Zwrotne ramiona podtrzymujace pu¬ szke glosowa w gramofonach bez wzgledu na kisztalt (fig, 1 i 2) sa sztywne w pla¬ szczyznie poziomej i jako takie daja sie schematycznie wpisac w sztywny równo- leglobok abcd mogacy sie obracac okolo punktu P, przyczem promien obrotu tego równolegloboku wynosi R (fig. 3).Urzadzenie to posiada nastepujaca wa¬ de: plaszczyzna dzialania puszki glosowej (plaszczyzna ta zlewa sie z linja ab na fig. 3) stanowi skutkiem budowy przyrza¬ du staly kat z promieniem R; natomiast kat nachylenia do wyrytej brózdy ulega zmianom, jak to widac z fig. 4 i 5.Fig. 4 przedstawia schemat calosci u- rzadzenia ze zwrotnem ramieniem, w któ- rem O oznacza srodek krazka, P — os obrotu ramienia, R, R' — promienie, S do S'" — wyryte brózdy, OK — linje kolej¬ nego stykania sie igielki lub szafiru z bró- zdami S, przyczem linja ta tworzy luk ko¬ la o srodku w punkcie P.Na fig. 5 R oznacza promien obrotu igly, S S" — brózde w kolejnych jej polo¬ zeniach, ab — maly bok równolegloboku, przedstawiajacy puszke glosowa. Kat R ab jest staly, a kat S ab zmienny.Wspomniane zmiany kata nie mialy dawniej, jesli pominiemy kwestje zuzycia plyty, wielkiego znaczenia dla jakosci re¬ produkcji, poniewaz fonografy nie maja duzego natezenia dzwieku, obecnie jednak przy gramofonach o podwójnej muszli iamplifikktorach elektrycznych wzmocnie¬ nie jest tel^^a^ne,^^najmniejszy blad ujawnia4jsle|TOz WiM^^irugiej strony o- mawiane zmiany ka|ta powoduja szmery igly, które naleiy uczynic niedoslyszalne- mi.Celem niniejszego wynalazku jest usu¬ niecie wspomnianych wad. Dotyczy on u- rzaidzenia (do odtwarzania i zapisywania dzwieków tern znamiennego, ze jego zwrotne ramie daje sie odksztalcac w pla¬ szczyznie prawie równoleglej do po¬ wierzchni plyty i puszka glosowa ustawia sie pod stalym katem do brózd na po¬ wierzchni plyty, podczas gdy kat miedzy puszka a promieniem obrotu jest zmienny.Wedlug pewnej postaci wykonania o- mówionegp wyzej urzadzenia czop, na któ¬ rym osadzone jest zwrotnie ramie podtrzy¬ mujace puszke glosowa, przesuwa sie w rowku. Przesuwanie to wywolane jest przez dajacy sie odksztalcac uklad w po¬ staci litery X, którego ramiona polaczone sa wzajemnie zapomoca ruchomej osi prze¬ gubowej, przyczem jedno z tych ramion uruchomiane jest przez zwrotna dzwignie, a drugie uruchamia czop w jego kierow¬ nicy.Wedlug innej odmiany wynalazku u- rzadzenie do odtwarzania i zapisywania dzwieku, wykonane w jeden z powyzej wspomnianych sposobów, polaczone jest z przerywaczem pradu tak umieszczonym, ze odfcsztalcalne ramie zwiera obwód pra¬ du elektrycznego uruchamiajacego po¬ szczególne narzady, jak silnik i wzmac¬ niacz, w polozeniu wyjsciowem zwrotnego ramienia, a otwiera ten obwód wówczas, gdy zwrotne ramie konczy swój bieg po plaszczyznie plyty.Wynalazek dotyczy równiez innych znamion i ich kombinacyj wedlug poniz¬ szego opisu.Urzadzenia zbudowane w imysl wyna¬ lazku przedstawia dla przykladu zalaczo¬ ny rysunek, którego fig. 6 jest perspekty¬ wicznym obrazem ramienia gramofonu we¬ dlug wynalazku, fig. 7 widokiem tegoz ra¬ mienia zgóry, fig. 8, 9 i 10 sa schematami objasniajacemi, fig. lii i 12 schematycz¬ nym widokiem zgóry odmian wynalazku.Ramie gramofonu, przedstawione na fig. 6 i 7, stanowia dwie przekatnie l1 i P, polaczone przegubowo na swych koncach 21, 22 z dwoma uchami 31, 32, stanowiace- mi jedna calosc z tuleja 4, przyczem tule¬ ja ta nasadzona jest na trzpien 5, przymo¬ cowany do kolpaka podtrzymujacego |6, wobec czego moze sie obracac naokolo osi pionowej P.Przekatni? I1 i P polaczone sa zapo¬ moca przegubów kulowych 71, 72 z oslona 8, w której wnetrzu umocowany jest elek¬ tromagnes 9, uzalezniony od drgajacej plytki 10 z ostrzem 11 (igielka, szafir lub djament).Przekatnia P posiada w srodku luko¬ wato wygieta czesc 12, co umozliwia swo¬ bodne przesuwanie sie wzgledem siebie o- bydwóch pretów l1, P.Calosc skladajaca sie z tulei 4 z prze¬ gubami 21, 22, z