Przedmiotem wynalazku jest automatyczne urzadzenie do ladowania akumulatorów.Wiadome jest, ze dla zabezpieczenia akumulatora przed przeladowaniem nalezy po osiagnie¬ ciu przez akumulator stanu naladowania ograniczyc prad plynacy przez akumulator do wartosci nie wiekszej od podawanej przez producenta wartosci pradu doladowania tj. maksymalnej wartosci pradu ladujacego, który moze plynac przez akumulator przez dowolnie dlugi czas nie powodujac jego uszkodzenia. Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 113 322 uklad do automatycznego ladowania akumulatorów zapewniajacy naladowanie akumulatora do okreslonego napiecia oraz utrzymywanie tego napiecia przez cykliczne zamykanie i otwieranie obwodu ladowania. Osiagnie¬ cie w tym ukladzie sredniego koncowego pradu ladowania akumulatora nie wiekszego od pradu doladowania wymaga ustalenia koncowego napiecia ladowania znacznie ponizej napiecia wystepu¬ jacego na zaciskach akumulatora podczas ladowania pradem znamionowym. Powoduje to równo¬ czesne zmniejszenie sredniego pradu ladowania, a w konsekwencji nadmierne przedluzenie czasu ladowania akumulatora. Wady tej pozbawiony jest uklad znany z polskiego opisu patentowego nr 128 986, w którym uklad porównujacy napiecie wyjsciowe z napieciem odniesienia zawiera histereze. Przez odpowiedni dobór napiecia histerezy i koncowego napiecia ladowania, zapewnia¬ jacy sredni koncowy prad ladowania równy pradowi doladowania, mozna uniknac przeladowania akumulatora. Problemem jest jednak wyznaczenie tych napiec ze wzgledu na zlozona zaleznosc sredniego koncowego pradu ladowania od: napiecia koncowego ladowania, napiecia histerezy, aktualnej pojemnosci akumulatora, stopnia jego naladowania i innych czynników. W praktyce trzeba to robic doswiadczalnie. Inna wada tego ukladu jest sygnalizowanie obsludze konca lado¬ wania przez cykliczny proces doladowywania, który moze byc mylony z normalnymi przelacze¬ niami ukladu wywolanymi fluktuacjami napiecia na zaciskach akumulatora przy ladowaniu pra¬ dem znamionowym. Równiez sygnalizacja przerwy w obwodzie ladowania wymaga zastosowania kondensatora niebiegunowego o znacznej pojemnosci i gabarytach, dolaczonego do wyjscia ukladu.Zgodnie z wynalazkiem automatyczne urzadzenie do ladowania akumulatorów zasilane z transformatora obciazonego prostownikiem z filtrem pojemnosciowym, do którego dodatniego bieguna dolaczony jest uklad napiecia odniesienia oraz klucz elektroniczny z ukladem ograniczania pradu sterowany z ukladu komparatora z histereza porównujacego napiecie na wyjsciu ukladu z2 142 227 napieciem odniesienia, charakteryzuje sie tym, ze zawiera rezystor, przez który plynie prad dola¬ dowania, wlaczony miedzy dodatni biegun napiecia zasilajacego a dodatnie wyjscie urzadzenia, przy czym do dodatniego wyjscia urzadzenia dolaczony jest uklad sygnalizacji przerwy lub zna¬ cznego wzrostu opornosci styków w obwodzie ladowania, zlozony z rezystora wlaczonego miedzy dodatni biegun zasilania a kolektor tranzystora, któregobaza dolaczonajest do dodatniegowyjscia urzadzenia, a emiter dolaczonyjest za posrednictwem diody Zenera do diody elektroluminescen¬ cyjnej, której katoda dolaczonajest do masy ukladu.Zaletami urzadzenia sa: proste i tanie rozwiazanie, male wymiary, maly ciezar, korzysci produkcyjna^wynikajace z prostego ustawiania koncowego napiecia ladowania i niezaleznosci sredniego kóncft&egd pradu ladowania od ustawionego koncowego napiecia ladowania oraz korzysci eksploatacyjne zwiazane z pelna sygnalizacja stanu pracy urzadzenia.