Przedmiot niniejszego wynalazku sta¬ nowi generator, wytwarzajacy drgania czy¬ sto sinusoidalne. Wynalazek ma na celu usuniecie wyzszych drgan harmonicznych, powstajacych podczas wytwarzania drgan w lampach elektronojwych lub elektrycz¬ nych przyrzadach wyladowczych. Zastoso¬ wano w tym celu obwód drgan, nastrojony na zadana czestotliwosc, jako filtr, przepu¬ szczajacy bez przeszkody drgania podsta¬ wowe, lecz zatrzymujacy drgania o wszel¬ kich innych czestotliwosciach. Filtr ten u- stawiony jest w taki isposób, iz przebiegaja przezen zarówno drgania wychodzace, jak i drgania, powstajace w obwodzie genera¬ cyjnym, dzieki czemu wyzsze drgania har¬ moniczne w generatorze wystepuja w mniejszym stopniu, a ponadto drgania te sa blokowane przez filtr i nie moga wyjisc z obwodu generacyjnego.Wynalazek opisany jest ponizej szcze¬ gólowo w zwiazku z zalaczonym rysun¬ kiem, na którym fig. 1 przestawia zrealizo¬ wanie samego filtru, fig. 2 — ten sam filtr polaczony z jednej strony z lampa genera¬ cyjna, a z (drugiej strony — z lampa ampli- fikacyjna, czyli wzmacniaczem, fig. 3 — in¬ na postac podobnego ukladu obwodów.Filtr, uwidoczniony na fig. 1, sklada sie ze zwojnicy o samoindukcji Liz dwóch kondensatorów Clf C2 o róznych pojemno¬ sciach, z których wiekszy C1 wlaczony jest pomiedzy zaciski wejsciowe 1 filtru, a mniejszy C2 — pomiedzy zaciski wyjscio-we 2. Filtr jest nastrojony na czestotliwosc podista^dw\ a Ytó£M#go ¦'..¦\. \* .< -'%¦ mi ' f';' * 9 t 1 1 n Stosunek napiecia V2 na zaciskach wyj¬ sciowych do napiecia Vx na zaciskach wej¬ sciowych filtru wyraza szego równania, wzorem nastepujacym; 1 V2 %C2 _ Ci ^ i ~ c2 Co sie tyczy czestotliwosci podstawo¬ wej, to filtr dziala, jako transformator, za¬ pomoca którego napiecie wyjsciowe mozna podniesc do wysokosci, przewyzszajacej wielokrotnie napiecie wejsciowe, jezeli o- czywiscie stosunek pomiedzy pojemnoscia¬ mi jest odjpowiednio dobrany.Odpowiedni stosunek napiec wyzszych drgan hartnonicznych, posiadajacych cze¬ stotliwosc (n. %) wyraza sie w przyblize¬ niu: [V, J n n*(»%LCo Poniewaz wyrazenie —1__ we wzo- rze 1 jest bardzo maje w porównaniu z dwoma drugiemi wyrazeniami, wiec —Jl ^ j czyli, ze mozna przy- w20 LC2 puszczac, iz napiecie V2 po stronie wyj¬ sciowej jest jedynie mala czastka napiecia Vj po stronie wejsciowej i ze filtr dziala jako transformator, znizajacy wyzsze har¬ moniczne napiecia.Wzmozenie drgan podstawowych przy fednoczesnem zmniejszeniu wyzszych ckgan harmonicznych ma swoja przyczyne nie- tylko we wrecz odmieninetm oddzialywaniu filtru na drgania podstawowe i na wyzsze drgania harmoniczne, lecz równiez w tern, ze wejsciowy opór pozorny filtru dla drgan podstawowych jest stosunkowo du¬ zy i moze byc tak dobrany, aby równal sie wewnetrznemu oporowi generatora, gdy tymczasem opór pozorny dla wyzszych drgan harmonicznych prawie ze zwiera ge¬ nerator. Dla drgan podstawowych wspo¬ mniany opór wyjsciowy staje sie w przy¬ padku nietlumionego filtru, nieskonczenie wielki, jak to widac ze wzoru 1. Opór ten mozna odpowiednio zmieniac zapomoca do¬ boru tlumienia filtru oraz utrzymania wla¬ sciwego stosunku pomiedzy trzema wielko¬ sciami L, Clf C2. Celem pobrania z genera¬ tora mozliwie jak najwiekszej mocy, nalezy uczynic opór wejsciowy dla drgan podsta¬ wowych równy oporowi wewnetrznemu ge¬ neratora. Jezeli