Przedmiotem wynalazkujest sposób i uklad sprawdzania miernikówtemperatury wspólpracu¬ jacych z termoelementem majacy zastosowanie w metrologii elektrycznej, zwlaszcza przy adiusta¬ cji, wzorcowaniu, sprawdzaniu mierników, regulatorów i rejestratorów temperatury.Znany jest sposób sprawdzania mierników temperatury, w którym do zacisków badanego miernika temperatury doprowadza sie napiecie o wartosci odpowiadajacej róznicy sil termoelek¬ trycznych zastosowanego termoelementu odpowiednio dla temperatury obiektu i temperatury odniesienia. Temperaturaodniesienia ma wartosc stala i dlategojest popelniany blad wynikajacy z róznicy rzeczywistej temperatury zacisków badanego miernika i przyjetej wartosci temperatury odniesienia. Znanyjest równiez inny sposób, w którym do zacisków badanego miernika doprowa¬ dzonyjest sygnal napieciowy zgodnie z charakterystyka termoelementu odniesiona do 0°C. Stosu¬ jac ten sposób operator na biezaco mierzy temperature zacisków badanego miernika lub ich bezposredniego otoczenia. Sposób ten jest bardziej pracochlonny i stwarza mozliwosc powstawa¬ nia dodatkowego bledu powodowanego mozliwoscia pomylki operatora. Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 121 799 sposób, w którym zaciski wejsciowe badanego miernika oraz dodat¬ kowy czujnik temperaturty otoczenia utworzony z zimnych konców termoelementu wzorcowego umieszcza sie w tej samej temperaturze otoczenia, a do wejscia badanego miernika doprowadza sie sygnal napieciowy zgodny z charakterystyka termoelementu przeznaczonego do wspólpracy z miernikiem.Sposób tenjest realizowany za pomoca ukladu, w którym dojednego z zacisków wyjsciowych wzorcowego zródla napieciowego, jest wlaczona szeregowa galaz zlozona z czujnika temperatury otoczenia znajdujacego sie w tej samej temperaturze, co zaciski wejsciowe badanego miernika stanowiacego zimne konce termoelementu wzorcowego i dodatkowego zródla napiecia. Do pozo¬ stalych zacisków wyjsciowych wzorcowego zródla napieciowego i dodatkowego zródla napiecia jest wlaczony badany miernik temperatury, przy czym spoina termoelementu wzorcowego umie¬ szczonajest w termostacie. Sposób ten wymaga stosowania róznych termoelementów wzorcowych w zaleznosci od typu termoelementu wspólpracujacego z badanym miernikiem oraz jest dlugotr¬ waly ze wzgledu na koniecznosc oczekiwania na zrównanie sie wartosci temperatury zacisków badanego miernika i spoin odniesienia wzorcowego termoelementu.2 143 360 Znany jest równiez czwarty sposób, w którym do zacisków badanego miernika doprowadza sie sygnal napieciowy zgodnie z charakterystyka termoelementu odniesiona do wartosci tempera¬ tury zacisku wzorcowego zródla napiec, przy czym zaciski badanego miernika sa polaczone z zaciskami wzorcowego zródla napiec za pomoca specjalnych przewodów kompensacyjnych wyko¬ nanych z tego samego materialu co termoelement wspólpracujacy z badanym miernikiem. Sposób tenjest najdokladniejszy ze znanych sposobów i wolny od wad poprzednich sposobów. Wymaga jednak stosowania róznych przewodów laczeniowych dostosowanych do typu zastosowanego czujnika.Niedogodnosci i wady znanych sposobów i ukladów eliminuje sposób sprawdzania mierników temperatury wedlug wynalazku, w którym wartosc srednia temperatury zacisków sprawdzanego miernika jest przetwarzana w kod cyfrowy, a nastepnie w wartosci kodu wyrazona w jednostkach napieciowych zgodnie z charakterystyka termoelementu przeznaczonego do wspólpracy z mierni¬ kiem odniesiona od 0°C. Przetworzony kod wartosci sredniej temperatury zacisków jest odejmo¬ wany od wartosci kodu bedacego przetworzona wartoscia temperatury nastawy zgodnie z charak¬ terystyka termoelementu przeznaczonego do wspólpracy ze sprawdzanym miernikiem odniesiona do 0°C. Róznica wartosci kodów jest przetwarzana w proporcjonalna do niej wartosc napiecia doprowadzanego do zacisków sprawdzanego miernika. Sposób ten jest realizowany za pomoca ukladu, w którym do zacisków sprawdzanego miernika jest przylaczony przetwornik cyfrowo- analogowy sterowany sygnalem wyjsciowym ukladu odejmujacego. Do wejscia odejmujacego ukladu odejmujacego jest doprowadzany sygnal z przetwornika kodów, a do wejscia sumujacego sygnal z drugiego przetwornika kodów. Pierwszy z przetworników jest sterowany sygnalem odpo¬ wiadajacym wartosci temperatury odniesienia pochodzacym