Wynalazek niniejszy dotyczy transfor¬ matora pradowego, który mozna nazwac garnkowym, o izolatorze butelkowatego ksztaltu, posiadajacym otoczona uzwoje¬ niem pierwotnem poprzeczna tuleje, w któ¬ rej miesci sie ramie srodkowe plaszczowe¬ go rdzenia magnetycznego oraz uzwojenie wtórne, jak to opisano w patencie -niemiec¬ kim Nr 351480. W patencie tym wskaza¬ no, ze izolator moze byc od dolu zamknie¬ ty dnem z materjalu izolacyjnego.Wedlug wynalazku daleko korzystniej jest wykonac dno jako jednolita calosc z izolatorem. W takim ukladzie przewody wysokiego papiecia sa otoczone równiez od dolu i od ziemi jednolitym izolatorem, co daje moznosc wprowadzenia pewnych ulepszen, zwiekszajacych pewnosc pracy oraz upraszczajacych i ulatwiajacych wy¬ rób transformatorów pradowych. Zbytecz- nem sie staje napelnianie komory we¬ wnetrznej oraz naczynia, otaczajacego izo¬ lator masa izolacyjna plynna lub topnie¬ jaca pod wplywem ciepla i nastreczajaca, jak wiadomo, znaczne trudnosci w uszczel¬ nieniu, a w razie silniejszego nagrzania sie aparatu mogaca sprawic niepozadane skut¬ ki, np. wybuch. Stosowanie wspomnianego metalowego naczynia nie jest rzecza nieo¬ dzowna (aczkolwiek w praktyce zawsze sie ono stosuje ze wzgledów czysto mecha¬ nicznych, celem zabezpieczenia kadluba izolacyjnego od uszkodzenia oraz ustawie¬ nia wzglednie zamocowania naczynia), je-zeli czas&do\n& z&mkniateie izolatora jest oslonieta powloka^ metalowa (wytworzona natrysk^h%c|) k|b f$(y%!fy oslona meta¬ lowa. Zamikst wypelnienia masa izolacyj¬ na mozna z powodzeniem stasowac znane wypelnienie piaskiem, zmieszanym ze spro¬ szkowanym grafitem; m#terjal ten, stano¬ wiac pólprzewodnik elektryczny, pozwala nadac polu elektrycznemu ksztalt ko¬ rzystny, przylegajac bowiem do izolatora, materjal ten otacza rogi i krawedzie, na¬ razone na nj£]b*£$ecz£nsttoo ^przebicia i u- trudnia skupianie sie linji sil pola elek¬ trycznego, przyczep wytrzymanie calko¬ witego spadku wysokgeg*) napiecia jest za¬ daniem izolatora. Niezbedne uszczelnienia moga byc wykonane zapomoca pierscieni uszczelniajacych, przyciskanych do czesci porcelanowych, zapomoca srodków mecha¬ nicznych, co usuwa koniecznosc kitowania; Ewentualnemu wyladowaniu jarzacemu w miejscu przylaczenia naczynia metalowe¬ go lub zastepujacego je kolnierza, otacza¬ jacego izolator, mozna zapobiec, zaopa¬ trujac izolator w kolnierz obwodowy w ro¬ dzaju klosza, zaopatrzony od dolu w odpo¬ wiedni zlobek, wylozony wspomniana po¬ wloka lub oslona metalowa.Podobny transformator pradowy jest uwidoczniony na fig. 1 i 2 rysunku w prze¬ krojach podluznych dwiema plaszczyzna¬ mi wzajemnie prostopadlemi, fig. 3 przed¬ stawia widok zgóry, fig. 4 — przekrój po¬ przeczny w srodkowej plaszczyznie tulei poprzecznej. Izolator 1, zazwyczaj porce¬ lanowy, posiada zwykly ksztalt butelko¬ waty, lecz jest wyposazony jednakze w wypukle dno la, laczace sie ze sciankami bocznemi i otaczajace tuleje poprzeczna 2 oraz uzwojenie pierwotne 5. Tuleja po¬ przeczna 2, tworzaca jednolita calosc z izolatorem, otacza ramie srodkowe 3a plaszczowego rdzenia magnetycznego 3 o- raz: uzwojenie wtórne 4; tuleja 2 jest ze swej strony otoczona uzwojeniem pierwot¬ nej 5, Sa. Pomiedzy tuleja Z i dnem wzglednie sklepieniem la