Dokladne regulowanie zegarów jest rzecza trudna. Domaga sie tego jednak o- becny stan kultury. Dotyczy to zwlaszcza zegarów publicznych, w pracowniach nau¬ kowych i t. d.Dokladnosc w oznaczaniu czasu moga latwo osiagnac zegary, poruszane zapomo¬ ca fal elektromagnetycznych, wysylanych ze stacji nadawczej.Wedlug wynalazku pewne obserwato- rjum astronomiczne w danem panstwie (lub w kompleksie panstw, poslugujacych sie jednakowym czasem) nadaje przez od¬ powiedni koncowy ulamek kazdej sekun¬ dy fale, te zas, chwytane przez radiood¬ biorniki zegarów, zmuszaja ich wahadla za posredniiatwem zmieminej skladowej pra¬ du anodowego, wzbudzajacego elektroma¬ gnesy, do dokladnie sekundowych wah- nien. Wahadla przesuwaja za kazdem wahnieniem wskazówke sekundowa o 6°, ta zas posrednio — wskazówke minutowa i godzinowa.Poniewaz uruchamianie nowych zega¬ rów lub chwilowo zatrzymanych jest usku¬ teczniane w scisle oznaczonym czasie za posrednictwem osobnego ijnpulsu, a zala¬ czanie swiezych bateryj czy akumulatorów ma miejsce jeszcze w chwili dzialania dawnych, przeto zegary wedlug wynalazku wskazuja czas scisly i uzgodniony.Dokladnosc wskazywania stwierdzana jest co pewien czas zapomoca osobnych sygnalów z obserwatorjum.Fig. 1 przedstawia widok zegara we¬ dlug wynalazku; fig. 2 — przyklad inne¬ go wykonania wahadla w polozeniu, goto- wem do uruchomienia; fig. 3 — polacze-nie wahadla z dzwignia; fig. 4 — zapadke wahadla i,ozesc tarc^y-c czopami,; fig. 5 i 6 — inke ^osta&fe" /Skonania wahadla; fig. 7 — osadzenie osi wskazpwek, a fig. 8 — tarcze zegara.Wedlug wynalazku zegary poruszane sa zapomoca zmiennej skladowej pradu anodowego lampy odbiornika w, wzbudza¬ jacej elektromagnesy e, przytwierdzone do tylnej scianki oslony zegara, oraz elektro¬ magnesy m, przymocowane do wahadla (fig. 2 i 6), przyczem prad doplywa przez os o wahadla.Gdy w koncu sjektuidy skutkiem! dzia¬ lania zmiennej skladowej pradu anodowe¬ go lampy odbiornika s przerywacz p (fig. 1) laczy przewodniki odbiornika w po¬ przez elektromagnes g, zwolniony zostaje sworzen 1 z haczyka / i wahadlo a o me¬ trowej dlugosci z kotwicami k z miekkie¬ go zelaza, zawieszone na osi o, zaczyna swój ruch wahadlowy. Wychylone w lewo, dotyka wahadlo przytwierdzona do niego poprzecznie sprezysta blaszka / metalowe¬ go trzpienia r, polaczonego z lewym elek¬ tromagnesem e, tak ze prad z odbiornika w, przeplywajacy wtedy przez ten elek¬ tromagnes, przyciaga do niego wahadlo i przytrzymuje je do konca sekundy, w któ¬ rej to chwili zmienna skladowa pradu ano¬ dowego zmienia swój znak. Pod koniec na¬ stepnej sekundy wahadlo znajduje sie wpoblizu pnawego elektromagnesu e i przy¬ lega do niego, zamykajac obwód pradu te¬ go elektromagnesu. Mozna uzyc równiez zamiast blaszki / peku lancuszków, jak w nastepnem wykonaniu.Przy uzyciu wahadla a, zaopatrzonego w elektromagnesy m zamiast kotwic (fig. 2), nastepuje po uruchomieniu zegara za¬ mkniecie obwodu anodowej lampy odbior¬ nika w zapomoca peku lancuszków u, zwisajacych u elektromagnesu m; lancu¬ szki w chwili wychylenia wahadla dotyka¬ ja poziomego pasa metalowego /, polaczo¬ nego z elektromagnesem e.Wahadla b (fig. 5 i 6) nie wykonywaja pelnego wahniecia, gdyz zatrzymuje je w polozeniu pionowem zapora x. Sila przy¬ ciagania magnetyzmu szczatkowego zosta¬ je przezwyciezona przez sprezynke odpo¬ wiedniej mocy, umieszczona na elektro¬ magnesie e.Ruch wahadel przenosi sie na osadzona na osi sekundowej tarcze t zapomoca za¬ padki