W odbiornikach telegraficznych, dzia¬ lajacych wedlug alfabetu pieciokrotnego impulsu pradu i wyzwalajacych sie po kazdym znaku zapomoca osobnego impul¬ su, powstaje zadanie, aby dla nadchodza¬ cych po sobie impulsów pradu ustawic piec podobnych i niezaleznych od siebie narza¬ dów, odbierajacych te impulsy. W tym ce¬ lu stosowane jest urzadzenie przekazuja¬ ce, które, odpowiednio do polozenia na¬ rzadów, powoduje odbicie nalezacego do powyzszej kombinacji znaku. Znana jest rzecza, iz np. piec impulsów kombinacji znaków doprowadza sie do pieciu elektro¬ magnesów, których kotwice ustawiaja od¬ powiednio szyny wybierajace. Równiez znany jest uklad z jednym elektromagne¬ sem, do którego impulsy znakowe dopro¬ wadza sie kolejno jeden po drugim i któ¬ rego kotwica kolejno oddzialywa na po¬ szczególne szyny wybierajace. Dzieki te¬ mu niezbedne sa przelaczniki, które jed¬ nak powoduja zaklócenia w dzialaniu u- kladu, lecz z tym nalezy sie pogodzic, o ile chce sie poslugiwac tylko jednym elektro¬ magnesem.Wynalazek usuwa koniecznosc zastoso¬ wania tych przelaczników w ten sposób, ze posrednio albo bezposrednio stosuje sie elektromagnes, wzbudzany przez impulsy pradowe i posiadajacy pewna ilosc od¬ dzielnych kotwic, odpowiadajaca ilosci cze-sci skombiaowanych (np. 5), które stero¬ wane sa jedina po drugiej. Ustawienie kotwili |dffl|ony^a^s|4J^apomoca narzadów steroMd^zych,^ifof#jfió poruszanych przez os odbiornika, która robi jeden obrót przy kazdym znaku. Zaleznie od stanu wzbu¬ dzenia elektromagnesu otrzymuje sie od¬ powiednie polozenie przyrzadów sterowni¬ czych. Polozeniu temu odpowiada pewne przesuniecie sie szyn wybierajacych, co powoduje odbicie danego znaku. W jed¬ nej postaci wykonania wynalazku urza¬ dzenie moze byc tego rodzaju, iz kotwice zapomoca przyrzadów sterowniczych przy¬ ciskane sa kolejno do nasad elektromagne¬ su i nadal przyciagane sa przez ten elek¬ tromagnes, o ile byl on wzbudzony. Dzieki temu mozna pracowac z bardzo malemi natezeniami pradu.Na fig. 1 i 2 tytulem przykladu uwi¬ doczniono postac wykonania wynalazku.Fig. 1 wskazuje w przednim widoku u- rzadzenie do wyzwalania osi oraz ustawia¬ nia szyny wybierajacej, fig. 2 — wspólny wszystkim szynom elektromagnes impul¬ sowy w rzucie poziomym.Uksztaltowany w postaci podkowy ma¬ gnes 1 posiada uzwojenie 2, które posred¬ nio albo bezposednio moze byc przylaczo¬ ne do linji. Przed biegunami elektroma¬ gnesu znajduje sie piec oddzielnych kotwic /, //, III, IV, V, które osadzone sa jedna obok drugiej na wspólnej osi 3 i kazda odciagana jest od elektromagnesu przez sprezyne 4. Przed kazda kotwica umie¬ szczona jest dzwignia wybierajaca 5, osa¬ dzona obrotowo na osi 6. Kazda dizwignia wybierajaca posiada wystep 7, o który za¬ hacza ksiuk 8, obracajacy sie z osia 9 je¬ den raz przy kazdym przeslanym znaku* Siltia sprezyna zwrotna 10 przycina dzwi¬ gnie wybierajaca 5 do polozenia wyjscio¬ wego, to jest do oparcia sie jej o wyciecie 11, o ile ta dzwignia wpierw nie oprze sie o listwe 12 zatrzasku 13, mieszczacego sie tuz przed wszystkiemi dzwigniami. Na trzeciem ramieniu 28 dzwignia wybieraja¬ ca posiada plaska sprezyne 14, która, za¬ leznie od polozenia dzwigni wybierajacej, powoduje przesuw szyny wybierajacej 15 w prawo i w lewo. Posuw szyny ograniczo¬ ny jest wystepem 16. Do wykrojów szyny wybierajacej w znany sposób moga wpa¬ dac wstawki 17, które np. w aparatach z dzwigniami czcionkowemi lacza odnosna dzwignie czcionkowa z mechanizmem dru¬ kujacym.Znaki pradowe, oddzialywajace na uzwojenie 2 skladaja sie np. z impulsów pradu dla jednego ustawienia szyn wybiec rafacych, a z przerw pradu dla drugiego ustawienia tychze szyn. KsiUki 8 sa tak u- stawione na obwodzie osi 9, ze podfczas jej obrotu nalezace do kotwic /—V dzwignie