PL142986B1 - Method of obtaining naphtosulfonic acids and their salts - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania kwasów naftosulfonowyeh i ich soli przeznaczonych do produkcji olejów smarowych oraz emulsji olejowo-wodnyeh.Znany jest sposób produkcji kwasów naftosulfonowyeh i ich soli na drodze sulfonowania olejów naftowych oleum lub gazowym trójtlenkiem siarki, oczyszczenia kwasów naftosulfonowych i ich neutralizacji* W procesie sulfonowania oleju naftowego uzyskuje sie skomplikowana mie¬ szanine produktów sulfonowania rozpuszczalnych i nierozpuszczalnych w oleju, która poddaje sie oczyszczaniu wydzielajac rozpuszczalne w oleju kwasy naftosulfonowe.W opisach patentowych FRL 51 744 i 52 228 poddano sposób wytwarzania kwasów naftosul- fonowych i ich soli poprzez sulfonowanie lekkiego ekstraktu aromatycznego (rafinatu II) uzys¬ kiwanego w procesie rafinacji furfurolem olejów naftowych.Typowy - wedlug powyzszych opisów patentowych - sposób polega na wstepnej rafinacji ekstraktu aromatycznego stezonym kwasem siarkowym i nastepnie sulfonowaniu oleum w roztworze w odaromatyzowanej benzynie lekkiej. R zakonczeniu sulfonowania wprowadza sie wode i oddziela roztwór benzynowy kwasów naftosulfonowyeh od kwasu siarkowego i nierozpuszczalnych w benzynie produktów sulfonowania. Roztwór benzynowy kwasów naftosulfonowyeh neutralizuje sie wodoro¬ tlenkiem metalu a nastepnie odpedza benzyne.W opisie patentowym PRL nr 96 855 przedstawiono sposób wytwarzania kwasów naftosulfo- nowych jako produktu ubocznego w procesie wytwarzania olejów bialych, poprzez wielostopniowe sulfonowanie rafinowanych olejów naftowych gazowym trójtlenkiem siarki. Uzyskany produkt sul¬ fonowania poddaje sie, bez uprzedniego wydzielenia odpadowych, nierozpuszczalnych w oleju kwa¬ sów sulfonowych, ekstrakcji roztworem wodno-alkoholowym. Kwasy naftosulfonowe wydziela sie z roztworu wodno-alkoholowego poprzez ekstrakcje benzyna i nastepnie odpedzenie rozpuszczalnika.2 142 986 Metody powyzsze wymagaja stosowania skomplikowanych sposobów oczyszczania 1 wydzielania kwasów naftosulfonowych oraz stwarzaja trudnosci w utylizacji odpadowych, nierozpuszczalnych w oleju kwasów sulfonowych* Istota wynalazku jest sposób bezodpadowego wytwarzania kwasów naftosulfonowych 1 Ich soli, poprzez sulfonowanie gazowym trójtlenkiem siarki 9 rafinowsinego selektywnym rozpuszczal¬ nikiem 1 odparafinowanego oleju naftowego o odpowiednim skladzie; weglowodorowym i nastepna neutralizacja* Sposób wedlug wynalazku polega na sulfonowaniu rafinatu olejowego uzyskanego poprzez rafinacje furfurolem przy stosunku furfurol-olej 2,6-3.8*1 w temperaturze 6D-130°C, odpara- finowanie rozpuszczalnikowe w temperaturze ponizej -18°C korzystnie rafinacje wodorem, desty¬ latu prózniowego o zakresie temperatur wrzenia frakcji 5-95% masowych 350-530°C z rozdesty- lowania parafinowej ropy naftowej, o lepkosci kinetycznej w temperaturze 50°C 15-28 mm /s, za¬ wartosci weglowodorów aromatycznych 14-299* masowych, w tym monocykllcznych powyzej 12, ko¬ rzystnie powyzej 16% masowych, dwucyklicznych ponizej 6, korzystnie ponizej 3% masowych, trój- cyklicznych ponizej 3f korzystnie ponizej 1% masowych oznaczonych