Przedmiotem wynalazku jest sposób oczyszczania gazów z tlenków azotu i urzadzenie do oczyszczania gazów z tlenków azotu.Znany z polskiego opisu patentowego nr 116 041 sposób oczyszczania gazów z tlenków azotu i innych zanieczyszczen polega na tym, ze strumien gazów odlotowych zawierajacy tlenki azotu i inne zanieczyszczenia gazowe lub stale przepuszcza sie bezposrednio przez warstwe spalanego materialu zawierajacego wegiel, korzystnie koksu. Po wykorzystaniu ciepla gazów odlotowych do podgrzewania powietrza, przepuszcza sie podgrzany strumien po zmieszaniu z podgrzewanym powietrzem przez warstwe katalizatora platynowego i/lub palladowego. Proces utleniania- redukcji na warstwie spalanego materialu zawierajacego wegiel prowadzi sie w temperaturze powyzej 600°C. Proces utleniania-redukcji na warstwie katalizatora platynowego i/lub pallado¬ wego prowadzony jest w temperaturze 300-800°C. Strumien podgrzanego powietrza miesza sie ze strumieniem gazów odlotowych nad warstwa spalanego materialu zawierajacego wegiel.Znane z tego opisu patentowego urzadzenie do oczyszczania gazów odlotowych z tlenków azotu i nnych zanieczyszczen, ma cylindryczna termiczno-katalityczna komore spalania, wyposa¬ zona w dwa ruszty nosne zloza skladajace sie z pierscieniowych segmentów nosnych rozmieszczo¬ nych na róznych poziomach. Dolny ruszt nosny zloza sklada sie z pojedynczych pierscieni o róznych srednicach ulozonych korzystnie schodkowo w sposób wznoszacy sie ku srednicy urza¬ dzenia. Górny ruszt nosny zloza sklada sie z poziomego pierscienia nosnego stanowiacego górna scianke obwodowego kolektora spalin, do którego przylegaja cylindryczne kanaly przelotowe z zabudowanym nad nim rekuperatorem ciepla.Inny znany sposób usuwania zwiazków zawierajacych azot z przemyslowych gazów odloto¬ wych wedlug polskiego opisu patentowego nr 123 789, polega na tym, ze strumien przemyslowych gazów odlotowych kontaktuje sie w temperaturze 420-720 K z katalizatorem redukujacym. Katali- zytory te sa umieszczone na róznych poziomach, gdzie warstwa katalizatora utleniajacego stanowi warstwe pierwsza, a warstwa katalizatora redukujacegostanowi warstwe druga na drodze strumie¬ nia gazów, którego zanieczyszczenia azotowe po utlenianiu redukuja sie na warstwie redukujacej do nieszkodliwego azotu w obecnosci gazowych substancji dzialajacych redukujaco, korzystnie w9 142 933 obecnosci amoniaku na katalizatorze redukcji — platynie na nosniku glinowym zawierajacym 0,001-0,5% wagowych platyny w temperaturze osiagnietej w wyniku redukcji egzotermicznej w procesie utleniania na warstwie tlenkowego katalizatora utleniajacego miedziowo-cynkowego i/lub miedziowo-chromowego i/lub miedziowo-manganowego.Wspólna wada rozwiazan dotychczasowych jest wysoka energochlonnosc procesów oczy¬ szczania gazów z tlenków azotu.Znane z polskiego opisu patentowego nr 129 862 urzadzenie do katalitycznego oczyszczania gazów, zwlaszcza przemyslowych gazów odlotowych, sklada sie z dwóch reaktorów o identycznej konstrukcji posiadajacej górna komore katalityczna oraz dolna komore rekuperacyjna. Reaktory te sa sprzezone ze soba od dolu kolektorem wprowadzajacym zanieczyszczony gaz na przemian raz na jeden, raz na drugi reaktor przy pomocy zaworów o regulowanym