nie chodzi ispecjalnie o wyzyskanie mocy generatora, to dobrze jest dla pewnych celów uczynic opór wej¬ sciowy znacznie mniejiszy od oporu we¬ wnetrznego, przez co osiaga sie miedlzy in- nemi i to, iz czestotliwosc wytworzonych drgan jest bardziej stala, t. j. niezalezna od wahan napiec baterji anodowej. Oba te opory mozna, w razie potrzeby, dopasowac zapomoca transformatora (fig. 3). Oppr wejsciowy miedzy zaciskami 1 jest przy wyzszych drganiach harmonicznych, prak¬ tycznie biorac, równy oporowi pojemno¬ sciowemu kondensatora Cr Duza pojem¬ nosc kondensatora C± jest wiec korzystna zarówno w filtrze jako transformatorze na¬ piecia, jak i jako boczniku pradów o cze¬ stotliwosciach harmonicznych.Jeden z zacisków wejsciowych 1, 1 ob¬ wodu drgan L\, C\, C2 ukladu, podane¬ go na fig. 2, jest przylaczony poprzez kon¬ densator zaworowy, 3 do anody 4 lampy generacyjnej 6 a drugi zacisk — bezpo¬ srednio do katody 5. Obwód drgan ma tu¬ taj podwójne zadanie do spelnienia, a mia- — 2 —nowicle tistalenie czestotliwosci drgan ge¬ neratora (wedlug wzoru 1) i nieprzepu- szczenie wyzszych harmonicznych. Jeden z zacisków wyjsciowych 2, 2 jeist przylaczo¬ ny poprzez kondensator 7 do siatki 8 lam¬ py amplifikacyjnej 10, a drugi zacisk — bezposrednio do katody 9. Zacisk 2, przy¬ laczony do kondensatora 7, jest jednocze¬ snie polaczony z siatka 6 lampy generacyj¬ nej za posrednictwem przewodnika 11.Widac stad, ze przez przewodnik 11 usku¬ tecznia sie sprzezenie zwrotne miedzy ano¬ da 4 i siatka 6', przyczem pozadane jest, aby jedynie tylko przy drganiach, prze¬ chodzacych przez fiftr, t j. praktycznie je¬ dynie przy drganiach podstawowych, u- skuteczniane bylo isprzezenie zwrotne. Aby prady szybfcozraienne nie zamykaly sie przez baterje, w obwód tych pradów wla¬ czono cewki dla/wikowe 12, 13, 14, 15 o od¬ powiedniej indujkcyjnasci, z których cewki 13, 15 mozna równiez zastapic duzemu opo¬ rami omowemu. Wzmocnione, proste drga¬ nia harmoniczne odtproWadzane sa z zaci¬ sków 16 (fig. 2).Uklady uwidoczniony na fig. 3, rózni sie od opisanego powyzej tern, iz odpowiedni zacisk / filtru przylaczony jest do obwodu anodowego lampy generacyjnej zapomoca transformatora 12 oraz tern, iz zamiast ca¬ lego napiecia wyjsciowego tylko jego czesc uzyta jest do sprzezenia zwrotnego. Prze¬ wodnik 11 laczy siatke 6' ze srodkiem po¬ laczenia kondensatorów C'2, C"2, wlaczo¬ nych szeregowo miedzy zaciskami 2—2.Jezeli dobrac odpowiednio stosunek po¬ jemnosci tych dwu kondensatorów, to moz¬ na dowolna czesc napiecia wyjsciowego u- zyc do sprzezenia zwrotnego. Uklad, poda¬ ny na fig. 3, jest osobliwie korzystny w przypadku zastosowania lampy amplifika¬ cyjnej 10 o duzym pradzie emisyjnym i u- mieszczonej bezposrednio za generatorem.Aby lampa amplifikacyjna mogla byc ko¬ rzystnie uzyta, nalezy naogól stosowac wy¬ sokie napiecie na siatce, tkórego nie mozna bezposrednio uzyc do sprzezenia zwrot¬ nego.Wynalazek opisany powyzej w zwiazku z jednym generatorem i wzmacniaczem nie ogranicza sie do tego tylko zrealizowania.Jezeli chodzi o otrzymanie czystego napie¬ cia sinusoidalnego, gdy obwód filtrujacy posiada bardzo duzy opór pozorny, wtedy napiecie to mozna otrzymac z zacisków wyjsciowych 2—2, ewentualnie z zacisku srodkowego i z jednego z zacisków 2—2, gdy wymagane jest odpowiednio nizsze napiecie. PL