dwóch rurociagów pompuje wode na przemian z odgazowywaniem górotworu przez dodatkowe ujecie gazu w glowicy. Uklad umozliwia obnizenie poziomu wód do okolo 600 m w warstwach wodonosnych o wydajnosci, 20 do 40 m3 wody na godzine, nie jest on jednak przydatny do zastosowania bezposrednio w glebionym szybie.Dotychczas w procesie odwadniania szybu podczas jego glebienia przy uzyciu materialów wybuchowych, w przypadku wystapienia doplywów przekraczajacych 0,3 m3/min stosuje sie zabiegi technologiczne polegajace na mrozeniu lub cementacji górotworu, ograniczajace doplyw wody ponizej tej wielkosci. Wode z dna szybu pompuje sie do kublów urzadzeniami zainstalowa¬ nymi na pomoscie roboczym i wywozi na powierzchnie szybu.Celem wynalazku jest usuniecie czasochlonnych zabiegów technologicznych i umozliwienie odwadniania szybu w czasiejego glebienia przy uzyciu materialów wybuchowych, przy doplywach wody na dno szybu przekraczajacych 0,3 m3/min.Sposób odwadniania szybu wedlug wynalazku polega na tym, ze w miare poglebiania szybu najpierw zespól ruchomy zlozony z pierwszej pompy o danej wielkosci podnoszenia i dobudowy- wanego segmentowego kolektora opuszcza sie do glebokosci glebienia szybu równej wysokosci2 145 172 podnoszenia tej pompy. Po osiagnieciu tej glebokosci dolacza sie do segmentowego kolektora u góry kolejna pompe o takiej samej wysokosci podnoszenia i w miare dalszego poglebiania szybu zespól ruchomy zlozony z pierwszej pompy, segmentowego kolektora, kolejnej pompy i dobudo- wywanego do niej segmentowego kolektora opuszcza sie do glebokosci równej sumie dwóch wysokosci podnoszenia tych pomp. Po osiagnieciu tej glebokosci zabudowuje sie w szybie, na glebokosci równej wysokosci podnoszenia jednej z tych pomp, pompownie, z pompa o takiej samej wysokosci podnoszenia, która laczy sie rurociagiem ze zrebem szybu. W miare dalszego poglebia¬ nia szybu zespól ruchomy zlozony z pierwszej pompy, segmentowego kolektora, kolejnej pompy i dobudowywanego do niej kolejnego segmentowego kolektora, który laczy sie z wymieniona pompownia, opuszcza sie do glebokosci glebienia równej sumie trzech wysokosci pompowania jednej z tych pomp i po osiagnieciu tej glebokosci oraz kazdej nastepnej glebokosci bedacej wielokrotnoscia wysokosci podnoszenia jednej z tych pomp, az do zglebienia calego szybu, zabu¬ dowuje sie kolejne pompownie, laczac je miedzy soba rurociagami. Miedzy kolejnymi glebokos¬ ciami, na których buduje sie kolejne pompownie, opuszcza sie zespól ruchomy zlozony z pierwszej pompy, segmentowego kolektora, kolejnej pompy i dobudowywanego do niej kolejnego segmen¬ towego kolektora, który laczy sie z kolejna najnizej zabudowana pompownia.Sposób wedlug wynalazku przewiduje równiez, ze w ruchomym zespole stosuje sie druga pompe o wysokosci podnoszenia mniejszej od wysokosci podnoszenia pompy, przy czym najpierw ruchomy zespól sklada sie z drugiej pompy i po osiagnieciu glebokosci równej wysokosci jej podnoszenia, wymienia sie te druga pompe na pompe pierwsza, poglebia sie szyb do glebokosci równej wysokosci podnoszenia pierwszej pompy, po czym jako kolejna pompe w ruchomym zespole dolacza sie druga pompe i poglebiajac szyb, pierwsza pompownie zabudowuje sie na glebokosci równej wysokosci podnoszenia pierwszej pompy po osiagnieciu glebokosci równej sumie podnoszenia pierwszej i drugiej pompy, a miedzy kolejnymi glebokosciami zabudowywania kolejnych pompowni opuszcza sie ruchomy zespól, w którym pierwsza pompa ma wysokosc podnoszenia wieksz^od wysokosci