W duzych paleniskach, opalanych we¬ glem w postaci pylu albo paliwem plyn- nem lub gazowem, napotykano na trudno¬ sci, spowodowane szybkiem zuzywaniem sie scian paleniska wskutek wysokiej tem¬ peratury i duzej szybkosci ruchu plomie¬ nia, przyczem rurki i czesci metalowe ko¬ tla, umieszczone w miejscach bardziej wy¬ stawionych na dzialanie ognia, ulegaly szybkiemu przepaleniu.Aby usunac lub zmniejszyc trudnosci powyzsze, w sciankach paleniska umie¬ szczano oplomki z krazaca w nich woda, które to oplomki znajdowaly sie w ognio¬ trwalej wykladzinie wewnetrznej paleni¬ ska, wystawionej na bezposrednie dziala¬ nie ciepla spalania oraz na uderzenia plo¬ mieni.Oplomki powyzsze chronily obmurowa¬ nie zewnetrzne paleniska od szybkiego zniszczenia, czyniac palenisko bardziej trwalem i zmniejszajac koszt jego repera¬ cji i konserwacji, lecz jednoczesnie z tern oplomki te pochlanialy cieplo zbyt szybko z powierzchni wewnetrznej paleniska, ob¬ nizajac jego temperature ponizej poziomu, potrzebnego do ekonomicznego spalania paliwa.Niedogodnosci powyzszej zapobiega konstrukcja scian paleniska w mysl wy¬ nalazku, w której to konstrukcji oplomki, umieszczono w wykladzinie wewnetrznej paleniska, zaopatrzone sa w liczne wysta¬ jace czopki lub zeby, przymocowane do tych oplomek zapomoca np. spawania sa¬ morodnego. Zeby te sluza do zakotwieniaczyii przytrzymania iia tych oplomkach po\vl^Y^naterjr^itir ^Ogniotrwalego, który mozna itófozyc likrand w stanic plastycz¬ nym tak, aby materjal ten utworzyl na tych oplomkach warstwe wewnetrzna sciany paleniskowej, wystawiona bezpo¬ srednio na 'dzialanie gazów spalinowych w palenisku.Ta powloka ogniotrwala oploanek po¬ siada znacznie mniejsze przewodnictwo cieplne, anizeli ich metalowe scianki, a jednoczesnie powloka ta zwieksza gru¬ bosc tworzywa, oddzielajacego powierzch¬ nie sciany paleniskowej, wystawiona na bezposrednie dzialanie ciepla i plomieni, od wody lub innego czynnika chlodzace¬ go, krazacego w rurkach w celu pochlania¬ nia ciepla. Dzieki powyzszemu powierzch¬ nia wewnetrzna iscian paleniska moze osia¬ gnac temperature znacznie wyzsza, anize¬ li powierzchnia tychze oplomek w razie ich bezposredniego wystawienia na dziala¬ nie plomieni paleniska. Osiaga sie wtedy na powyzszej powierzchni* temperature tak wysoka, iz spalanie paliwa jest eko¬ nomiczne, a jednoczesnie obmurowanie zewnetrzne scian zostaje dobrze oslonie¬ te, przyczem oplomki zabezpieczone sa od przepalania przez ogien w palenisku.Dzieki zastosowaniu takiej konstruk¬ cji scian powierzchnia wewnetrzliai scian paleniska pomimo wysokiej temperatury w palenisku nie ulega stapianiu i krusze¬ niu sie, przyczem zuzel, powstajacy ze sto¬ pienia popiolu, gromadzi sie na wspomnia¬ nej powierzchni iscian "paleniskowych i przywiera do oplomek lub materjalu o- gniotrwalego je pokrywajacego, wytwa¬ rzajac w pewnych przypadkach pozadana powloke ogniotrwala na tych rurkach.Uzycie w scianach paleniskowych oplo¬ mek lub naczyn