dwóch przekatni l1, P i oslony 8 tworzy odksztalcalny równoleglo- bok abed (fig. 3), przyczem bok cd obraca sie naokolo osi P w plaszczyznie prawie równoleglej do plaszczyzny plyty 13.Poniewaz w tych warunkach katy mie¬ dzy ac i bd a ab i cd, a zatem i kat miedzy ab a R moga byc zmienne, przeto nic nie stoi juz na przeszkodzie, zeby kat miedzy ab a S, t. zw. kat przylozenia do rytej twrózdy, byl staly przy stosownym doborze dlugo¬ sci ab, cd, ad i be jak równiez kata miedzy P a cd.Schemat na fig. 4 wykazuje w istocie ze przy zwrotnem ramieniu, którego ksztalt w plaszczyznie równoleglej do por wierzchni 13 daje sie zmieniac, kat Rak jest zmienny, natomiast kat Sab staly.Widac równiez, ze boki ac i bd sche* matycznego równolegloboku mozna usu¬ nac (fig. 10) i zastapic przekatniami be i — 2 -ad, opatrzonemi na koncach przegubami i tworzacemi wobec tego uklad w [postaci li¬ tery X, ©o, jak wyjasniono wyzej, zapew¬ nia odksztalcenie sie równolegloboku abcd w plaszczyznie równoleglej do powierzch¬ ni plyty.W opisanych powyzej urzadzeniach mozna wprowadzic liczne zmiany. W szczególnosci, zamiast umieszczac os P w srodku tulei 4 (fig. 7), mozna tuleje te o- sadzic mimosrodowo wzgledem osi P, jak to wskazuje fig. 11.Wynalazek rozciaga sie na opisane po¬ wyzej odksztalcalne ramiona niezaleznie od szczególnych srodków (przeguby kulo¬ we, przekatnie przegubowe i t. d.) zastoso¬ wanych celem zapewnienia odksztalcen tych ramion w plaszczyznie prawie równo¬ leglej do powierzchni plyty.Wynalazek traktuje równiez opisane urzadzenia niezaleznie od rodzaju po¬ wierzchni z napisami akustycznemi (ply¬ ty, fonofilmy i t. d.).W odmianie na fig. 12 oslona 8 osadzo¬ na jest na koncu zwrotnego ramienia 20 osadzonego na czopie o osi pionowej P, który moze sie przesuwac w rowku 21.Ramie 20 posiada zagiete przedluzenie 22, którego koniec osadzony jest przegu¬ bowo na korbowodzie 23.Przekatnie 24, 25 o umiejscowionych koncach 50 i 51 moga sie nawzajem po so¬ bie przesuwac przy pomocy trzpienia 26 wstawionego w podluzny rowek 27 wycie¬ ty w przekatniach 24 i 25.Jedna z przekatni 24 osadzona jest przegubowo wolnym swym koncem na czo¬ pie P, natomiast druga polaczona jest wol¬ nym koncem przegubowo z korbowodem 23.Tak zbudowany przyrzad dziala w spo¬ sób nastepujacy.Kiedy ostrze 11 puszki glosowej prze¬ suwa sie w brózdzie powierzchni plyty 13, ramie 20 obracajace sie na czopie P zosta¬ je pociagane wzdluz strzalki 30, napedza¬ jac w tym samym kierunku zagiecie 22, które, dzialajac na korbowód 23, wywoluje obrót ramienia 25 naokolo jego stalej osi 50 w kierunku strzalki 31.Ramie 25 wywoluje przez obrót swój W kierunku 31 za posrednictwem prowadnicy 27 i trzpienia 26 obrót ramienia 24 w kie¬ runku 32, a w nastepstwie przesuniecie sie czopa P, który tym sposobem porusza sie w rowku 21 w kierunku 32.Urzadzenie pozwala *atem na to, aby zwrotne ramie nastawialo puszke glosowa pod katem prawie stalym do brózd po¬ wierzchni plyty, przytizem kat tmedtzy puszka a promieniem obrotu staje sie zmien* nym.Przyrzad przedstawiony na fig. 12 za¬ wiera jeszcze przerywacz uruchamiany przez ramiona odksztalcalnego ukladu X.Przerywacz ten zbudowany jest w sposób nastepujacy.Silnik Af gramofonu i wzmacniacz A zasilane sa przez zródlo pradu elektrycz¬ nego S; obwód zasilajacy silnika M i wzmacniacza A zawiera dwa przerywacze I1 i I2, skladajace sie, np., z dzwigni 40 przytwierdzonej przegubowo w punkcie 41 i styku 42.Wolny koniec dzwigni 40 przerywa¬ czy 71 i I2 uruchamiany jest przez ramie 24 odksztalcalnego ukladu X: l-o celem zwierania obwodu przez oswobodzenie dzwigni 40 przerywacza I1 w chwili, gdy zwrotne ramie 20 znajduje sie w polozeniu wyjsciowem, i uruchomie¬ nia tym sposobem silnika M i wzmacnia¬ cza A. 2-o celem przerywania tego obwodu przez oddzialanie na dzwignie 40 przery¬ wacza I2 w chwili, gdy puszka glosowa o- siagnie koniec swej drogi, i wylaczenia w ten sposób silnika M i wzmacniacza A. PL