izolatora najko¬ rzystniej jest pozostawic tyle tylko miej¬ sca, ile go potrzeba na przewód uzwojenia pierwotiregp, którego nawijanie okazalo sie nie tak truclna do wykonania rzecza, jak to poczatkowo^przypuszczano.Dno 3a izolatora jest pokryte z ze¬ wnatrz powloka metalowa 6, wytworzona przez natryskiwanie i sluzaca za oslone elektrostatyczna. Powloka ta w miejscu 6a dochodzi do wyzlobienia w dolnym kloszu 7 izolatora. Czesc pierscieniowa 3 rdzenia jest osadzona w sposób znany miedzy kol¬ nierzem 8, otaczajacym kadlub porcelano¬ wy, a kielichem wewnetrznym naczynia 9.Na fig. 1 kolnierz 8 jest przykitowany do izolatora /; wedlug fig. 2 umocowanie oraz jednoczesnie i uszczelnienie pomiedzy izo¬ latorem / i kolnierzem 8 jest uskutecznio¬ ne zapomoca^ gumowego pierscienia 10, o- taozajaoego izolator, przyczem pierscien ten po nalozeniu kolnierza 8 jest przesu¬ wany po izolatorze 1 do góry dotad, dopó¬ ki nie wpadnie dó obwodowego zlóbka izo¬ latora /, bedac stkle zacisnietym pomiedzy kolnierzem 8 a izolatorem. Do kolnierza 8 przymocowuje sie naczynie metalowe 9, pomiedzy którego dnem a dnem la izola¬ tora zacisnieta jest elastyczna wkladka 11.Przestrzen wewnatrz naczynia 9 mozna wypelnic az do pierscienia 10 mieszanina piasku i grafitu; celem napelnienia masa ta wszystkich wydrazen stosuje sie wstrza¬ sanie i dosypywanie materjalu.Do napelniania sluzy po odwróceniu transformatora otwór dolny 12, zamykany nagwintowanym korkiem. Podobna mie¬ szanina, piasku i grafitu napelnia sie rów¬ niez i wnetrze kadluba izolatorowego. Po¬ krywa 14 wraz z umieszczonym pod nia krazkiem izolacyjnym 14a, przez które wy¬ prowadza sie nazewnatrz konce uzwoje¬ nia pierwotnego 5, jest umocowana w wy¬ drazeniu izolatora zapomoca pierscienia gumowego 15, spoczywajacego w zlobku, wewnetrznym szyjki izolatora oraz pien- - 2 —scienia 16, dociskanego sworzniami 17. Po¬ krywe 14 mozna wykonac w postaci szczel¬ nego kaptura (fig, 3).Wynalazek mozna zastosowac i do transformatorów kaskadowych! skladaja¬ cych sie, w celu stopniowania napiecia, z dwóch lub kilku kadlubów izolatorowych, polaczonych ze soba wspólosiowo.Dwustopniowy transformator tego ro¬ dzaju uwidoczniono na fig. 5 W przekroju podluznym; fig. 6 przedstawia górna czesc tego transformatora w przekroju osiowym plaszczyzna prostopadla do plaszczyzny fig. 5. Fig. 7 przedstawia podobnie jak i fig. 4 przekrój poprzeczny plaszczyzna srod¬ kowa. W mysl wynalazku oba kadluby izolatorowe 1A i IB sa zamkniete od dolu w sposób opisany powyzej. Kadlub górny iA odpowiada calkowicie kadlubowi 1 we¬ dlug fig, 1 — 4, natomiast kadlub dolny IB jest u góry rozszerzony i obejmuje spód izolatora 1A; rozszerzony kielich izolato¬ ra IB podpiera rdzen magnetyczny 3 gór¬ nego transformatora. Dolny koniec izola¬ tora IB otacza metalowe naczynie 9, przy¬ legajace do kolnierza 8; obydwa izolatory sa polaczone ze soba zapomoca tulei me¬ talowej 9a, przymocowanej do kolnierza 8 górnego izolatora. Przewody 4a lacza u- zwojenie wtórne 4 ogniwa górnego z uzwo¬ jeniem pierwotnem 56 ogniwa dolnego, którego uzwojenie wtórne jest oznaczone znakiem 4b. Jezeli transformator sklada sie wiecej niz z dwóch ogniw, to wszystkie jego czesci posiadaja równiez ksztalty we¬ dlug wynalazku. PL