metalowych z krazacym czynnikiem chlodzacym, zaopatrzonych w wystepy lub zeby, sluzace do przytrzymy¬ wania na, tych oplomkach powloki mate¬ rjalu ogniotrwalego, mozna równiez sto¬ sowac w paleniskach juz istniejacych.Wtedy powyzsze z^by mozna przymoco¬ wac do rurek lub innych naczyn metalo¬ wych, juz umieszczonych w scianach pa¬ leniska, zapomoca spawania lub w razie moznosci zapomoca polaczenia mechanicz¬ nego. Wynalazek mozna równiez zastoso¬ wac przy budowie nowych palenisk, a wówczas mozliwem sie staje wykonanie scian paleniska cienszych i tanszych od scian zwyklych, zaopatrzonych w obmuro¬ wanie zewnetrzne rurek.Wynalazek mozna takze zastosowac w innych czesciach kotla parowego i pale¬ niska, np. w czesciach obiegu cyrkulacyj- nego samego kotla, wystawionych na bar¬ dzo silhe dzialanie ognia. Przyklady wy¬ konania wynalazku sa przedstawione na rysunku.Fig. 1 przedstawia przekrój poziomy czesci sciany paleniskowej, wykonanej w mysl wynalazku; fig. 2 — widok zboku przedniej wewnetrznej strony sciany, przedstawionej na fig. 1, która to strona jest wystawiona na bezposrednie dziala¬ nie spalin wewnatrz paleniska; fig. 3 i 4— widoki podobne do poprzednich, uwidocz¬ niajace zastosowanie wynalazku w paleni¬ skach juz istniejacych, których sciany po¬ siadaja osadzone w obmurowaniu oplom¬ ki z woda krazaca; fig. 5 — przekrój po^ ziomy pewnej odmiany konstrukcji, uwi' docznibnej na fig. 3 i 4; fig. 6 — przekrój poziomy innej odmiany konstrukcyjnej, gdzie sciany paleniska skladaja sie z oplo¬ mek i obmurowania; fig. 7 — przekrój pio¬ nowy pewnej czesci obiegu cyrkulacyjne- go kotla; filg. 8 —przekrój poziomy wzdluz linji X — 8 na fig. 7; filg. 9 — szczegól kon¬ strukcyjny, opisany ponizej.W konstrukcji sciany paleniskowej, u- widocznionej na fig. 1—5 zastosowano o- plomki cyrkulacyjne 2, uzywane zazwy¬ czaj do chlodzenia wykladziny ochronnej paleniska, które to oplomki zostaly jednak zaopatrzone w konstrukcji niniejszej w — 2 —przeciwlegle sobie, podluzne zeberka bocz¬ ne 3, przymocowane do scianek tych oplo¬ mek zapomoca np. spawania elektryczne¬ go. Zeberka te zaslaniaja prawie calkowi¬ cie odstepy istniejace pomiedzy sasiednie- mi oplomkami.Oplomki powyzsze wra2 z przymoco- wanemi do nich zeberkami bocznemi 3 chlodza równiez obmurowanie zewnetrz¬ ne 4 sciany paleniskowej, znajdujace sie po drugiej stronie oplomek 2 (fig. 3), czy¬ li chronia to obmurowanie od wplywu tem¬ peratur, mogacych spowodowac jego zni¬ szczenie.Aby zapobiec zbytniemu ochlodzeniu powierzchni wewnetrznej sciany paleni¬ skowej, co wywoluje nieekonomiczne spa¬ lanie paliwa i jest szkodliwe z innych rów¬ niez wzgledów, oplomki chlodzace sa za¬ opatrzone, stosownie do wynalazku, w pewna ilosc wystepów czyli z^bów 5, przy- czem zeberka podluzne 3 sa równiez za¬ opatrzone w takie zeby, które sa przypa- wane do scianek oplomek 2 oraz do ich zeberek 3.Zeby 5 isluza do zakotwienia czyli przytrzymania na powierzchni oplomek, od strony wewnetrznej