Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny do sprawdzania czulosci przetwornika mechaniczno-elektrycznego wytwarzajacego napiecie, zwlaszcza piezoelektrycznego lub elektro- kinetycznego czujnika przyspieszen.W wielu przetwornikach mechaniczno-elektrycznych wytwarzajacych napiecie elektryczne, wspólczynnik przetwarzania wielkosci mechanicznej na napiecie zmienia sie z uplywem czasu.Dotychczas brakjest mozliwosci bezposredniego i prostego kontrolowaniaprzemyslowych urza¬ dzen pomiarowych, czy w rezultacie niestabilnosci charakterystyki czujnika pomiarowego, jego czulosc jest jeszcze zadawalajaca dla skutecznego funkcjonowania urzadzenia.Znane sa sposoby okresowej kontroli czulosci, polegajace na zmierzeniu lub zarejestrowaniu wartosci napiecia elektrycznego wytwarzanego przez czujnikpomiarowy, po przylozeniu do niego wzorcowej wielkosci mechanicznej zmieniajacej, sie w sposób harmoniczy z okreslona czestotli¬ woscia i amplituda drgan oraz porównaniu tego napiecia zjego wartoscia nominalna. Sposoby te wymagaja stosowania specjalnych przyrzadówpomiarowych, na przyklad dla piezoelektrycznych i elektrokinetycznych czujników przyspieszen tez skomplikowanychjak stól wibracyjny. Powyzsze determinuje mozliwosc przeprowadzenia kontroli na ogól tylko w warunkach laboratoryjnych.Znanyjest równiez, naprzykladz opisu patentowego USA nr4 399 548, uklad skladajacy sie z polaczonych szeregowo wejsciowego wzmacniacza, szczytowego detektora, wzmacniacza odwra¬ cajacego faze i separatora, komparatora, czlonu sterujacego i licznika. Uklad ten ma jednak zastosowanie tylko do wykrywania zmian amplitudy przebiegów ciaglych przechodzacych z czuj¬ nika drgan. Tymsamym ewentualna kontrola czujnika drgan. Tymsamym ewentualna kontrola czujnika drgan z wykorzystaniem tego ukladu wymagalaby równiez zastosowania stolu wibracyj¬ nego dla ciaglego przykladania wzorcowej wielkosci mechanicznej o okreslonej amplitudzie i czestotliwosci drgan.Powyzsze wady i nieodogodnosci usuwa uklad elektryczny do sprowadzania czulosci przetwornika mechaniczno-elektrycznego wytwarzajacego napiecie, zwlaszcza piezoelektrycznego2 145 113 lub elektrokinetycznego czujnika przyspieszen wedlug wynalazku, wyposazonego w wejsciowy wzmacniacz oraz polaczone ze soba szeregowo szczytowy detektor, okienkowy dyskryminator i elektryczny wskaznik. Zgodnie z wynalazkiem uklad ma liniowy prostownik wlaczony pomiedzy wejsciowy wzmacniacz i szczytowy detektor.W ukladzie wedlug wynalazku dzieki zastosowaniu liniowego prostownika, doprowadzany skokowo z badanego czujnika poprzez wejsciowy wzmacniacz do szczytowego detektora sygnal elektryczny jest uniezalezniony od zmian biegunowosci. Pozwala to na rezygnacje ze stosowania stolu wibracyjnego do wytwarzania wielkosci mechanicznej o z góryzadanych parametrach drgan.Kontrolaczujnika moze byc przeprowadzania w warunkach przemyslowych poprzez jego zwykly obrót o 90° w polu przyspieszenia ziemskiego, wytwarzajacy skokowysygnal elektryczny badanej odpowiedzi czujnika.Zastosowanie ukladu wedlug wynalazku pozwala na sprowadzenie czy wartosc napiecia elektrycznego, wytwarzanego przez czujnik pomiarowy po przylozeniu do niego w sposób sko¬ kowy wzorcowej wielkosci mechanicznej, miesci sie w wymaganym przedziale oraz na sygnalizo¬ wanie wykroczenia wasrtosci tego napiecia w góre lub w dól poza wymagany przedzial. Uklad umozliwia ocene czulosci przetwornika w warunkach przemyslowych lub laboratoryjnych, co zapewnia wykonywanie pomiarów tylko za pomoca sprawnych czujników. Uklad jest przezna¬ czony szczególnie do wspólpracy z urzadzeniami do ciaglego pomiaru i rejestracji przekroczen przyspieszen poziomych naczynia wyciagowego w szybie.Przedmiot wynalazkujest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, przedsta¬ wiajacym schemat blokowy ukladu.Uklad elektryczny do sprawdzenia czulosci przetwornika mechanicznego wytwarzajacego napiecie, sklada sie z wejsciowego wzmacniacza 1, liniowego prostownika 2, szczytowego detektora 3, okienkowego dyskryminatora 4 i elektrycznego wskaznika 5 dzialajacego ze zwloka czasowa, polaczonych w tej kolejnosci ze soba szeregowo.Sygnal elektryczny powstajacy na wyjsciu przetwornika-czujnika6, po skokowymprzylozeniu do niego wzorocowej wielkosci mechanicznej przyspieszenia ziemskiego, jest wzmacniany w wejs¬ ciowym wzmacniaczu 1 o odpowiednio dobranym pasmie przepuszczania i doprowadzany do liniowego prostownika 2, w celu uniezaleznienia sie od wplywu zwrotu zmiany wzorcowej wielkosci mechanicznej na biegunowosc powstajacego wtedy przebiegu elektrycznego napiecia.Napiecie to podlega nastepnie wydluzeniu czasowemu w szczytowym detektorze 3, dla wykrycia za pomoca eleketrycznego wskaznika 5, na przyklad lampki kontrolnej,czy wartosc napiecia ustalona na wyjsciu szczytowego detektora 3 zawiera sie w okreslonym przedziale napiec odniesienia, ustalonych w okienkowym dyskryminatorze4.Zastrzezenie patentowe Uklad elektryczny do sprawdzania czulosci przetwornika mechaniczno-elektrycznego wytwa¬ rzajacego napiecie, zwlaszcza piezoelektrycznego lub eltkrokinetycznego czujnika przyspieszen, wyposazony w wejsciowy wzmacniacz oraz polaczone ze soba szeregowo szczytowy detektor, okienkowy dyskryminator i elektryczny wskaznik, znamienny tym, ze ma liniowy prostownik (2) wlaczony pomiedzy wejsciowy wzmacniacz (1) i szczytowy detektor (3). 1 6 \l. \ 2 * 3 ^~^ n* \—w—Ys\ Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena400 zl PL