Przedmiotem wynalazku jest sposób wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowego elementu konstrukcyjnego, przeznaczonego do pracy w zmiennych warunkach naprezenia i/lub odksztalcenia.Znany sposób wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowego elementu konstrukcyjne¬ go, przeznaczonego do pracy w zmiennych warunkach naprezenia lub odksztalcenia polega na przeprowadzeniu prób zmeozenlowych elementu konstrukcyjnego lub wykonanej z niego próbki, w czasie których przy stalej wartosci amplitudy naprezenia badz stalej wartosci aaplitudy odksztalcenia rejestruje sie Ilosc oykli zmeozenlowych odpowiadajacych praktycznej grani- oy zmeczenia albo powodujacych zniszczenie elementu konstrukcyjnego lub wykonanej z niego próbki 1 na podstawie uzyskanych danych okresla sie wspólrzedne jednego z punktów wyzna¬ czajacych krzywa zmeczeniowa* Wspólrzedne nastepnego punktu krzywej zmeczeniowej okresla sie na nowej próbce przy nastepnej przyjetej stalej wartosci amplitudy naprezenia lub od¬ ksztalcenia. Analogloznle okresla sie pozostale wspólrzedne krzywej zmeczeniowej. Wada tego sposobu Jest konleoznosc wykonania do kilkudziesieciu milionów cykli zmeczeniowych dla okreslenia wspólrzednyoh jednego z punktów tworzaoyoh krzywa zmeczeniowa. Ponadto wy¬ trzymalosc zmeczeniowa okreslona z prób przy stalej amplitudzie naprezenia Jest rózna od wytrzymalosci zmeczeniowej okreslonej przy stalej amplitudzie odksztalcenia, a ponadto nie uzyskuje sie powtarzalnosci wyników prób przeprowadzonych tym samym sposobem.Celem wynalazku Jest zwiekszenie dokladnosci wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowego elementu konstrukcyjnego.Istota wynalazku jest sposób wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowego elemen¬ tu konstrukcyjnego polegajacy na przeprowadzaniu próby zmeczeniowej próbki materialu przeznaczonego do wykonania elementu konstrukcyjnego, w czasie której rejestruje sie przy stalej amplitudzie odksztalcenia plastyoznego wartosc amplitudy naprezenia w funkcji licz¬ by oykli zmeczeniowych 1 na Ich podstawie okresla sie wspólrzedne jednego z punktów wyzna¬ czajacych krzywa sluzaca do okreslenia wytrzymalosci zmeczeniowej tego naterlalu.W innym2 132 S65 sposobie wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowego elementu konstrukcyjnego, we¬ dlug wynalazku, rejestruje sie przy stalej wartosci amplitudy naprezenia wartosc amplitudy odksztalcenia plastycznego w funkcji liczby cykli zmeczeniowych i na ich podstawie okresla sie wspólrzedne jednego z punktów wyznaczajacych krzywa sluzaca do okreslania wytrzymalos¬ ci zmeczeniowej tego materialu* Zaleta sposobu wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowego elementu konstrukcyj¬ nego, wedlug wynalazku, jest wynoszaca do kilku tysiecy liczba cykli zmeczeniowych, ko¬ niecznych do okreslenia kazdego z punktów, wyznaczajacych krzywa sluzaca do okreslania wy¬ trzymalosci zmeczeniowej badanego elementu konstrukcyjnego* Ponadto wytrzymalosc zmecze¬ niowa okreslona z prób przy stalej amplitudzie odksztalcenia plastycznego jest równa wy¬ trzymalosci zmeczeniowej okreslonej przy stalej amplitudzie naprezenia* Sposób wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowego elementu konstrukcyjnego, we¬ dlug wynalazku, ilustruje rysunek, na którym fig* 1 przedstawia zaleznosc amplitudy na¬ prezenia w stanie nasyoenla zmeczeniowego Ot w funkcji amplitudy odksztalcenia plastycz¬ nego 6cL , a równoczesnie zaleznosc amplitudy odksztalcenia plastycznego w stanie nasyce¬ nia £qiw funkcji amplitudy naprezenia 6 dla próbek miedzianych, z materialu przeznaczo¬ nego do wykonania elementu konstrukcyjnego, fig* 2 przedstawia zaleznosc amplitudy napre¬ zenia w stanie nasycenia zmeczeniowego 6. w funkcji amplitudy odksztalcenia plastycznego Zpi t a równoczesnie zaleznosc amplitudy odksztalcenia