Wynalazek dotyczy urzadzenia zabez¬ pieczajacego pojazd mechaniczny, posiada¬ jacy trzy lub wiecej osi, podczas ruchu od nadmiernych natezen, o ile wolna os jest na¬ lozona wahliwie wzgledem osi napedowej.Np, obydwie osie osadzone sa na wspólnym resorze, przymocowanym do ramy zapo- moca lozyska tak, ze moga wykonywac wahnienia.Przy zwyklych wykonaniach takich po¬ jazdów trudnosci polegaja na tern, ze wsku¬ tek niemozliwosci wahania czesci polacze¬ nia, wystepuja w czasie jazdy po nierów¬ nosciach drogi niepomyslne warunki obcia¬ zenia i natezenia, które w ruchu doprowa¬ dzaja do niepozadanych drgan i narazaja konstrukcje na niebezpieczenstwo.W mysl wynalazku mozna usunac te wady, laczac wolna os z osia napedowa w ten sposób, azeby mogla we wszystkich kierunkach przesuwac sie i wahac odpo¬ wiednio do nierównosci drogi, oraz obra¬ cac sie okolo dwóch osi wzajemnie prosto¬ padlych, lezacych w jednej plaszczyznie, a wiec obracac sie okolo osi poziomej i piono¬ wej lozyska. Te wzajemnie ruchy osi wolnej i napedowej ostatecznie sa ograniczone przez konstrukcje polaczenia. Wedlug wy¬ nalazku umieszcza sie po obu bokach wozu pionowo przegubowe czworokaty, których jedna strone stanowi pret, druga luibek trzymajacy wahliwie wolna os, podczas gdy prety przeciwleglych stron tworza pozio¬ my czworokat przegubowy Jedna stronete^o ptfz^gultoWezo cztoorokatu moze two¬ rzyc resoiy dzwigajac^r <)sie wolna i nape¬ dowa, i przymocowany wafiliwie do ramy pojazdu. Przez takie urzadzenie mozna od¬ ciazyc wszystkie czesci laczace od szkodli¬ wych natezen. Przypadkowo wystepujace sily zginajace lub skrecajace przenosza sie na resory, przystosowane do tego celu przez swa budowe. Poza tern do przejecia sil tnacych i sciskajacych, dzialajacych w kierunku jazdy, moga sluzyc ciegla, -które tworza reszte boków czworokata przegu¬ bowego. W ten sposób jest umozliwiona swobodna ruchliwosc wszystkich czescr we wszystkich kierunkach, odpowiednio do praktycznych wymagan, niedopuszczajaca do przeniesienia na pojazd niepozadanych natezen., Tak np. przy uniesieniu osi lub opuszczeniu jednego z kól wskutek prze¬ szkody lub wglebienia na drodze, reszta kól pozostaje w dalszym ciagu tak obcia¬ zona, iz zostaje na nich zachowana sila za¬ czepienia. Pomyslne dzialanie wystepuje niezaleznie od rodzaju nierównomiernosci dirogi, czy sa to wzniesienia lub zaglebienia po jednej lub drugiej stronie, krzywizny drogi, czy itez brózdy, w które trafia jedno lub drugie wolne kolo. W kazdym razie konstrukcja, laczaca osie wolna i biegowa pozwala na zupelne wyrównanie sil, wy¬ stepujacych z zewnatrz, niedopuszczajac niepomyslnych natezen pojazdu.Rysunek przedstawia najodpowiedniej¬ szy przyklad wykonania urzadzenia we¬ dlug wynalazku, w którem sily, dzialajace na os napedowa w kierunku podluznym wo¬ zu przenosi sie na naped i ciegla, az do prze¬ jecia tych sil przez cieglo, polaczone z o- prawa iresoru.Pojazd jest oznaczony liczba U, przed¬ nie kolo