podnoszenia pompy drugiej.Uklad realizujacy wyzej opisany sposób postepowania, zmontowany z rozmieszczonych wzdluz szybu i zabudowanych na okres jego glebienia pompowymi i polaczonych rurociagiem miedzy soba i ze zrebem szybu, ma ruchomy wzgledem dna szybu zespól zlozony z jednej pompy i dobudowywanego do niej segmentowego kolektora, a nastepnie z dolaczonej do niego kolejnej pompy i dobudowywanego kolejnego segmentowego kolektora.Przed kazda detonacja materialów wybuchowych ruchomy zespól podnosi sie na wysokosc wieksza od wysokosci strefy razenia odlamkami skal, co zabezpiecza urzadzenia przed zniszczeniem.W opisanym rozwiazanu woda z dna szybu podawana jest na powierzchnie w ukladzie kaskadowym, a pomost roboczy nie jest obciazony urzadzeniami do odwadniania szybu.Wynalazek jest ponizej szczególowo objasniony z powolaniem sie na zalaczone rysunki, na których fig. 1 przedstawia schemat szybu w poczatkowej fazie odwadniania jedna pompa o danej wysokosci podnoszenia, fig. 2 - schemat szybu w dalszej fazie odwadniania ruchomym zespolem zlozonym z dwóch pomp o tej samej wysokosci podnoszenia, fig. 3 - schemat szybu w poczatkowej fazie odwadniania jedna pompa o innej wysokosci podnoszenia niz pompy uwidocznione na fig. 1 i 2; fig. 4, 5 i 6 przedstawiaja schemat szybu w dalszej fazie odwadniania ruchomym zespolem zlozonym z dwóch pomp, kazda o róznej wysokosci podnoszenia, fig. 7 - schemat szybu po osiagnieciu glebokosci, przy której zabudowuje sie pierwsza pompownie, fig. 8-schemat szybu po osiagnieciu glebokosci, przy której zabudowuje sie druga pompownie oraz fig. 9 - schemat szybu po osiagnieciu glebokosci, przy której zabudowuje sie kolejna pompownie.Przedstawiona na fig. 1 czesc poczatkowa ukladu w postaci ruchomego zespolu zawieszonego na linie 4 kolowrotu 5, zabudowanego na zrebie 11 szybu 12, buduje sie etapami w miare jego glebienia. Najpierw sklada sie on z pierwszej pompy 1 o geometrycznej wysokosci podnoszenia A i segmentów kolektora 3. Poprzez jeden z krócców 10 w kolektorze 3 i elastyczny waz 6 wode pompuje sie na powierzchnie. W miare poglebiania szybu 12 dobudowuje sie kolejne segmenty , kolektora 3 az do osiagniecia glebokosci A, liczonej od zrebu 11 szybu 12. Po osiagnieciu tej glebokosci, do kolektora 3 dolacza sie kolejna pompe 1 o tej samej wysokosci podnoszenia A oraz dobudowuje do niej w miare poglebiania szybu 12 segmenty kolejno kolektora 3. Tym zespolem145172 3 wypompowuje sie wode az do osiagniecia glebokosci 2A /patrz fig. 2/.Po zglebienieniu szybu do glebokosci 2A zabudowuje sie w nim staly zespól ukladu, zlozony z usytuowanej na glebokosci A liczonej od zrebu 11 szybu 12, pompowni 7 z pompa 1', o wysokosci podnoszenia A oraz rurociagu 8 /jak to pokazano na fig. 7/, z jednoczesnym polaczeniem kolektora 3 ruchomego zespolu elastycznym wezem 6 ze zbiornikiem pompowni 7. Do glebokosci 3A liczonej od zrebu 11 szybu 12 wode pompuje sie tym ruchomym zespolem do pompowni 7, poprzez jeden z krócców 10 kolektora 3 oraz przylaczanego don elastycznego weza 6.Po osiagnieciu glebokosci 3A oraz kazdej nastepnej, bedacej wielokrotnoscia wielkosci A, dobudowuje sie kolejne czesci stalego zespolu ukladu w postaci pompowni 7', 7"... usytuowanych na glebokosciach 3A, 4A...nA, laczac je miedzy soba rurociagami 8', 8"... az do calkowitego zglebienia szybu, przy czym po zainstalowaniu kolejnej pompowni 7', 7"... z poglebionego ponizej niej szybu 12, wode do najnizej usytuowanej pompowni podaje sie ruchomym zespolem zlozonym z dwóch pomp 