plastycznego w stanie nasycenia £w, w funkcji amplitudy naprezenia O dla próbek niobowych, z materialu przeznaczonego do wykonania elementu konstrukcyjnego* Przyklad sposobu wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowego elementu konstruk¬ cyjnego, wedlug wynalazku, przy stalej wartosci amplitudy odksztalcenia plastycznego Spi , na kolejnych próbkach z materialu przeznaczonego do wykonania metalowego elementu konstrukcyjnego* W czasie próby zmeczeniowej rejestruje sie wartosc amplitudy naprezenia 6 w funkcji liczby cykli zmeczeniowych N, prowadzac próbe az do uzyskania stalej wartosci amplitudy naprezenia w stanie nasycenia zmeczeniowego 6^# Stala wartosc naprezenia w stanie nasyce¬ nia zmeczeniowego aó uzyskuje sie po nie wiecej niz kilku tysiacach cykli, to jest po osiagnieciu stanu nasycenia zmeczeniowego wynikajacego z lokalizacji odksztalcenia plas¬ tycznego w pewnych mlkroobjetosciach próbki* Wartosc zalozonej amplitudy odksztalcenia plastycznego £pL oraz uzyskana wartosc amplitudy naprezenia w stanie nasycenia zmeczenio¬ wego bó stanowia wspólrzedne jednego z punktów wyznaczajacych krzywa zaleznosci amplitudy naprezenia w stanie nasycenia zmeczeniowego o& w funkcji amplitudy odksztalcenia plas¬ tycznego fpO , fig* 112* Wspólrzedne nastepnego punktu krzywej okresla sie na nowej pró¬ bce przy nastepnej przyjetej stalej wartosci odksztalcenia plastycznego* Analogicznie okresla sie pozostale wspólrzedne krzywej zaleznosci wartosci amplitudy naprezenia w stanie nasycenia zmeczeniowego 64 w funkcji amplitudy odksztalcenia plas¬ tycznego Ipl * Zalamanie na krzywej przy wartosciach amplitud odksztalcenia plastyczne¬ go SpC rzedu 10" - 10" odpowiada wartosci amplitudy naprezenia w stanie nasycenia zme¬ czeniowego 64 równej wytrzymalosci zmeczeniowej bc badanego materialu, przeznaczonego do wykonania metalowego elementu konstrukcyjnego* Zalamanie na krzywej wynika z pojawienia sie w badanej próbce uporczywych pasm poslizgu lub struktury komórkowej, które stanowia potencjalne zarodki pekniec zmeczeniowych* Meczenie badanego materialu przy stalej war¬ tosci amplitudy odksztalcenia plastycznego £pt , nizszej od wartosci odpowiadajacej zala¬ maniu na krzywej moze byc prowadzone z dowolnie duza Iloscia cykli zmeczeniowych N, bez narazania tego materialu na zniszczenie zmeczeniowe* Analogicznie postepuje sie w sposobie wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowe¬ go elementu konstrukcyjnego, wedlug wynalazku, przy stalej wartosci amplitudy napreze¬ nia O , z tym ze krzywa sluzaca do okreslenia wytrzymalosci zmeczeniowej materialu jest zaleznoscia wartosci amplitudy odksztalcenia plastycznego w stanie nasycenia £ópt od am¬ plitudy naprezenia O , fig* 112*132 865 3 Zastrzezenia patentowe i. Sposób wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowego elementu konstrukcyjnego polegajacy na przeprowadzeniu próby zmeczeniowej próbki materialu przeznaczonego do wyko¬ nania elementu konstrukcyjnego, przy stalej wartosci amplitudy odksztalcenia plastyczne¬ go, znamienny tym, ze rejestruje sie wartosc amplitudy naprezenia w funkoji liczby cykli zmeczeniowych 1 na ich podstawie okresla sie wspólrzedne jednego z punktów wyznaczajacych krzywa sluzaca do okreslenia wytrzymalosoi zmeczeniowej tego materialu* 2. Sposób wyznaczania wytrzymalosci zmeczeniowej metalowego elementu konstrukcyjnego polegajacy na przeprowadzeniu próby zmeczeniowej próbki materialu przeznaczonego do wyko¬ nania elementu konstrukcyjnego,przy stalej wartosci amplitudy naprezenia, znamien¬ ny t y m9 ze rejestruje sie wartosc amplitudy odksztalcenia plastycznego w funkcji li¬ czby cykli zmeczeniowych 1 na ich podstawie okresla sie wspólrzedne jednego z punktów wy¬ znaczajacych krzywa sluzaca do okreslenia wytrzymalosci zmeczeniowej tego materialu* £fl,£*pl EpUt £6fL Fig* f Fig.£. PL