metoda spektrometrii w nad¬ fiolecie oraz sredniej masie czasteczkowej 330-430, korzystnie 360-400, gazem kontaktowym, zawierajacym 4-8% masowych trójtlenku siarki w temperaturze 30-80°C, do uzyskania liczby kwa¬ sowej 15-60 mg KOH/g i nastepnie neutralizacji* W sposobie wedlug wynalazku uzyskuje sie roztwór olejowy kwasów naftosulfonowyeh, nie zawierajacy nierozpuszczalnych w oleju kwasów sulfonowych, stanowiacych odpad trudny do utylizacji* Sposób ten charakteryzuje sie duza prostota wykonania, nie wymaga stosowania skom¬ plikowanych procesów oczyszczania* Wytworzony kwas naftosulfonowy moze byó bezposrednio stosowany do wytwarzania soli poprzez neutralizacje wodorotlenkami metali, tlenkami metali, weglanami metali, aminami lub amoniakiem* Przyklad I* Ebddano procesowi sulfonowania gazowym SO, olej naftowy, uzyskany z destylatu prózniowego o zakresie temperatur wrzenia frakcji 5-95% masowych 405-497°C z rozdestylowania parafinowej ropy naftowej, poddanego rafinacji furfurolem przy stosunku furfurol-olej 2,9:1 w temperaturze góra kolumny 105°C, dól kolumny 70°C, odparafinowaniu w mieszaninie rozpuszczalników dwuchloroetan-chlorek metylenu przy stosunku rozpuszczalnik-olej 6:1 masowych, w temperaturze -24° C, rafinacji wodorem w temperaturze 276°C, przy cisnieniu 2,7 MBa wobec katalizatora siarczkowego CO-Mo-De osadzonego na A120^, o lepkosci kinetycznej w temperaturze 50°C 19.2 mm /wskazniku lepkosci 107 temperaturze krzepniecia -19°C, zawie¬ rajacy 21,0% masowych weglowodorów aromatycznych, w tym jednopierscieniowyeh 18,6% masowych, dwupierscieniowych 1,9% masowych i trójpierscieniowych 0f5% masowych oznaczonych metoda spektrofotometrii w nadfiolecie, sredniej masie czasteczkowej 381* Proces sulfonowania prowa¬ dzono metoda ciagla w kaskadzie czterech sulfonatorów w temperaturze: sulfonator pierwszy 39°Cf drugi 46°C, trzeci 55°C i czwarty 59°C* Do sulfonatorów podawano olej w ilosci 3t2 Mg/godz. oraz gaz sulfonujacy w ilosci 440 Nm /godz., uzyskany przez utlenienie dwutlenku siarki mie¬ szanina tlenu i azotu na katalizatorze wanadowym, zawierajacy 5#7% masowych trójtlenku siarki* Uzyskano kwas naftosulfonowy o liczbie kwasowej 26,7 mg KOH/g* nie zawierajacy nierozpusz¬ czalnych w n-heksanie kwasów sulfonowych* Przykl ad II* Rddano procesowi sulfonowania gazowym SO, olej naftowy, uzys¬ kany z destylatu prózniowego o zakresie temperatur wrzenia frakcji 5-95% masowych, 381-475 z rozdestylowania parafinowej ropy naftowej, poddanego rafinacji furfurolem przy stosunku furfurol-olej 3t3:1 w temperaturze góra kolumny 113°C, dól kolumny 78°C, odparafinowanie w mieszaninie rozpuszczalników dwuchloroetan-chlorek metylenu przy stosunku rozpuszczalnik-olej 6:1, w temperaturze -22°C, rafinacji wodorem w temperaturze 284°C, przy cisnieniu 2,6 WPa. wobec katalizatora siarczkowego Co-Mo-Fe osadzonego na Al^O*, o lepkosci kinetycznej w tempe¬ raturze 50°C 17t8 mm /s, wskazniku lepkosci 110, temperaturze krzepniecia -17°C, zawierajacy 18,9% masowych weglowodorów aromatycznych, w tym jednopierscieniowych 17t2% masowych, dwu-142 986 3 pierscieniowych 194# masowych i trójplerocienionych 093% masowych oznaczonych metoda spektro¬ fotometrii