1, laczacego je kolektora 3 i dobudowywanego do wyzej polozonej pompy 1 w tym zespole kolejnego kolektora 3' oraz, przylaczanego w miare poglebiania, elastycznego weza 6 do jednego z krócców 10.Opisany sposób postepowania, w którym ruchomy zespól zawiera dwie pompy 1 o jednakowej wysokosci podnoszenia A, moze byc zastapiony rozwiazaniem, w którym stosuje sie dwie pompy o róznych wysokosciach podnoszenia - pierwsza pompe 1 o wysokosci podnoszenia A oraz druga pompe 2 o wysokosci podnoszenia A oraz druga pompe 2 o wysokosci podnoszenia B, przy czym AB.Wówczasprzedstawiona na fig. 3 czesc poczatkowa ruchomego zespolu, zawieszona na linie 4 kolowrotu 5 zabudowanego na zrebie 11 szybu 12, sklada sie z pompy 2 o geometrycznej wysokosci podnoszenia B i segmentów kolektora 3. Poprzez jeden z krócców 10 w kolektorze 3 elastyczny waz 6 wode pompuje sie na powierzchnie. W miare poglebiania szybu 12 dobudowuje sie kolejne segmenty kolektora 3' az do osiagniecia glebokosci B. Po osiagnieciu tej glebokosci w miejsce pompy 2 zabudowuje sie pompe 1 o wiekszej wysokosci podnoszenia A /patrz fig. 4/. Po zglebieniu szybu do glebokosci A, do ukladu zlozonego z pompy 1 i kolektora 3 dobudowuje sie pompe 2 i segment kolejnego kolektora 3' /patrz fig.5/.W miare dalszego poglebiania szybu pompa 1 pompuje wode kolektorem 3 do pompy 2, a pompa 2 poprzez kolektor 3 i elastyczny waz 6 pompuje sie na powierzchnie. W miare postepu robót dobudowuje sie kolejne segmenty kolektora 3'. W ten sposób odwadnia sie szyb podczas jego glebienia do glebokosci A + B /patrz fig. 6/.Po osiagnieciu glebokosci A + B na glebokosci A, liczonej od zrebu 11 szybu 12, zabudowuje sie w nim staly zespól ukladu zlozony z pompowni 7 pompy 1 oraz rurociagu 8 /jak pokazano na fig. 7/ z jednoczesnym polaczeniem kolektora 3 elastycznym wezem 6 ze zbiornikiem pompowni 7.Do glebokosci 2A liczonej od zrebu 11 szybu 12, wode pompuje sie pompa 1 do pompowni 7 poprzez kolektor 3 i elastyczny waz 6.Po przekroczeniu tej glebokosci wlacza sie pompe 2 ruchomego zespolu. Pompa 1 pompuje wode do pompy 2, a ta z kolei do pompowni 7, skad pompa 1 rurociagiem 8 pompuje wode na powierzchnie. Stalym zespolem ukladu w postaci pompowni 7 z pompa 1 i rurociagiem 8 oraz ruchomym zespolem mozna odwodnic szyb do glebokosci 2A + B /jak przedstawia fig. 8/.Wówczas zabudowuje sie nastepna pompownie T z pompa 1" na glebokosci 2A liczonej od zrebu 11 szybu 12 oraz rurociag 8 laczacy pompownieT z pompownia 7. W ten sposób cykl odwadniania szybu powtarza sie az do calkowitego jej zglebienia. Kolejne pompownie zabudowuje sie na glebokosci 3A, 4A itd., po zglebieniu szybu na glebokosc odpowiednio 3A + B, 4A + B itd.Odcinek C szybu 12 przedstawia wysokosc, na która przemieszcza sie, na czas detonacji ladunków wybuchowych, roboczy pomost 9 zawieszony linami na kolowrocie/nie pokazanych na rysunku /zabudowanym na zrebie 11 szybu 12. Moze sie on zblizyc do pompowni 7 na odleglosc nie mniejsza niz wielkosc D wynikla z rozwiazania konstrukcyjnego pompowni 7 i pomostu 9, która wynosi okolo 4-6 m.Opisane wyzej rozwiazanie jest stosowane w przypadku, kiedy roboczy pomost 9 nie jest wyposazony w urzadzenia zbierajace wode z dna szybu, a jest ona bezposrednio pobierana przez pompe ruchomego zespolu. W przypadku natomiast, kiedy roboczy pomost 9 posiada takie4 145 172 urzadzenie-wówczas ruchomy zespóljest zatrzymywany nad roboczym pomostem 9 i urzadzeniem tym wode z dna szybu pompuje sie do dolnej pompy ruchomego zespolu.