paleniska, powloki materjalu ogniotrwalego 6, który posiada przewodnictwo ciepla mniejsze, anizeli scianki oplomek 2. Powloka ta wytwarza przytem dodatkowa warstwe tworzywa, oddzielajacego powierzchnie wewnetrzna scian paleniska od czynnika chlodzacego, krazacego w oplomkach 2, dzieki czemu temperatura powierzchni wewnetrznej wspomnianych scian moze podniesc sie do wysokosci, umozliwiajacej dobry skutek termodynamiczny spalania paliwa gazo¬ wego i stalego, stykajacego sie z ta po¬ wierzchnia.Konstrukcje, uwidoczniona na fig. 3 i 4, mozna zastosowac w paleniskach juz istnie¬ jacych i bodacych w uzyciu, gdyz zeby 5, przytrzymujace powloke ogniotrwala 6, mozna przymocowac wtedy do oplomek 2 i ich zeberek podluznych 3 zapomoca spa¬ wania elektrycznego.Zeby przytrzymujace 5 mozna w pew¬ nych przypadkach przymocowac jedynie tylko do zeberek 3 (fig. 5), które to zeby sa w danym przykladzie polaczone z temi zeberkami zapomoca wbicia lub wsrufao- wania zwezonych trzonów tych zebów w otwory wykonane w tym celu w tych zeber¬ kach.Zapomoca konstrukcji powyzszej moz¬ na podWyzszac znacznie temperature po¬ wierzchni wewnetrznej scian paleniska w porównaniu z temperatura tejze powierzch¬ ni w konstrukcji, w której powierzchnie oplomek 2 i ich zeberek 3 isa wystawione bezposrednio od strony wewnetrznej pa¬ leniska na dzialanie spalin. Powlioke ognio¬ trwala 6, przytrzymana przez z^by, przy¬ mocowane do zeberek 3, mozna nalozyc tak, aby oslaniala równiez same oplomki.Te ostatnie nieosloniete nawet poczatkowo zostaja zczasem pokryte zuzlem, wytwa¬ rzajacym te powloke ogniotrwala, jak to bedzie opisane ponizej.Powloka ogniotrwala, uwidoczniona na fig. 6, umozliwia znaczny wzrost tempera¬ tury powierzchni wewnetrznej scian pale¬ niska i wogóle odpowiada wymaganiom, stawianym palenisku w licznych przypad¬ kach.Konistrukcje, uwidoczniona na fig. 1 i 2, mozna zastosowac podczas budowy nowe¬ go paleniska, a wtedy oplomki 2 zaopa¬ truje sie od strony zewnetrznej paleniska w zeby przytrzymujace 51, podobne do ze¬ bów 5, oraz w dluz&ze zeby 52 i 53, przy¬ mocowane do czesci srodkowej powierzch¬ ni oplomek i do zeberek 3. Wszystkie te zeby 51, 52 i 53 sluza do przytrzymywania obmurowania zewnetrznego 40, wykonane¬ go z betonu lub zaprawy wapiennej, nalo¬ zonej w stanie plastycznym na bokach ze¬ wnetrznych oplomek 2 i zdberek 3.Po prawej stronie fig. 1 i 2, zeby przy¬ trzymujace maja postac podluznych zebe- — 3 —rek 50, które w pewnych przypadkach mo¬ ga byc korzystniejsze od zebów w ksztal¬ cie walcowych wystepów, uwidocznionych po lewej stronie fig. 1 i 2, lub wystepów stozkowych, przedstawionych na innych figurach.Konstrukcja podana na fig. 6 rózni sie od opisanej poprzednio jedynie tem, ze o- plomki 2 nie posiadaja zeberek podluz¬ nych 3, przedstawionych na fig. 1—5, a ob¬ murowanie zewnetrzne ldb jego czesc 7 jest wykonane z materjalu ogniotrwalego, uzywanego zazwyczaj do wykonania ob¬ murowan zewnetrznych (fig. 3) scian