Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania czystego kwasu 2,4-duwnitrobenzoesowego z dwunitrotoluenu.Kwas 2,4-dwunitrobenzoesowego jest cennym pólproduktem do syntezy modyfikatorów i plastyfikatorów tworzyw sztucznych stosowanym w poliuretanach, do syntezy pestycydów oraz uzywany jest jako odczynnik chemiczny.Znany sposób otrzymywania czystego kwasu 2,4-dwunitrobenzoesowego polega na zastoso¬ waniu jako surowca czystego 2,4-dwunitrotoluenu rozpuszczonego w stezonym kwasie siarkowym w stosunku wagowym co najmniej 1:11 i utlenieniu go kwasem chromowym badz jego solami stosujac utleniacz ponizej 100% ilosci stechiometrycznej, w temperaturze okolo 333 K (60°C).Otrzymany surowy produkt roztwarza sie wielokrotnie w roztworze sody bez regulowania pH, oddziela od nierozpuszczalnych skladników i wytraca kwasem mineralnym. Produkt wykazuje nadal czerwone zabarwienie pochodzace od zawartych w nim wielopierscieniowych produktów ubocznych, które powstaja w procesie utleniania, a które usuwa sie za pomoca procesu chlorowa¬ nia (T. Curtius, H. Bollenbach, J. Prakt. Chem. 2,76, 287, 1907, C. Buchler, J. Calfee, Ind. Eng.Chem. Anal. 6,351,1934, Borsche,Butschli, Ann. 522,285,1936, G. Machek, Oster. Chem. Ztg. 54, 192, 1953).Glówne wady znanych metod to koniecznosc stosowania czystego izomeru a mianowicie 2,4-dwunitrotoluenu, koniecznosc chlorowania oraz wydajnosc produktu nie przekraczajaca 40% wydajnosci teoretycznej.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze dwunitrotoluen techniczny stanowiacy miesza¬ nine izomerów dozuje sie stopniowo do stezonego kwasu siarkowego przy czym reageny te uzyte sa w stosunku wagowym w zakresie 1:7 do 1:15 z równoczesnym proporcjonalnym i stopniowym dozowaniu utleniacza od 100 do 140% ilosci stechiometrycznej utrzymujac temperature reakcji w zakresie 273-293 K (0-20°C). Po zakonczonej reakcji mieszanine wylewa sie na lód a nastepnie z uzyskanej zawiesiny o temperaturze 274-293 K (1-20°C) odsacza sie osad, który po wymieszaniu z woda w stosunku wagowym 1:3 do 1:10 alkalizuje sie do uzyskania trwalego pH 11,0 ± 1,0 w temperaturze 323-348 K (50-75°C).2 133328 Nastepnie zawiesine chlodzi sie do temperatury 288-303 K (15-30°C), odsacza pozostaly osad a przesacz zakwasza sie kwasem mineralnym do uzyskania trwalego pH 6,0 ± 1,0, po czym dodaje sie wegla aktwnego w ilosci 1-4% w stosunku do uzytego pierwotnie dwunitrotoluenu, mieszajac nastepnie okolo 1 godziny. Po uplywie tego czasu zakwasza sie do pH 2,7 ±0,3 i ponownie dobrze miesza, po czym odsacza sie wydzielony osad. Przesacz zakwasza sie do trwalego pH 1,7 ±0,1 a wydzielony osad czystego kwasu 2,4-dwunitrobenzoesowego w temperaturze 278-293 K (5-20°C) odsacza sie, przemywa zimna woda i suszy.W przypadku zamiaru uzyskania kwasu 2,4-dwunitrobenzoesowego o jeszcze wyzszej jakosci np. czystego do analiz, w sposobie wedlug wynalazku otrzymany uprzednio kwas 2,4- dwunitrobenzoesowy miesza sie z woda w stosunku 1:5 do 1:20 i dodajac stopniowo wodoro¬ tlenku sodu doprowadza sie roztwór do pH 2,2 ± 0,1 a nastepnie miesza sie z weglem aktywnym w ilosci 0,5-1%, po czym odsacza sie osad a przesacz zakwasza sie kwasem mineralnym do pH 1,7 ±0,1. Wydzielony osad czystego do analiz kwasu 2,4-dwunitrobenzoesowego odsacza sie, przemywa woda i suszy.W sposobie wedlug wynalazku wyjsciowym surowcem jest dwuitrotoluen techniczny, tani pólprodukt chemiczny wytwarzany w kraju, odpowiadajacy normie jakosciowej BN-75/6021-09.Surowiec ten jest mieszanina wszystkich izomerów dwunitrotoluenu z przewaga izomerów 2,4- i 2,6-dwunitrotoluenu. ' Sposób wedlug wynalazku