v nadfiolecie, sredniej masie czasteczkowej 376* Proces sulfonowania prowadzono metoda ciagla w kaskadzie czterech sulfonatorów o temperaturze! sulfonator pierwszy 42°cf drugi 47°C9 trzeci 53°C 1 czwarty' 62°c« Do sulfonatora poddawano olej w ilosci 2,8 Hg/godz. oraz gaz sulfonujacy w Ilosci 460 M3/godz»9 uzyskany przez utlenienie dwutlenku siarki mie¬ szanina tlenu i azotu na katalizatorze wanadowym9 zawierajacy 6,1JL masowych trójtlenku siarki* uzyskany kwas naftosulfonowy o liczbie kwasowej 36,2 mg K0H/g9 nie zawierajacy nierozpusz¬ czalnych w n-heksanie kwasów sulfonowych, neutralizowano w sposób ciagly roztworem wodnym wo¬ dorotlenku sodu* Uzyskano roztwór olejowy naftosulfonianu sodu zawierajacy 1897# masowych, naftosulfonianu sodu, charakteryzujacy sie dobrymi wlasnosciami emulgujacymi oraz zdolnoscia ochrony stall przed korozja* Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania kwasów naftosulfonowych i ich soli przez sulfonacje oleju naftowego gazowym trójtlenkiem siarki i neutralizacje,, znamienny tym, ze rafinat olejowy uzyskany poprzez rafinacje furfurolem przy stosunku furfurol-olej 2,6-3,811 w temperaturze 60-130°C, odparafinowanie rozpuszczalnikowe, w temperaturze ponizej -18°C, korzystnie rafi¬ nacje wodorem, destylatu prózniowego o zakresie temperatur wrzenia frakcji 5-9594 masowych, 350-530°C9 z rozdestylowanla parafinowej ropy naftowej, o lepkosci kinetycznej w temperaturze 50°C 13-28 mm /s, zawartosci weglowodorów aromatycznych 14-2996 masowych w tym monocyklicznych powyzej 12tf masowych, korzystnie powyzej 16# masowych, dwucyklicznych ponizej 6% masowych ko¬ rzystnie ponizej 3% masowych, trójcyklicznych ponizej 3% masowych korzystnie ponizej '\% maso¬ wych, oznaczonych metoda spektrometrii w nadfiolecie oraz sredniej masie czasteczkowej 330-430, korzystnie 360-400, poddaje sie sulfonowaniu w temperaturze 30-80°Cf gazem kontakto¬ wym zawierajacym 4-8% masowych, trójtlenku siarki, do uzyskania liczby kwasowej 13-60 mg KOH/g, nastepnie neutralizacji* PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania kwasów naftosulfonowych i ich soli przez sulfonacje oleju naftowego gazowym trójtlenkiem siarki i neutralizacje,, znamienny tym, ze rafinat olejowy uzyskany poprzez rafinacje furfurolem przy stosunku furfurol-olej 2,6-3,811 w temperaturze 60-130°C, odparafinowanie rozpuszczalnikowe, w temperaturze ponizej -18°C, korzystnie rafi¬ nacje wodorem, destylatu prózniowego o zakresie temperatur wrzenia frakcji 5-9594 masowych, 350-530°C9 z rozdestylowanla parafinowej ropy naftowej, o lepkosci kinetycznej w temperaturze 50°C 13-28 mm /s, zawartosci weglowodorów aromatycznych 14-2996 masowych w tym monocyklicznych powyzej 12tf masowych, korzystnie powyzej 16# masowych, dwucyklicznych ponizej 6% masowych ko¬ rzystnie ponizej 3% masowych, trójcyklicznych ponizej 3% masowych korzystnie ponizej '\% maso¬ wych, oznaczonych metoda spektrometrii w nadfiolecie oraz sredniej masie czasteczkowej 330-430, korzystnie 360-400, poddaje sie sulfonowaniu w temperaturze 30-80°Cf gazem kontakto¬ wym zawierajacym 4-8% masowych, trójtlenku siarki, do uzyskania liczby kwasowej 13-60 mg KOH/g, nastepnie neutralizacji* PL