Opis patentowy opublikowano: 88 0115 141539 CZYTELNIA Ur "*du Patentowego Int. Cl." B64C 1/32 Twórcy wynalazku: Andrzej Galas, Tadeusz Kijanka, Zygmunt Szcze¬ cinski Uprawniony z patentu: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego „PZL- -MIELEC", Mielec (Polska) Uklad zrzutu oslony kabiny samolotu Przedmiotem, wynalazku jest uklad zrzutu oslo¬ ny kabiny samolotu.Samoloty latajace na duzych wysokosciach ma¬ ja hermetyczne. kabiny, a ruchoma • oslona kabi¬ ny w polozeniu zamknietym uszczelniona jest na calym obwodzie przewodem hermetycznym, utrzy¬ mujac róznice cisnienia w kabinie w granicach 0,3 KG/cm2.Pilot latajacy w takich samolotach powinien miec moznosc opuszczenia kabiny w kazdych wa¬ runkach lotu po zaistnieniu awarii samolotu unie¬ mozliwiajacej dalsze kontynuowanie lotu. W tym celu sluzy fotel katapultowy uruchamiany od¬ powiednimi urzadzeniami przez pilota. Przed ka- tapultowanieim sie pilota musi nastapic zrzut ru¬ chomej oslony kabiny.Znane sa uklady zrzutu oslony kabiny samolotu polegajace na zrzucie oslony nadcisnieniem powie¬ trza panujacym w kabinie po uprzednim odbloko¬ waniu i otwarciu zamków. Jednym z nich ,jest zblokowanie otwarcia zamków oslony z zaslonka na zaglowniku fotela katapultowago, naciagana przez pilota przed wystrzeleniem fotela z kabiny.W pierwszej fazie naciagu zaslonki nastepuje od¬ blokowanie zamków oslony i otwarcie, a pod dzia¬ laniem nadcisnienia w kabinie zrzut oslony, w drugiej fazie wyciagania zaslonki nastepuje kata- cultowanie fotela z pilotem.Inne uklady maja odblokowanie zamków przy pomocy pironaboju, zdublowane przez niezalezny 10 15 20 25 30 uklad mechaniczny skladajacy sie z uchwytu, lin¬ ki w pancerzu bowdena z wyzwalaczem mechaniz¬ mu sprezynowego. Uwolniona sprezyna wciaga trzpien, który powoduje odblokowanie i otwarcie zamków.Wyzej opisane uklady odblokowuja oslony kabi¬ ny, nie maja jednak wplywu na jej zrzut, a zwlaszcza przy braku nadcisnienia w kabinie.Znany jest z brytyjskiego opisu patentowego Nr 763 580 mechanizm zwalniajacy zamki, a nastep¬ nie odrzucajacy oslone ruchoma kabiny. Mecha¬ nizm sklada sie z zamka zawierajacego ladunek wybuchowy i sprezynowa iglice. Po zadzialaniu iglicy gazy wybuchowe, prowadzone sa rurami do cylindrów, których tloki uruchamiaja dzwignie katowa polaczona obrotowo z elementami wodza¬ cymi zwalniajacymi wszystkie zamki równoczes¬ nie, a nastepnie uruchamiaja trzpien, który odrzu¬ ca oslone.Znany jest równiez z opisu patentowego USA Nr 3 768 759 awaryjny zrzut oslony przy uzyciu co najmniej jednego silnika rakietowego zamoco¬ wanego do oslony, a polaczonego za pomoca prze¬ wodów z pradnica cisnieniowa. Uruchomienie prad¬ nicy gazowej o wysokim cisnieniu powoduje od¬ blokowanie zamków, zmiane polozenia oslony pod dzialaniem dzwigników i skierowanie do góry i do tylu. Ustawienie katowe mechanizmu blokowa¬ nia a oslona musi byc takie aby uruchomienie sil¬ ników rakietowych nastapilo w takim momencie 141 539r r * .% 141 539 gdy linia dzialania ciagu silników zapewni opty¬ malna trajektorie ruchu oslony z dala od wyrzu¬ canego fotela oraz usterzenia samolotu.Celem wynalazku jest zapewnienie mozliwosci opuszczenia kabiny samolotu pr'zez pilota w trak¬ cie lotu w wiarunkach powstania awaryjnego' roz- hermetyzowania sie kabiny pilota.Istota wynalazku polega na tym, ze do znanej podstawowej instalacji sprezonego powietrza, wla¬ czone sa dzwigniki pneumatyczne, których dolna czesc cylindryczna jest zwiazana trwale z wspor¬ nikiem zamocowanym do szyny fotela katapulto- wego, a o trzon kazdego z tych dzwigników swo¬ bodnie wspiera sie wspornik zamocowany do ra¬ my ruchomej oslony kabiny. Dzwigniki pneuma¬ tyczne uruchamiane sa przez znana krzywke u- kladu odblokowania zamków ruchomej oslony ka¬ biny.Uklad wedlug wynalazku pokazano na rysunku, na którym przedstawiono schematycznie uklad w przekroju poprzecznym przez kabine pilota.Jak przedstawiono na -rysunku ruchoma oslona kabiny 1 spoczywa na bokach kadluba 2 w sta¬ nie zamknietym. Mechanizmów odblokowania zam¬ ków oslony 1 i innych dzwigni posrednich nie pokazano. Widoczna z tego ukladu krzywka 10 w momencie odblokowania ukladu podstawowego dziala równiez na uklad wedlug wynalazku po¬ przez mikrowylacznik 9 wlaczony do instalacji po¬ kladowej 11 (szyna pulsowa) wylacznikiem 12 do 10 15 20 25 30 akumulatora 13. Prad po wlaczeniu mikrowylacz¬ nika 9 uruchamia elektromagnetyczny zawór 4 i poprzez reduktor 3 podane zostaje cisnienie po¬ wietrza przewodami 5 do* dzwigników pneumatycz¬ nych 6 zamocowanych na wspornikach 8 do szyn 14 fotela katapultowegOL 16 z zaglownikiem 15 i zaslonka do uruchomienia ukladu podstawowego odblokowania zamków. Nastepuje gwaltowne wy¬ suniecie trzonów dzwigników 6 i uderzenie we wsporniki 7 co powoduje podniesienie a nastep¬ nie wymuszony zrzut oslony 1.Uklad zrzutu oslony wedlug wynalazku jest niezaleznym ukladem od istniejacych na samolo¬ cie, jest skutecznym w kazdej pozycji samolotu w locie, a zwlaszcza przy braku nadcisnienia w kabinie podczas którego odrzut oslony jest utru¬ dniony. PL