umozliwa wiec wytwarzanie czystego i czystego do analiz jednego izomeru kwasu dwunitobenzoesowego z surowca bedacego mieszania izomerów. Sposób ten umozliwa uzyskanie produktu z wydajnoscia wyzsza od znanych danych literaturowych do okolo 60% w przeliczeniu na przereagowany dwunitrotoluen.Przyklad I. W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 dm3 zaopatrzonej w mieszadlo i termo¬ metr, otoczony laznia lodowa umieszczono 200 cm3 stezonego technicznego kwasu siarkowego, który nastepnie oziebiony do temperatury 283 K (10°C). Dozowano do niego stopniowo i równo¬ legle 33,3 g dwunitrotoluenu technicznego oraz 72 g dwuchromianu sodu tj. 130% w stosunku do ilosci stechiometrycznej. Pomimo egzotermicznosci reakcji utrzymywano temperature w zakresie 280-288 K (7-15°C). Substraty dozowano przez 3 godziny a po zakonczeniu dozowania mieszano jeszcze przez 1 godzine.Nastepnie mieszanie reakcyjna wylano na drobno potluczony lód w ilosci 400 g. Po roztopie¬ niu lodu zimna zawiesine odsaczono. Otrzymany osad przeniesiono do zlewki, zadano 100 cm3 wody destylowanej i intensywnie mieszajac stopniowododawano wodorotlenku sodu do uzyskania pH = 11,5 po czym ogrzano do temperatury 343 K (70°C). W tej temperaturze mieszano zawiesine 15 minut a nastepnie ochlodzono do temperatury pokojowej i odsaczono osad nieprzereagowanego dwunitrotoluenu w ilosci 8,3 g Przesacz zakwaszono 50% kwasem siarkowym do pH = 5,2, po czym dodano 1 g wegla aktywnego i mieszano przez 1 godzine a nastepnie dodano 50% kwasu siarko¬ wego do uzyskania pH = 2,6 i w dalszym ciagu mieszano przez 30 minut. Zawiesine przesaczono a otrzymany przesacz zakwaszono 50% kwasem siarkowym do pH= 1,7, oziebiono do temperatury 278 K (5°C) a nastepnie odsaczono zólte krysztaly kwasu 2,4-dwunitrobenzoesowego. Po wysusze¬ niu w temperaturze 353 K (80°C) otrzymano 18,6 g produktu co stanowi 63% wydajnosci teorety¬ cznej w przeliczeniu na przereagowany dwunitrotoluen techniczny. Temperatura topnienia produktu wynosila 453-455 K (160-162°C) a jego gramorównowaznik kwasowy 213,2 ± 1,6. 1 g otrzymanego kwasu zadany 20 cm3 dioksanu tworzyl klarowny roztwór. Chromatografia bibulowa wykonana na bibule Whatman nr 1 w ukladzie rozwijajacym: etanol + aceton + stezona woda amoniakalna (92+ 3 + 5) wykazala glówna plame o Rf = 0,63 oraz inne sladowe plamy o Rf= 0,42 i 0,14 wywolane blekitem bromofenolowym.PrzykladlL 20g kwasu 2,4-dwunitrobenzoesowego zadano 200cm3 wody destylowanej, przy stalym mieszaniu dodawano wodorotlenku sodu do uzyskania pH = 2,2, po czym mieszano jeszcze przez 1 godzine a nastepnie dodano 0,2 g wegla aktywnego i dalej mieszano przez 30 minut.Po odsaczeniu osadu przesacz zakwaszono 50% kwasem siarkowym do pH= 1,75. Po oziebieniu do temperatury 278 K (5°C) odsaczono 16,5 gjasnozóltego osadu kwasu 2,4-dwunitrobenzoesowe¬ go czystego do analiz o nastepujacych walasnosciach: temperatura topnienia 454-456 K (181-183°C), widmo IR nie odbiegalo od wzorcowego. Chromatografia bibulowa wykonana w ukladzie jak w przykladzie I wykazala tylko jedna plame o Rf=0,63.133328 3 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania czystego kwasu 2,4-dwunitrobenzoesowego przez utlenianie dwuni- trotoluenu w obecnosci kwasu siarkowego kwasem chromowym badz jago solami z nastepujacym roztwarzaniem produktu w srodowisku zasadowym i wytracaniem kwasem mineralnym, zna¬ mienny tym, ze dwunitrotoluen techniczny dozuje sie stopniowo do stezonego kwasu siarkowego przy czym reagenty te uzyte sa w stosunku wagowym od 1:7 do 1: 15 z równoczesnym, proporcjo¬ nalnym i stopniowym dozowaniem utleniacza od 