Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny czujnik zblizeniowy, przeznaczony do stosowa¬ nia w maszynach przemyslowych w miejsce poprzednio stosowanych wylaczników krancowych.Znane sa elektroniczne czujniki zblizeniowe skladajace sie z ukladu sterujacego posia¬ dajacego wyjscie pomiarowe, w które wlaczona jest baza tranzystora przelaczajacego, kolek¬ tor którego jest wlaczony do odbiornika oraz przez pierwszy rezystor do dodatniego bieguna napiecia zasilajacego czujnik, a emiter którego jest przez drugi rezystor wlaczony do masy ukladu, z tym, ze przed tym drugim rezystorem jest wlaczona baza tranzystora zabezpieczaja¬ cego, którego kolektor jest wlaczony do wyjscia pomiarowego ukladu sterujacego a emiter jest wlaczony do masy ukladu.Niedogodnosc stosowania tych znanych elektronicznych czujników zblizeniowych wynika stad, ze tranzystor przelaczajacy moze pracowac tylko przy malych pradach i w tych przypad¬ kach kazdorazowe przeciazenie powoduje ograniczenie pradu obciazenia tranzystora przelacza¬ jacego. Przy wyzszych pradach obciazenia nastepuje termiczne zniszczenie tranzystora prze¬ laczajacego.Istota wynalazku polega na rozbudowie ukladu zabezpieczajacego tranzystor przelaczaja¬ cy nawet przed pradem zwarcia.Elektroniczny czujnik zblizeniowy wedlug wynalazku sklada sie z ukladu sterujacego po¬ siadajacego wyjscie pomiarowe, w które wlaczona jest baza tranzystora przelaczajacego, ko¬ lektor którego jest wlaczony do odbiornika oraz przez pierwszy rezystor do dodatniego bie¬ guna napiecia zasilania, a emiter którego jest przez drugi rezystor wlaczony do masy ukladu z tym, ze przed tym drugim rezystorem jest wlaczona baza tranzystora zabezpieczajacego, którego kolektor jest wlaczony do wyjscia pomiarowego ukladu sterujacego a emiter jest wla¬ czony do masy ukladu* Charakteryzuje sie on tym, ze dodatkowo w wyjscie pomiarowe ukladu sterujacego jest wlaczony emiter dodatkowego tranzystora zabezpieczajacego oraz baza tran¬ zystora kluczujacego, kolektor którego jest przez dodatkowy trzeci rezystor wlaczony do do-.2 140 374 datniego bieguna napiecia zasilajacego czujnik, a emiter którego jest przez nastepny czwar¬ ty rezystor wlaczony do bazy tranzystora przelaczajacego, przy czym baza dodatkowego tran¬ zystora zabezpieczajacego jest wlaczona do kolektora znanego tranzystora zabezpieczajacego, polaczonego przez piaty rezystor z wyjsciem pomiarowym ukladu sterujacego, a emiter znane¬ go tranzystora zabezpieczajacego polaczony jest z masa ukladu, a takze kolektor dodatkowego tranzystora zabezpieczajacego jest wlaczony do bazy znanego tranzystora zabezpieczajacego, a nastepnie przez diode spolaryzowana przewodzaco i przez szósty rezystor do masy ukladu jak równiez w przewód laczacy baze znanego tranzystora zabezpieczajacego z emiterem tranzy¬ stora przelaczajacego poprzez siódmy rezystor, który jest przylaczony do kondensatora blo¬ kujacego i drugiego rezystora polaczonych równolegle, które z drugiej strony polaczone sa do masy ukladu* Zaleta elektronicznego czujnika zblizeniowego wedlug wynalazku jest calkowite zabez¬ pieczenie czujnika przed przeciazeniem, nawet przy duzych pradach i przed zwarciem wyjscia, a takze dodatkowo przed zmianami temperatury i przed zaklóceniami sieciowymi. Zaleta ta jest tym cenniejsza, ze zabezpieczenie to nie powoduje opóznienia dzialania czujnika.Praktyczny przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na rysunku przedstawiajacym schemat ideowy ukladu czujnika.Wejscie pomiarowe ukladu 1 sterujacego jest polaczone z baza tranzystora 2 kluczuja¬ cego, którego kolektor jest polaczony przez trzeci rezystor 3 z dodatnim biegunem napiecia 4 