biegowe — 13, mapedowe — 14, tylne kola biegowe — 15. Os napedowa 16, jak równiez tylna os wolna 17 sa zwiazane resorami 24, wzglednie 25, wykonywujacemi wahnienia w oprawkach 27, 29 okolo osi 28, osadzonej w ramie 12. Czopy 30, 31 re¬ sorów sa osadzone w ramionach 32, 33, któ¬ re obejmuja osie 16, 17 w ten sposób, iz moga okolo tych osi wahac sie.Zapomoca tego urzadzenia jest zapew¬ nione w czasie ruchu zrównanie ciezarów na obydwu osiach, * resory bowiem moga wahac sie okolo osi 28. Azeby usunac po¬ dluzne przesuniecie osi, laczy isie w zwykly sposób os napedowa 16 z rama, z jednej strony — zapomoca napedu 20, z drugiej zapomoca ciegiel 21;\l ten sposób sily dzialajace wzdluz wozu sa przenoszone na rame podwozia, mimo ito jednak ramie 32 bedzie poddawalo sie przy uginaniu reso- . rów. Cieglo 40, 41 laczace os wolna z opra¬ wa resorów, sluza do przenoszenia na wol¬ na os sil dzialajacych wzdluz wozu. Azeby osiagnac wszechstronna elastycznosc ru¬ chów wolnej osi, trzdba polaczyc cieglo z ta czescia, z która jest ono zwiazane, a miano¬ wicie z lozyskiem resoru lub wolna osia, albo z obydwoma tak, aby umozliwialo wahanie.W ten sposób powstaja po obu bokach wozu czworoboki przegubowe, np. utworzone z resorów 24, 25 lozysk 27, 29 ciegiel 40, 41, oraz ramion 33, podczas gdy os 28, wolna os 17, ciegna 40, 41 sluza jako wspólny czworobok przegubowy obydwu boków wozu. Takiem urzadzeniem umozliwia sie ruchy i wahania wolnej osi w dowolnych kierunkach w granicach ustalonych przez sprezystosc resorów, odpowiadajacych wa¬ runkom pracy, w szczególnosci nierówno¬ sciom drogi. Os wolna moze przesuwac sie jedno lub obustronnie w (trzech glównych kierunkach, mianowicie ku przodowi lub wtyl, ku górze lub wdól, albo wbok w po¬ srednich kierunkach przesuniec. Jednocze¬ snie os wolna moze nieznacznie obrócic sie okolio dwóch wzajemnie prostopadlych osi, lezacych w plaszczyznie biegowej, wyko- nywujac pirzytem wahniecia, skutkiem cze¬ go ustawia sie odpowiednio do nierównosci jezdni. Wszystkie te ruchy sa ograniczone, z jednej isitrony przez dlugosc zwiazanych pomiedzy soba czesci konstrukcyjnych, z — 2 —drugiej zas £rzez sprezyste wyginanie re¬ sorów. Rysunek przedstawia przyklad, w którym wszechstronna elastycznosc ru¬ chów Wolnej osi uzyskuje sie (skutkiem po¬ laczenia ciegla z jedna czescia przy pomo¬ cy przegubu kulowego, z druga zas czescia zapomoca przegubu, mogacego obracac sie okolo dwóch osi. Jako przegub, mogacy sie obracac we wszysitkich kierunkach, sluzy przegub kulowy 42 lub 43, umieszczony w lozysku resoru. Jako drugie polaczenie slu¬ zy leb 45, 46 ciegla, mogacy ny obracac sie okolo wolnej osi, z. drugiej zas posiadajacy przegub 47 o pionowej lub prawie pionowej osi obrotu. Wynalazek nie ogranicza .sie do opisanego i przedsta¬ wionego wykonania. Sa mozliwe i inne wy¬ konania, które dopuszczaja wszechstronne ruchy wolnej osi dla malych odchylen, pod¬ czas gdy duze odchylenia sa ograniczone konstrukcja. PL