100 do 140% ilosci stechiometrycznej utrzymujac temperature reakcji w zakresie 273-293 K (0-20°C), po zakonczonej reakcji mieszanine wylewa sie na lód a nastepnie z uzyskaniej zawisiny o temperaturze 274-293 K (1-20°C) odsacza sie osad, który po wymieszaniu z woda w stosunku wagowym 1: 3 do 1:10 alkalizuje sie do uzyskania trwalego pH 11,0 ± 1,0 w temperaturze 323-348 K (50-75°C), nastepnie chlodzi sie do temperatury 288-303 K (15-30°C), odsacza pozostaly osad a przesacz zakwasza kwasem mineralnym do uzyskania trwa¬ lego pH 6,0 ± 1,0, dodaje sie wegla aktywnego w ilosci 1-4% w stosunku do uzytego pierwotnie dwunitrotoluenu, miesza sie nastepnie okolo 1 godziny a po uplywie tego czasu zakwasza sie do pH 2,7 ±0,3 i ponownie dobrze miesza po czym odsacza sie wydzielony osad, podczas gdy uzyskany przesacz zakwasza sie do trwalego pH 1,7 ±0,1 a wydzielony osad czystego kwasu 2,4- dwunitrobenzoesowego w temperaturze 278-293 K (5-20°C) odsacza sie, przemywa zimna woda i suszy i ewentualnie kwas 2,4-dwunitrobenzoesowy przerabia sie dalej na czysty do analiz kwas 2,4-dwunitrobenzoesowy. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w przypadku wytwarzania czystego do analiz kwasu 2,4-dwunitrobenoesowego otrzymany kwas 2,4-dwunitrobenzoesowy miesza sie z woda w stosunku wagowym od 1:5 do 1:20 i dodajac wodorotlenku sodu doprowadza sie roztwór do pH 2,2 ±0,1 a nastepnie miesza sie z weglem aktywnym w ilosci 0,5-1%, po czym odsacza sie osad a przesacz wykwasza sie kwasem mineranym do pH 1,7±0,1, po czym wydzielony kwas 2,4- dwunitrobenzoesowy odsacza sie, przemywa woda i suszy. PLThe subject of the invention is a method for the production of pure 2,4-dinitrobenzoic acid from dinitrotoluene. 2,4-dinitrobenzoic acid is a valuable intermediate for the synthesis of plastic modifiers and plasticizers used in polyurethanes, for the synthesis of pesticides, and is used as a chemical reagent. A known method of obtaining pure acid. 2,4-dinitrobenzoic acid is based on the use of pure 2,4-dinitrotoluene as a raw material dissolved in concentrated sulfuric acid in a weight ratio of at least 1:11 and its oxidation with chromic acid or its salts, using an oxidant below 100% stoichiometric amount, at a temperature of approx. 333 K (60 ° C). The obtained crude product is dissolved many times in a soda solution without adjusting the pH, separated from the insoluble components and wasted with mineral acid. The product is still red in color from the multi-ring by-products contained therein, which are formed during the oxidation process and which are removed by the chlorination process (T. Curtius, H. Bollenbach, J. Pract. Chem. 2.76, 287). , 1907, C. Buchler, J. Calfee, Ind. Eng. Chem. Anal. 6,351, 1934, Borsche, Butschli, Ann. 522, 285, 1936, G. Machek, Oster. Chem. Ztg. 54, 192, 1953). The main disadvantages of the known methods are the necessity to use the pure isomer, namely 2,4-dinitrotoluene, the need for chlorination and the product yield not exceeding 40% of theoretical efficiency. The method according to the invention consists in the fact that technical dinitrotoluene constituting a mixture of isomers is gradually dosed to the concentrated acid. sulfur, where these reagents are used in a weight ratio in the range of 1: 7 to 1:15 with simultaneous proportional and gradual dosing of the oxidant from 100 to 140% of the stoichiometric amount, keeping the reaction temperature in the range of 273-293 K (0-20 ° C). After the reaction is completed, the mixture is poured onto ice, and then the resulting suspension at a temperature of 274-293 K (1-20 ° C) is filtered off the precipitate, which, after mixing with water in a weight ratio of 1: 3 to 1:10, is made alkaline until a stable pH 11.0 ± 1.0 at 323-348 K (50-75 ° C) .2 133328 The suspension is then cooled to 288-303 K (15-30 ° C), the residual precipitate is filtered off and the filtrate is acidified with acid until a stable pH of 6.0 ± 1.0 is obtained, then added activated carbon in the amount of 1-4% in relation to the originally used dinitrotoluene, then stirring for about 1 hour. After this time, it is acidified to pH 2.7 ± 0.3 and mixed well again, then the separated precipitate is filtered off. The filtrate is acidified to a stable pH of 1.7 ± 0.1 and the separated precipitate of pure 2,4-dinitrobenzoic acid is filtered off at 278-293 K (5-20 ° C), washed with cold water and dried. 2,4-dinitrobenzoic acid of even higher quality, e.g. pure for analysis, in the method according to the invention, the previously obtained 2,4-dinitrobenzoic acid is mixed with water in a ratio of 1: 5 to 1:20 and by gradually adding sodium hydroxide, a solution is introduced to pH 2.2 ± 0.1 and then mixed with active carbon in the amount of 0.5-1%, then the sediment is filtered off and the filtrate is acidified with mineral acid to pH 1.7 ± 0.1. The separated precipitate of 2,4-dinitrobenzoic acid, pure for analysis, is filtered off, washed with water and dried. In the method according to the invention, the starting material is technical diitrotoluene, a cheap chemical intermediate produced in Poland, compliant with the quality standard BN-75 / 6021-09. a mixture of all dinitrotoluene isomers, with 2,4- and 2,6-dinitrotoluene isomers predominating. The method according to the invention thus makes it possible to produce a pure and analytically pure one isomer of dinitobenzoic acid from the raw material being isomer mixing. This method makes it possible to obtain the product with a yield higher than the known data in the literature, up to about 60% as calculated for the reacted dinitrotoluene. Example I. In a three-necked flask with a capacity of 1 dm3 equipped with a stirrer and thermometer, 200 cm3 of concentrated technical sulfuric acid were placed in the vicinity of an ice bath. which is then cooled to 283 K (10 ° C). 33.3 g of technical dinitrotoluene and 72 g of sodium dichromate, ie 130% in relation to the stoichiometric amount, were gradually and simultaneously dosed to it. Despite the exothermic nature of the reaction, the temperature was kept in the range of 280-288 K (7-15 ° C). The starting materials were dosed for 3 hours, and after the dosing was completed, it was stirred for an additional hour. The reaction mixture was then poured onto finely crushed ice in an amount of 400 g. After the ice had melted, the cold suspension was filtered off. The precipitate obtained is transferred to a beaker, treated with 100 cm 3 of distilled water and, with vigorous stirring, sodium hydroxide is gradually added until pH = 11.5, and then heated to the temperature of 343 K (70 ° C). The suspension was stirred at this temperature for 15 minutes, then cooled to room temperature and the precipitate of unreacted dinitrotoluene in the amount of 8.3 g was filtered off. The filtrate was acidified with 50% sulfuric acid to pH = 5.2, then 1 g of activated carbon was added and stirred for 1 hour. 50% sulfuric acid was then added until the pH was 2.6, and stirred for 30 minutes. The slurry was filtered and the obtained filtrate was acidified with 50% sulfuric acid to pH = 1.7, cooled to 278 K (5 ° C) and then the yellow crystals of 2,4-dinitrobenzoic acid were filtered off. After drying at the temperature of 353 K (80 ° C), 18.6 g of the product were obtained, which is 63% of theoretical yield, based on the processed dinitrotoluene. The melting point of the product was 453-455 K (160-162 ° C) and its acid gram equivalent was 213.2 ± 1.6. 