z (fig. 4), zawieszonej swobodnie na osi w wyzlobieniu klocka i, przytwierdzo¬ nego do wahadla. Przy ruchu wahadla w kierunku obrotu wskazówek zapadka opie¬ ra sie o krawedz klocka i przesuwa czop c tarczy, przy ruchu zas powrotnym przepu¬ szcza czop nastepny. Druga zapadka z u- mieszczona jest na dzwigni d (fig. 1, 2, 3), która waha sie na osi o1 (fig. 3) i posiada u dolu szczeline, w która wchodzi haczy¬ kowato zagiety górny koniec h wahadla.Os ox jest umieszczona mozliwie blisko osi o, a odstep miedzy osia o^ a zagietym koncem h wahadla jest taki, ze górna za¬ padka opisuje luk odpowiednio dtazy. Ce¬ lem zachowania jednakowej odleglosci o- bydwóch zapadek od tarczy, dzwignia d jest wygieta. Zapadki wychylaja sie w kierunkach przeciwnych i dzialaja naprze- mian. Tarcza / posiada 60 czopów c, roz¬ mieszczonych równomiernie na obwodzie jednego kola (fig. 5, 6), lub na obwodach dwóch kól wspólsrodkowych (fig. 1, 2), przyczem zapadka obraca tarcze za kaz- dem wahnieciem o 6°.Na osi wskazówki sekundowej jest o- sadzone kolo zebate, które uruchamia za¬ pomoca odpowiedniego zespolu kól zeba¬ tych wskazówke minutowa i godzinowa.Stosunek przekladni zalezny jest od uzy¬ cia tarczy 12-to lub 24-godzinowej. Po- dzialki tarczy: godzinowa, minutowa i se¬ kundowa umieszczone sa wspólsrodkowo.Zegary sa uruchamiane zapomoca zmiennej skladowej pradu anodowego, po¬ wstajacej wskutek fal elektromagnetycz¬ nych i wzbudzajacej magnesy g przerywa- — 2 —czy, wlaczonych w obwód elektromagnesu e. Przerywacz (fig. 1, 2) sklada sie z me¬ talowej dzwigni dwuramiennej p z kotwi¬ ca y, elektromagnesu g i odbiornika radjo- wego s. Przed uruchomieniem zegara za¬ lozony zostaje haczyk / na sworzen / wy¬ chylonego wahadla (fig. 2). Po przycia¬ gnieciu kotwicy y przez elektromagnes g, zwolnione wahadlo pozostaje odtad jedy¬ nie pod dzialaniem elektromagnesów e, wzbudzanych pradem z odbiornika w.Przy wahadlach b (fig- 5 i 6) przery¬ wacz posiada jednoramienny drazek p.Przed uruchomieniem zegara przerywacz zawieszony jest w malym odstepie nad e- lektromagnesem g na cienkiej nitce n (fig* 5), która zostaje przerwana przy wzbudze¬ niu elektromagnesu g i przyciagnieciu kotwicy; obwód pradu odbiornika w zo¬ staje wtedy zamkniety.Obserwatorjum wysyla dwojakiej dlu¬ gosci fale elektromagnetyczne. Przy po¬ mocy chronometru, wydzwaniajacego go¬ dziny, którego mloteczek w chwili uderze¬ nia laczy zródlo energji elektrycznej z przewodem antenowym, wysylane zostafa na poczatku godzin lub kwadransów fale, uruchamiajace stojace zegary orazi wpra¬ wiajace w ruch przyrzady, wydzwaniaja¬ ce godziny. Fale te przejmuje radjood- biornik lampowy s. Celem uruchomienia zegara nalezy go nastawic na chwile na¬ stepnego impulsu fali i rozlaczyc obwód elektromagnesu e przerywaczem. Po uru¬ chomieniu zegara wylaczony zostaje elek¬ tromagnes g z obwodu odbiornika s, a przylaczony dzwonek zegarowy, którym moze byc np. zwyczajny dzwonek elek¬ tryczny.Fale elektromagnetyczne, zapomoca których poruszane sa wahadla zegarów, wysyla obserwatorjum w koncowym ulam¬ ku kazdej sekundy zapomoca dokladnego wahadla sekundowego, które w chwili najwiekszego wychylenia dotyka prze¬ wodnika antenowego sprezysta blaszka, podobnie jak przedstawiono na fig. 1, lub pekiem lancuszków (fig. 2). Fale te przej¬ muje drugi radioodbiornik w, który posia¬ da podwójne zakonczenia drutów, mozna wiec dolaczyc swieza baterje czy akumu¬ lator jeszcze w chwili dzialania poprzed¬ nich. PL