w czasie cyklu dzialania. Od góry reaktory polaczone sa kolektorem sluzacym do doprowadzania do gazów czynnika grze¬ wczego, korzystnie gazów spalinowych w okresach, kiedy uklad dla sprawnego funkcjonowania wymaga dostarczania energii cieplnej do podgrzewania gazów reakcyjnych. Po zakonczeniu pro¬ cesu ogrzewania gazy oczyszczone odprowadza sie kolektorem laczacym dolne czesci reaktora, na którym zamontowane sa zawory odprowadzajace oczyszczone gazy do otoczenia, cyklicznie raz z jednego potem z drugiego reaktora.Znany sposób katalitycznego oczyszczania gazów wedlug polskiego opisu patentowego nr 126861 polega na tym, ze strumien oczyszczanych gazów przepuszcza sie przez zloze katalizatora cyklicznie dwukierunkowo zmieniajac kierunek strumienia gazu na odwrotny z czestotliwoscia od 1 do 120 razy na godzine, optymalnie od 10 do 20 razy na godzine. W sposobie tym stosuje sie zródlo ciepla potrzebnego do zainicjowania i podtrzymania reakcji katalitycznej konwersji umie¬ szczone w czesci srodkowej zloza katalizatora. Przed i za zlozem katalizatora stosuje sie warstwy ceramicznych lub metalowych ksztaltek kumulujacych okresowo cieplo w przedzialach czasu pomiedzy kolejnymi zmianami kierunku przeplywu gazu przez reaktor.Istota sposobu oczyszczania gazów z tlenków azotu wedlug wynalazku polega na tym, ze su umien gazów zanieczyszczonych tlenkami azotu przepuszcza sie przez katalizator i zgodnie z kierunkiem przeplywu tego strumienia wprowadza sie, przed katalizator, amoniak podgrzany do temperatury minimum 100°C, przy czym przed i za zlozem katalizatora umieszczone sa warstwy ceramicznych lub metalowych ksztaltek kumulujacych cieplo, a amoniak wprowadza sie do strefy o temperaturze wyzszej od 180°C.Istota urzadzenia do oczyszczania gazów z tlenków azotu wedlug wynalazku polega na tym, ze ma dwa kanaly do przeponowego podgrzewania amoniaku, które to kanaly zmieniaja kierunek przeplywu gazów zanieczyszczonych tlenkami i oddzielaja sekcje przeplywowa strumienia gazów podgrzewanych do sekcji przeplywowej strumienia gazów po redukcji NOx, przy czym obie te sekcje zawieraja ulozone lub usypane wypelnienie rekuperatora osadzone na rusztach nosnych, a nad wypelnieniem znajduje sie katalizator do selektywnej redukcji Nox przy pomocy NH3 dopro¬ wadzanego kolektorami do wypelnienia w strefe temperaturowa powyzej 180°C.Zaleta sposobu oczyszczania gazów z tlenku azotu wedlug wynalazku jest to, ze charaktery¬ zuje sie wysoka skutecznoscia redukcji Nox przy minimalnym zapotrzebowaniu na energie dodat¬ ków wybuchowych soli amonowych, które moga sie wytwarzac w temperaturach ponizej 180°C.inuje mozliwosc powstawania Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, przedsta¬ wiajacym schematycznie urzadzenie w przekroju w widoku z boku.Jak przedstawiono na rysunku urzadzenie do oczyszczania gazów z tlenków azotu wedlug wynalazku sklada sie z dwóch warstw wypelnienia ceramicznego 1 w postaci keramzytu 20 przedzielonych miedzy soba dwoma kanalami 2 i 3, do których króccami 4 i 5 doprowadza sie amoniak gazowy, który po podgrzaniu wprowadzony jest do wypelnienia ceramicznego 1 w temperaturze powyzej 180°C kolektorem 6 lub 7. Wypelnienie ceramiczne 1 osadzone jest na rusztach nosnych 8. Nad wypelnieniem