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób odwadniania szybu podczas glebienia przy uzyciu materialów wybuchowych, z wykorzystaniem pomp i rurociagów wynoszacych wode na powierzchnie zrebu szybu, znamienny tym, ze w miare poglebiania szybu (12) najpierw ruchomy zespól zlozony z pierwszej pompy (1) o wysokosci podnoszenia (A) i dobudowywanego segmentowego kolektora (3), opuszcza sie do glebokosci glebienia równej wysokosci podnoszenia (A) i po osiagnieciu tej glebokosci dolacza sie do segmentowego kolektora (3) u góry kolejna pompe (1) i w miare dalszego poglebiania szybu (12) ruchomy zespól zlozony z pierwszej pompy (1), segmentowego kolektora (3), kolejnej pompy (1) i dobudowywanego do niej kolejnego segmentowego kolektora (3') opuszcza sie do glebokosci równej sumie dwóch wysokosci podnoszenia (A) pompy (1) i po osiagnieciu tej glebokosci zabudowuje sie w szybie (12) na glebokosci (A) pompownie (7) z pompa (1), która laczy sie rurociagiem (8) ze zrebem (11) szybu (12) i w miare dalszego poglebiania szybu (12) ruchomy zespól zlozony z pierwszej pompy (1), segmentowego kolektora (3), kolejnej pompy (1) i dobudowywanego do niej kolejnego segmentowego kolektora (3'), który laczy sie z pompownia (7), opuszcza sie do glebokosci glebienia równej sumie trzech wysokosci podnoszenia (A) pompy (1) i po osiagnieciu tej glebokosci oraz kazdej nastepnej glebokosci n x A, gdzie n = 4,5 ...az do zglebienia calego szybu (12) zabudowuje sie kolejna pompownie (7% 7"..) laczac je miedzy soba rurociagami (8\ 8"...), a miedzy kolejnymi glebokosciami, na których buduje sie pompownie (7', 7"...) opuszcza sie ruchomy zespól zlozony z pierwszej pompy (1) segmentowego kolektora (3), kolejnej pompy (1) i dobudowywanego kolej¬ nego segmentowego kolektora (3'), który laczy sie z kolejna, najnizej zabudowana pompownia. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w ruchomym zespole stosuje sie druga pompe (2) o wysokosci podnoszenia (B) mniejszej od wysokosci (A) podnoszenia pierwszej pompy (1), przy czym najpierw ruchomy zespól sklada sie z drugiej pompy (2) i po osiagnieciu glebokosci równej wysokosci podnoszenia (B) wymienia sie druga pompe (2) na pierwsza pompe (1), poglebia sie szyb (12) do glebokosci (A), po czym jako kolejna pompe w ruchomym zespole dolacza sie druga pompe (2) o wysokosci podnoszenia (B) i poglebiajac szyb (12) pierwsza pompownie (7) zabudo¬ wuje sie na glebokosci (A) po osiagnieciu glebokosci równej sumie dwóch wysokosci podnoszenia (A + B) tych pomp, a miedzy kolejnymi glebokosciami zabudowywania kolejnych pompowni (7', 7"...) opuszcza sie ruchomy zespól, w którym pierwsza pompa (1) ma wysokosc podnoszenia (A), a druga pompa (2) ma wysokosc podnoszenia (B). 3. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze przed kazda detonacja materialów wybuchowych ruchomy zespól podnosi sie na wysokosc wieksza od wysokosci strefy razenia odlamkami skal. 4. Uklad odwadniania szybu podczas glebienia przy uzyciu materialów wybuchowych, zmon¬ towany z rozmieszczonych wzdluz szybu i zabudowanych na stale na okres jego glebienia pom¬ powni i polaczonych rurociagiem miedzy soba i ze zrebem szybu, znamienny tym, ze ma ruchomy wzgledem dna szybu (12) zespól, zlozony z jednej pompy (1 lub 2) i dobudowywanego do niej segmentowego kolektora (3), a nastepnie z dolaczonej do niego kolejnej pompy (1 lub 2) i dobudowywanego kolejnego segmentowego kolektora (3).145172 Fig.) 6 2: { F i 1 n » l M 1 1 w w ^4 \ \ ó ¦¦X I [ CD Fig.3145172 Fig. 6 Fig. 7 Fig 8145172 Fig. 9 PL