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku ukazujacym sche¬ mat ideowo-blqkowy z zaznaczeniem najbardziej istotnych elementów.Urzadzenie sklada sie z transformatora sieciowego TS, do którego uzwojenia wtórnego dolaczonyjest prostownik pelnookresowy w ukladzie Graetza obciazony kondensatorem filtruja¬ cym o duzej pojemnosci Cl i kondensatorem bezindukcyjnym C2. Do dodatniego bieguna pro¬ stownika dolaczony jest uklad napiecia odniesienia UO, klucz elektroniczny K z ukladem ograni¬ czania pradu OP i dioda elektroluminescencyjna G sygnalizujaca ladowanie, rezystor R6 okreslajacy prad doladowania oraz uklad sygnalizacji przerwy lub znacznego wzrostu opornosci styków USP. Uklad napiecia odniesienia UO zbudowany jest z dwóch diod Zenera DZ1 i DZ2.Dioda DZ1 stabilizuje napiecie zasilajace diode DZ2, którajest skompensowana temperaturowo.Komparator KOMP zrealizowany jest w oparciu o wzmacniacz operacyjny. Rezystory R3 i R4 powoduja, ze komparator wykazuje histereze wzgledem napiecia ustawionego potencjometremPI.Pozwala to na ustawienie napieciowych progów wlaczania i wylaczania klucza tranzystorowego K.Kondensator C3 dolaczony do nieodwracajacego wejscia wzmaniacza operacyjnego powoduje, ze uklad jest nieczuly na krótkotrwale zmiany napiecia na zaciskach akumulatora. Uklad ogranicza¬ nia pradu OP zbudowany jest na dwóch tranzystorach i rezystorze R8 w ukladzie stabilizatora pradu. Uklad sygnalizacji przerwy lub znacznego wzrostu opornosci styków USP zlozony jest z tranzystora T4 pracujacego w ukladzie wtórnika emiterowego, zawierajacego w obwodzie emitera diode Zenera DZ4 i diode elektroluminescencyjna R, a w obwodzie kolektora rezystor R9 ograni¬ czajacy prad wtórnika.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace: po wlaczeniu urzadzenia do sieci i przylaczeniu rozla¬ dowanego akumulatora nastapi przeplyw pradu ladowania, zlozonego z sumy pradów: pradu doladowania okreslonego przez rezystor R6 i pradu róznicy pomiedzy pradem ladowania a pradem doladowania okreslonego przez uklad ograniczania pradu OP. Ladowanie akumulatora pelnym pradem ladowania trwac bedzie tak dlugo, az napiecie na jego zaciskach osiagnie ustawiona wartosc Ul, bliska maksymalnemu napieciu uzyskiwanemu na zaciskach naladowanego akumula¬ tora przy przeplywie pradu ladowania. Po przekroczeniu tej wartosci nastapi otwarcie klucza K, przez akumulator bedzie plynac jedynie prad doladowania i napiecie na akumulatorze zacznie malec. W momencie gdy osiagnie wartosc U3 (równa napieciu Ul pomniejszonemu o napiecie histerezy) klucz K zostanie zamkniety, prad ladowania wzrosnie i bedzie plynac do momentu ponownego osiagniecia przez akumulator napiecia Ul. Ten cykl bedzie powtarzany do chwili osiagniecia przez akumulator napiecia U2 (spelniajacego warunek: U3 kluczu K. Napiecie U2 jest równe napieciu wystepujacemu na zaciskach naladowanego akumula¬ tora przy przeplywie pradu doladowania. W ten sposób po osiagnieciu stanu naladowania przez akumulator bedzie plynac jedynie prad doladowania. Sygnalizacja stanu pracy urzadzenia jest nastepujaca: swiecenie diody G sygnalizuje ladowanie akumulatora, swiecenie diody R sygnalizuje przerwe w obwodzie ladowania lub znaczny wzrost opornosci styków, pulsujace swiecenie diody G sygnalizuje zblizanie sie do stanu naladowania lub fluktuacje napiecia akumulatora podczas ladowania, brak swiecenia diod G i R sygnalizuje naladowanie akumulatora.Zastrzezenie patentowe Automatyczne urzadzenie do ladowania akumulatorów zasilane z transformatora obciazo¬ nego prostownikiem z filtrem pojemnosciowym, do którego dodatniego bieguna dolaczony jest142 227 3 uklad napiecia odniesienia oraz klucz elektroniczny z ukladem ograniczania pradu sterowany z ukladu komparatora z histereza porównujacego napiecie na wyjsciu ukladu z napieciem odniesie¬ nia, ZBanieMetym, ze zawiera rezystor(Ri) wlaczony miedzydodatni biegun napiecia zasilajacego a dodatnie wyjscie urzadzenia (WY), przy czym do dodatniego wyjsciaurzadzenia (WY)dolaczony jest uklad sygnalizacji przerwy lub znacznego wzrostu opornosci styków w obwodzie ladowania (USP), zlozony z rezystora (R9) wlaczonego miedzy dodatni biegun «jihiny» a kolektor tranzy¬ stora (T4), którego bazadolaczonajest do dodatniego wyjscia urzadzenia (WY), aemiterdolaczony jest za posrednictwem diody Zenera (DZ4) do diody elektroluminescencyjnej (R), której katoda dolaczona jest do masy ukladu.R6 i r .-*. i i i i K " R8 T^» (+) i—o i T I i u-r-i wr 1 PL