1 g of the acid obtained mixed with 20 cm 3 of dioxane formed a clear solution. Paper chromatography performed on Whatman No. 1 paper in the developing system: ethanol + acetone + concentrated ammonia water (92+ 3 + 5) showed a main stain with Rf = 0.63 and other trace stains with Rf = 0.42 and 0.14 developed 20 g of 2,4-dinitrobenzoic acid were added to 200 cm3 of distilled water, with constant stirring sodium hydroxide was added until pH = 2.2, then stirred for 1 hour more, then 0.2 g of active carbon was added and further stirring for 30 minutes. After the precipitate was filtered off, the filtrate was acidified with 50% sulfuric acid to a pH = 1.75. After cooling to 278 K (5 ° C), 16.5 g of a pale yellow precipitate of 2,4-dinitrobenzoic acid, pure for analysis, with the following properties: mp 454-456 K (181-183 ° C), IR spectrum did not differ from exemplary. Paper chromatography carried out in the system as in example 1 showed only one spot with Rf = 0.63.133328 3 Claims 1. Method for the production of pure 2,4-dinitrobenzoic acid by oxidation of di-nitro toluene in the presence of sulfuric acid with chromic acid or its salts with the following digestion product in an alkaline environment and precipitation with mineral acid, characterized by the fact that technical dinitrotoluene is gradually dosed into concentrated sulfuric acid, and these reagents are used in a weight ratio of 1: 7 to 1:15 with simultaneous, proportional and gradual dosing of the oxidant from 100 to 140% of the stoichiometric amount, keeping the reaction temperature in the range of 273-293 K (0-20 ° C), after the reaction is completed, the mixture is poured onto ice and then to obtain a hinge at a temperature of 274-293 K (1-20 ° C) ) the precipitate is filtered off and, after mixing with water in a weight ratio of 1: 3 to 1:10, it is made alkaline until a stable pH of 11.0 ± 1.0 is obtained at a temperature of 323-348 K (50-7 5 ° C), then it is cooled to a temperature of 288-303 K (15-30 ° C), the remaining sediment is filtered off and the filtrate is acidified with mineral acid until a stable pH of 6.0 ± 1.0 is obtained, active carbon is added in the amount of 1-4% in relation to the originally used dinitrotoluene, then stirred for about 1 hour and after this time it is acidified to pH 2.7 ± 0.3 and again well mixed and then the separated sediment is filtered off, while the obtained sludge is acidified to a stable pH of 1.7 ± 0.1 and the separated precipitate of pure 2,4-dinitrobenzoic acid at 278-293 K (5-20 ° C) is filtered off, washed with cold water and dried, and possibly 2,4-dinitrobenzoic acid is processed The process is continued on analytically pure 2,4-dinitrobenzoic acid. 2. The method according to claim 2. A process according to claim 1, characterized in that in the case of the preparation of analytically pure 2,4-dinitrobenoic acid, the obtained 2,4-dinitrobenzoic acid is mixed with water in a weight ratio of 1: 5 to 1:20 and the solution is adjusted to pH 2 by adding sodium hydroxide. , 2 ± 0.1 and then mixed with active carbon in the amount of 0.5-1%, then the sediment is filtered off and the filtrate is acidified with mineral acid to pH 1.7 ± 0.1, and then the released acid 2.4 - dinitrobenzoic acid is filtered off, washed with water and dried. PL