zasilajacego czujnik, IJkniter tranzystora 2 kluczujacego jest polaczony z baza tranzysto¬ ra 5 przelaczajacego przez czwarty rezystor 6, emiter tranzystora 5 przelaczajacego jest polaczony z masa 7 ukladu przez drugi rezystor 8 i kondensator 9 blokujacy, które sa pola¬ czone równolegle. Do bazy tranzystora 2 kluczujacego jest dolaczony emiter dodatkowego tranzystora 10 zabezpieczajacego i przez piaty rezystor 11 baza tego dodatkowego tranzys¬ tora 10 zabezpieczajacego a takze kolektor znanego tranzystora 12 zabezpieczajacego. Kole¬ ktor dodatkowego tranzystora 10 zabezpieczajacego jest polaczony z baza znanego tranzysto¬ ra 12 zabezpieczajacego oraz przez diode 13 spolaryzowana przewodzaco i poprzez szósty re¬ zystor 14 z masa 7 ukladu. Baza znanego tranzystora 12 zabezpieczajacego jest polaczona po¬ przez siódmy rezystor 15 z emiterem tranzystora 5 przelaczajacego.Z chwila pojawienia sie sygnalu sterujacego w postaci dodatniego napiecia na wyjsciu ukladu 1 sterujacego sygnal ten zostaje podany na baze tranzystora 2 kluczujacego, co po¬ woduje wysterowanie tego tranzystora 2 a przez niego za posrednictwem czwartego rezystora 6 wysterowanie tranzystora 5 przelaczajacego i przeplyw pradu przez drugi rezystor 8.Zwiekszenie pradu plynacego przez tranzystor 5 przelaczajacy powyzej pradu dopuszczalnego powoduje wzrost spadku napiecia na drugim rezystorze 8 i wysterowanie za posrednictwem siódmego rezystora 15 znanego tranzystora 12 zabezpieczajacgo, który z kolei wysterowuje dodatkowy tranzystor 10 zabezpieczajacy, podtrzymujacy sie sam w stanie przewodzenia. To zas powoduje zablokowanie tranzystorów 2, 5 kluczujacego i przelaczajacego. Ponowne odblo¬ kowanie tranzystora 5 przelaczajacego i 2 kluczujacego nastepuje po usunieciu przeciaze¬ nia i po chwilowej zmianie sygnalu sterujacego.Zastrzezenie patentowe Elektroniczny czujnik zblizeniowy, skladajacy sie z ukladu sterujacego posiadajacego wyjscie pomiarowe, w które wlaczona jest baza tranzystora przelaczajacego, kolektor które¬ go jest wlaczony do odbiornika oraz przez pierwszy rezystor do dodatniego bieguna napiecia zasilajacego czujnik, a emiter którego jest przez drugi rezystor wlaczony do masy ukladu, z tym ze przed tym drugim rezystorem jest wlaczona baza tranzystora zabezpieczajacego, któ¬ rego kolektor jest wlaczony do wyjscia pomiarowego ukladu sterujacego a emiter jest wlaczo¬ ny do masy ukladu, znamienny tym, ze dodatkowo w wyjscie pomiarowe ukladu140 374 3 /^\/ sterujacego wlaczony jest emiter dodatkowego tranzystora /10/ zabezpieczajacego oraz ba¬ za tranzystora /2/ kluczujacego, kolektor którego jest przez dodatkowy trzeci rezystor /3/ wlaczony do dodatniego bieguna napiecia zasilajacego a emiter którego jest przez czwarty re¬ zystor /6/ wlaczony do bazy tranzystora /5/ przelaczajacego, przy czym baza dodatkowego tran¬ zystora /10/ zabezpieczajacego jest wlaczona do kolektora znanego tranzystora /12/ zabez¬ pieczajacego, polaczonego przez piaty rezystor /11/ z wyjsciem pomiarowym ukladu /1/ steru¬ jacego, a emiter znanego tranzystora /12/ zabezpieczajacego polaczony jest z masa ukladu, a takze kolektor dodatkowego tranzystora /10/ zabezpieczajacego wlaczony jest do bazy znanego tranzystora /12/ zabezpieczajacego, a nastepnie przez diode /13/ spolaryzowana przewodzaco i przez szósty rezystor /14/ do masy ukladu jak równiez w przewód laczacy baze znanego tran¬ zystora /12/ zabezpieczajacego z emiterem tranzystora /5/ przelaczajacego poprzez siódmy re¬ zystor /15/» który jest przylaczony do kondensatora /9/ blokujacego i drugiego rezystora /8/, polaczonych równolegle, które z drugiej strony polaczone sa do masy /7/ ukladu. PL