za¬ wierajacych oplomki. Zeberka podluzne 3 w poprzedniej kionfstilikdji nietylko zamy¬ kaja prawie calkowicie odstepy pomiedzy rurkami, lecz równiez zwiekszaja ilosc cie¬ pla odbieranego zapomoca przewodnic¬ twa z tych odstepów pomiedzy rurkami i wzmagaja pochlanianie tego ciepla przez oplomki i krazacy w nich czynnik chlo¬ dzacy, dzieki czemu obmurowanie we¬ wnetrzne 4 (fig. 3) tych zeberek 3 nie o- siaga tak wysokiej temperatury, jak ob¬ murowanie 4 na fig. 6.Na fig. 7 i 8 uwidoczniono niektóre czesci obiegu cyrkulacyjnego kotla paro¬ wego zwyklego typu, wystawione bezpo¬ srednio na tóine dzialanie plomieni i ciepla paleniskowego, czyli narazone na przepa- leniei zmuszajace do zamiany tych czesci na nowe, wówczas gdy pozostale, mniej wystawione na dzialanie wysokich tempe¬ ratur, czesci kotla sa jaszcze w 'dbbrym stanie.W danym przykladzie czesciami temi sa: poprzeczna komora zbiorcza 12 kotla parowego, poprzeczny walczak wodny lub blotnik 15 oraz peczek oplomek cyrkula- cyjnych 15', biegnacy od walczaka 15 ku nietfwidocznionemu na rysunku dhigiemu walczakowi parowemu (fig. 7 i 8).Te czesci obiegu cyrkulacyjnego kotla hA iqne jego czesci pracuja zazwyczaj znacznie krócej od pozostalych czesci skladowych kotla, a to wskutek wystawie¬ nia ich na dzialanie wysokich temperatur.Aby tego uniknac, czesci te zostaly zaopa¬ trzone, stosownie do wynalazku, w wy¬ stajace zeby 5, podobne do opisanych w zwiazku z oplomkami cyrkulacyjneimi 2, wchodzacemi w sklad scian paleniska, któ¬ re to zeby sluza do przytrzymywania po¬ wloki ogniotrwalej 6, która naklada sie na oplomki 16, walczak 15 i feomore 12 jedy¬ nie tylko od strony, wystawionej bezpo¬ srednio na dzialanie plomieni i gazów 'spa¬ linowych.Czynnik chlodzacy zawarty w oplom- kach 16, walczaku 15 i komorze 12 sluzy do pochlaniania ciepla z powloki ognio¬ trwalej 6 i scianek wspomnianych naczyn z taka szybkoscia, aby powloka ognio¬ trwala mogla wytrzymac dzialanie ognia bez ulegania zniszczeniu. Wtedy tempera¬ tura powierzchni metalu, z którego sa te naczynia, jest zasadniczo nizsza od tem¬ peratury tej powierzchni w przypadku wy¬ stawienia jej bezposrednio na dzialanie plomienia, a jednoczesnie powloka 6 ochra¬ nia metal tych naczyn od utleniania lub wplywów chemicznych, wskutek czego po¬ wierzchnie metalowe tych naczyn sa za¬ bezpieczone od przepalania.Aby zeby 5 mogly przytrzymywac le¬ piej powloke ogniotrwala, nalezy je wyko¬ nac tak, aby mialy ksztalt stozka sciete-? go, zwróconego i przymocowanego wez¬ szym koncem do powierzchni oplomek lub walczaka. Wtedy zeby te posiadaja prze¬ krój podluzny w ksztalcie jaskólczego o- gona i trzymaja lepie) wspomniana powlo¬ ke ogniotrwala.Zeby te mozna otrzymac zapomoca po¬ ciecia nozycami drazka metalowego (fig. 9) w taki sposób, aby plaszczyzna tyci nozyc byla zwrócona pod katem do osi podluznej tego drazka, przyczem ten kat nachylenia nozyc powinien byc odwracany przy kaz- dem cieciu.Materjal ogniotrwaly moze