z wyjscia multipleksera, a drugi sygnalem cyfrowym odpowiadajacym wartosci temperatury nastawianej. Multiplekser jest stero¬ wany sygnalem wyboru zródla temperatury odniesienia. Do jednego z wejsc multipleksera jest doprowadzany kod o stalej wartosci temperatury odniesienia, a do drugiego kod o wartosci temperatury zacisków otrzymywany na wyjsciu przetwornika analogowo-cyfrowego. Wejscia przetwornika analogowo-cyfrowego sa polaczone z czujnikami temperatury zacisków sprawdza¬ nego miernika.Rozwiazanie wedlug wynalazku charakteryzuje sie duza dokladnoscia metody wzorcowania.Nie wymaga stosowania tablic termometrycznych termoelementów oraz przeliczania wartosci temperatury na odpowiadajacajej wartosc napiecia wedlug tablic termometrycznych dla tempera¬ tur odniesienia róznych od 0°C. Ponadto sposób i uklad wedlug wynalazku umozliwiaja bezpos¬ redni pomiar temperatury zacisku spoiny odniesienia sprawdzanego miernika temperatury.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku bedacym schematem blokowym ukladu.Jak pokazano na rysunku, uklad sklada sie z przetwornika cyfrowo-analogowego CZ/U, przetworników kodu Cto/CUo i Ctn/CUn, przetwornika analogowo-cyfrowego toz/Ctoz, ukladu odejmujacego ICU i multipleksera MUX.Do zacisków Zl i Z2 sprawdzanego miernika temperatury MT jest przylaczony przetwornik cyfrowo-analogowy CU/U sterowany sygnalem wyjsciowym ukladu odejmujacego ZCU, na któ¬ rego wejscia sumujace P i odejmujace M sa podawane odpowiednio sygnaly z przetwornikówkodu Ctn/CUn i Cto/CUo. Przetwornik kodu Ctn/CUn jest sterowany sygnalem cyfrowym Ctn o wartosci równej wartosci temperatury nastawionej, a przetwornik Cto/CUo sygnalem cyfrowym Cto o wartosci równej wartosci temperatury odniesienia. Sygnal Cto jest sygnalem wyjsciowym multipleksera MUX, który z koleijest sterowany sygnalem wyboru zródla temperatury odniesienia Sto. Multiplekser MUX ma do swoich wejsc doprowadzony kod o stalej wartosci temperatury odniesienia Cton oraz kod o wartosci temperatury zacisków Ctoz otrzymywany na wyjsciu przetwornika analogowo-cyfrowego toz/Ctoz.Wyjscia przetwornika analogowo-cyfrowego sa polaczone z czujnikami temperatury Cl i C2 zacisków Zl i Z2 sprawdzanego miernikaMT.143 360 3 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób sprawdzania mierników temperatury z sygnalem wejsciowym pochodzacym z termoelementu, w którym do zacisków sprawdzanego miernika przeznaczonych do podlaczenia termoelementu doprowadza sie napiecie, znamienny tym, ze wartosc srednia temperatury obu , zacisków sprawdzanego miernika jest przetwarzana w kod cyfrowy, a nastepnie w wartosc kodu wyrazona wjednostkach napieciowych zgodnie z charakterystyka termoelementu przeznaczonego do wspólpracy z miernikiem odniesiona do 0°C i z kolei przetworzony kod wartosci sredniej temperatury zacisków jest odejmowany od wartosci kodu bedacego przetworzona wartoscia temperatury nastawy zgodnie z charakterystyka termoelementu przeznaczone do wspólpracy ze sprawdzanym miernikiem odniesiona do 0°C, przy czym róznica wartosci kodówjest przetwarzana w propocjonalna do niej wartosc napiecia doprowadzanego do zacisków sprawdzanego miernika temperatury. 2. Uklad do sprawdzania mierników temperatury z sygnalem wyjsciowym pochodzacym z termoelementu, w którym do zacisków sprawdzanego miernika przeznaczonych do podlaczenia termoelementu jest doprowadzane napiecie, znamienny tym, ze do zacisków (Zl) i (Z2) sprawdza¬ nego miernika temperatury (MT)jest przylaczony przetwornik cyfrowo-analogowy (CU/U) stero¬ wany sygnalem wyjsciowym ukladu odejmujacego (ICU), na którego wejscia sumujace (P) i odejmujace (M) sa podawane odpowiednio sygnaly z przetwornikówkodu(Ctn/CUn) i (Cto/CUo) sterowanych odpowiednio sygnalami cyfrowymi o wartosciach równych wartosci temperatury nastawionej (Ctn) i wartosci temperatury odniesienia (Cto), przy czym sygnal (Cto) jest sygnalem wyjsciowym multipleksera (MUX) sterowanego sygnalem wyboru zródla temperatury odniesienia, a multiplekser (MUX) ma do swoich wejsc doprowadzony kod o stalej wartosci temperatury odniesienia (Cton) oraz kod o wartosci temperatury zacisków (Ctoz) otrzymywany na wyjsciu przetwornika analogowo-cyfrowego (toz/Ctoz), którego wyjscia sa polaczone z czujnikami tempe¬ ratury (Cl) i (C2) zacisków (Zl) i (Z2) sprawdzanego miernika(MT). PL