ceramicznym 1 znajduje sie warstwa katalizatora 9 do selektywnej redukcji NOx przy pomocy NH3. W górnej czesci urzadzenia znajduje sie elektryczna komora koncowego podgrzewania li. Wlot i wylot gazów zanieczyszczonych tlenkami azotu odbywa sie króccami wlotowo-wylotowymi 11, kierunek przeplywu oczyszczonych gazów z NOx142 933 1 zmienia sie cyklicznie. Doprowadzenie amoniaku jest zgodne z kierunkiem przeplywu gazów oczyszczonych przez katalizator 2. Z góry urzadzenie zakryte jest pokrywa 12.P i 7 y k l a d I. Gazy odlotowe z trawialni stopów miedzi w ilosci V = 2200 m3/h i emisji NO* w ilosci 1.8 kg/h wchodza do urzadzenia do selektywnej redukcji NOx, w którym zachodza procesy: —- wstepne podgrzanie zanieczyszczonych gazów do temperatury 240°C i amoniaku do 160C, — doprowadzenie amoniaku w ilosci 0,53 kg/h do wypelnienia keramzytowego w strefe temperaturowa 200°C, — selektywna redukcja Nox przy pomocy NH3 do azotu ze skutecznoscia min. 90% oraz podgrzanie do temperatury 280°C. Selektywna redukcja zachodzi na katalizatorze B-100 oraz PA-2, — schladzanie gazów poreakcyjnych do temperatury 50°C na drugim zlozu keramzytowyra.Kierunek przeplywu gazów zanieczyszczonych i amoniaku przez urzadzenie, zmienia sie na prze¬ ciwny z czestotliwoscia co 2 min.Przyklad II. Gazy odlotowe z produkcji kwasu adypinowego w ilosci V = 4900m/h i temperaturze 303 K oraz emisji NOx w ilosci 15,73 kg/h wprowadzono do urzadzenia do selektyw¬ nej redukcji NOx, w którym zachodza procesy: — wstepne podgrzanie gazów zanieczyszczonych do temperatury 220-240°C i amoniaku 160°C, — doprowadzenie amoniaku w ilosci 3,5 kg/h do wypelnienia keramzytowego w strefe tem¬ peraturowa 200°C, — selektywna redukcja Nox przy pomocy NH3 do azotu ze skutecznoscia min. 90% oraz koncowe dogrzanie do temperatury 220-240°C, jezeli temperatura na wlocie jest nizsza niz 220-240°C. Selektywna redukcja zachodzi na katalizatorze B-100 oraz platynowymPA-2, — schladzanie gazów poreakcyjnych do temperatury wyzszej o okolo 20°C w stosunku do temperatury wejsciowej gazów zanieczyszczonych.Kierunek przeplywu gazów zanieczyszczonych i amoniaku przez urzadzenie zmienia sie z czestot¬ liwoscia co 4 min.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób oczyszczania gazów z tlenków azotu, w którym wykorzystuje sie amoniak i przep¬ lyw gazów odbywa sie cyklicznie, znamtemiy tym, ze amoniak podgrzany do temperatury minimum 100°C wprowadza sie przed warstwa katalizatora do strefy o temperaturze wyzszej od 180°C 2. Urzadzenie do oczyszczania gazów z tlenków azotu, zawierajace rekuperator ciepla, pod¬ grzewacz amoniaku, komore mieszania gazów z amoniakiem, reaktor katalityczny i komore kon¬ cowego dogrzewania, znamienne tym, ze ma dwa kanaly (2 i 3) do przeponowego podgrzewania oddzielajace sekcje przeplywowa strumienia gazów podgrzewanych od sekcji przeplywowej stru¬ mienia gazów po redukcji NOx, przy czym obie sekcje zawieraja ulozone lub usypane na rusztach (8) wypelnienia rekuperatora (l^a nad wypelnieniem znajduje sie katalizator do selektywnej redukcji NOx przy pomocy NH3 doprowadzanego kolektorami (4 i 5) do wypelnienia w strefe temperaturowa powyzej 180°C.142 *33 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz Cena 130 zl PL