byc wyko- — 4 —nany z odpowiedniej masy, np. uzywanej ogólnie do wykonywania cegiel i obmuro¬ wan ogniotrwalych, przyczem mozna go nalozyc na rurki i walczaki, gdy materjal ten jest jeszcze w stanie plastycznym.Gdy oplomki zaopatrzone w zeby 5 sa odsloniete lub posiadaja tylko cienka po¬ wloke materjalu ogniotrwalego, to wtedy na rurkach tych gromadzi sie zuzel ze sto¬ pionego popiolu paliwa, który to zuzel zczasem tworzy sam odpowiednia powloke ogniotrwala na tych oplomkach. Szybkosc powstawania i skutecznosc osadzania sie tego zuzla zalezy w pewnym stopniu od rodzaju paliwa, czyli ze nie we wszystkich przypadkach potrzebie jest pokrywanie rurek powloka materjalu ogniotrwalego przed uruchomieniem paleniska. Nalezy zauwazyc, ze wytwarzanie sie ogniotrwa¬ lej powloki zuzlowej na wspomnianych o- plomkach i nalezyte przyleganie tej po¬ wloki do nich i 'do zebów tych rurek wzma¬ ga sie w razie przedwstepnego pokrycia powyzszych oplomek odpowiednim mate- r jalem ogniotrwalym.Grubosc powloki ogniotrwalej na rur¬ kach, zawierajacych czynnik chlodzacy, reguluje sie w mniejszym lub wiekszym stopniu samoczynnie po puszczeniu w ruch paleniska. Gdy bowiem powloka ta staje sie zbyt gruba, to wtedy temperatura powierzchni tej powloki przekracza punkt topliWosci. Wskutek tego tworzywo tej powloki odprytskuje w tym stopniu, iz wplyw chlodzacy czynnika krazacego w rurkach obniza temperature powierzchni powloki ogniotrwalej (wskutek zmniej¬ szenia sie grubosci powloki) tak, ze unie¬ mozliwione jest stapianie sie lub odpry- skiwanie tworzywa tej powloki. Jezeli zas powloka ogniotrwala jest zbytnio cienka, to wtedy temperatura powierzchni tej po¬ wloki jest niska, co powoduje przylepia¬ nie i gromadzenie na niej zuzla z popiolu paleniskowego, zwiekszajace grubosc tej powloki. Odbywa sie to do chwili osia¬ gniecia przez powloke temperatury, w któ¬ rej czastki stopionego popiolu nie przy¬ wieraja do niej wiecej i nie gromadza sie na powierzchni tej powloki ogniotrwalej.Niezaleznie od tego czy materjal ognio¬ trwaly jest nalozony w stanie plastycznym na rurki i odstepy pomiedzy niemi, czy tez wytwarza sie samoczynnie na tych rur¬ kach wskutek osadzania sie na nich pro¬ duktów spalania, laczne dzialanie rurek zaopatrzonych w powyzsze zeby (zarówno z uzyciem zeberek 3 podluznych, znajdu¬ jacych sie w odstepach pomiedzy rurkami, jak i bez tych zeberek) oraz powloki ognio¬ trwalej, umieszczonej i przytrzymywanej na tych rurkach, przez które przeplywa czynnik pochlaniajacy cieplo, daje w re¬ zultacie doskonala sciane paleniskowa.Wykladzina wewnetrzna tej sciany paleni¬ skowej ochrania obmurowanie zewnetrz¬ ne, przyczem powierzchnia sciany paleni¬ skowej, wystawiona bezposrednio na dzia¬ lanie ognia, utrzymywana jest w tempera¬ turze tak wysokiej, iz spalanie paliwa jest nadal wydajne i czynnik chlodzacy, który chroni konstrukcje scian paleniska od u- szkodizenia wskutek wysokich temperatur, nie obniza wydajnosci tego paleniska. PL