wybierajace uruchomiaja sie kolejno w tych samych odstepach czasu, w których poszczególne impulsy pradu nastepuja po sobie. Na fig. 1 uwidoczniono przebieg u- stawiania kotwicy / i przynaleznych do niej czesci. Gdy os 9 (wyswobodzona przez impuls wyzwalajacy, jak to opisano nizej) poczyna obracac sie w kierunku przeciw¬ nym do kierunku wskazówki zegara, to przytrzymywany poprzednio zapomoca ksiuków 18 zatrzask 13 wyzwala sie i przez sprezyne 19 zostaje cofniety tak, iz dzwi¬ gnie wybierajace zeslizguja sie z listwy 12.Nastepnie ksiuk 8 uderza o wystep 7 i na¬ ciska na dzwignie wybierajaca, skutkiem czego kotwica / zostaje przysunieta do bie¬ gunów elektromagnesu h W chwili, odpo¬ wiadajacej mniej wiecej srodkowi pierw¬ szego imptrfsu znakowego, dzwignia wybie¬ rajaca 5, bedac juz poza sfera dzialania ksiuków, zostaje przyciagnieta przez spre¬ zyne 10 do swego wyjsciowego polozenia i tern samem wyzwala kotwice /. Jezeli w tej chwili elektromagnes nie jest wzbudzo¬ ny, kotwica odskakuje i wystepem swym przytrzymuje dzwignie wybierajaca 5. Je¬ zeli natomiast elektromagnes jest wzbu¬ dzony, to przyciaga on kotwice, a diwi- — 2gnia wybierajaca oprze sie o wyciecie 11.Obrotowy ruch dzwigni wybierajacej zapo- moca plaskiej sprezyny 14 przenosi sie na szyne 15, która przesuwa sie w lewo lu!b w prawo zaleznie od tego, czy przez elek¬ tromagnes przeplywa prad (impuls pradu), czy tez nie. W ten sam sposób dokonywa¬ ne jest ustawianie pozostalych dzwigjii i szyn podczas obrotu osi 9, dopóki ostatecz¬ nie przy koncu obrotu ksiuk 18 nie pod¬ niesie zatrzasku 13, wskutek czego listwa 12, zaleznie od ustawienia dzwigni wybie¬ rajacych, znajdzie sie nad lub tez pod wy¬ stepem 20 i w ten sposób ustali polozenie na czas trwania bezruchu osi. Jednoczesnie dalszym ksiukiem (nieuwidocznionym na rysunku) wyzwolona jest w ciagu jednego obrotu druga os, która dokonywa odbicia znaku.Wstrzymywanie osi 9, która zapomoca tarcia sprzezona jest z osia stale obracaja¬ cego sie silnika, dokonywane jest przez za¬ trzym 21, opierajacy sie o wystajace ramie 22 zapadki 23. Zatrzym 21 przymocowany jest do ramienia 24, stale zlaczonego z o- sia 9. Zapadka 23 daje sie pokrecac okolo osi 25 i w dolnym swym koncu jest tak uksztaltowana, iz piecioma popychaczami 26 naciska wszystkie piec kotwic. Dopóki zatrzym 21 przylega do 22, dopóty popy- clhacze 26 przylega j.a do kotwic; kotwice przyciagane sa przez elektromagnes, który podczas przerwy pomiedzy dwoma znaka¬ mi otrzymuje prad ciagly. W celu wyzwole¬ nia osi 9 przerwanie pradu poprzedza piec impulsów pradu dla kazdego znaku. Dzie¬ ki temu elektromagnes wyzwala wszystkie (piec) kotwice, które wspólnie odciagaja zapadke 23 i odsuwaja ramie 22 od zatrzy- mu 21. Os 9 jest wieio wolna i rozpoczyna swój obrót, w ciagu którego w sposób wy¬ zej opisany dokonywa sie ustawienia szyn.W koncu obrotu osi 9 przymocowana do ra¬ mienia 24 pochylnia 27 naciska na ramie 22, dzieki czemu ramie to zostanie wsparte na zatrzymie 21 i jednoczesnie wszystkie kotwice przyciskane sa do elektromagnesu.Os wówczas pozostaje wstrzymana dopó¬ ty, dopóki nastepny impuls pradu (prze¬ rwanie pradu) nie wyzwoli jej celem zapi¬ sania nowego znaku.W przykladzie wykonania zastosowa¬ no zwykly elektromagnes, przez uzwoje¬ nie którego przeplywal prad ciagly. Moz¬ na zastosowac równiez elektromagnes spo¬ laryzowany, który przytrzymuje swe ko¬ twice nawet wtedy, gdy nie przeplywa prad przez jego uzwojenie. Przesylanie znaków zaleznie od wykonania ukladu elektromagnesów moze wtedy byc stoso¬ wane dla pradu roboczego, jak i dla impul¬ sów pradowych o zmiennym kierunku.Równiez stosowany byc moze przekaznik wlaczony do linji, sterowany pradami przewodowemi i przesylajacy impulsy zna¬ kowe do uzwojenia elektromagnesu. PL