* * * LNIAI Ur^du Patentowego Int Cl. E21B 43/28 E21C 45/00 Twórcy wynalazku: Zbigniew Pawlowicz, Stanislaw Dolega, Edward Krakowian Uprawniony z patentu: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi-Zaklady Badawcze i Projektowe Miedzi "CUPRUM", Wroclaw /Polska/ SPOSÓB URABIANIA ZLOZA BURSZTYNU Przedmiotem wynalazku jest sposób urabiania zloza bursztynu za pomoca tloczonej pod cisnieniem wody, zalegajacego na pewnej glebokosci pod warstwa glebowa lub dnem morskim.Dotychczas urabianie warstwy zloza bursztynu odbywa sie za pomoca glowic do hydra¬ ulicznego urabiania, majacych ustalony lub zmienny kierunek wylotu wody. Glowice wykonane w postaci cylindrycznej rury, zasilane sa woda tloczona poprzez elastyczny przewód z pompy o duzej wydajnosci* Glowicami tymi drazy sie poczatkowo otwór w glebie i warstwach nad- zlozowych, a po dojsciu do zloza bursztynu woda urabia zloze wyplukujace przestrzen o okreslonym promieniu.Niedogodnoscia dotychczas stosowanego sposobu urabiania zloza bursztynu jest, ze zloze urabiane glowica w postaci rury daje male pole urabiania. Podczas wyjmowania glowicy z otworu eksploatacyjnego otwór ten najczesciej ulega rozmywaniu,co wymaga wykonania kolej¬ nego otworu w takiej odleglosci, która zapewnialaby niepolaczenie sie w zlozu bursztynu przestrzeni juz wyplukanej z przestrzenia kolejno wyplukiwana. Miedzy tymi wybranymi przes¬ trzeniami pozostaje zloze bursztynu niewyeksploatowane.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogodnosci.Sposób wedlug wynalazku polega na dzieleniu obszaru wydobywczego na geometrycznie regularne, korzystnie kwadratowe, sektory i na osadzeniu w narozach kazdego sektora oraz centralnie wzgledem tych narozy oslonowe rury. W te oslonowe rury, rozpoczynajac od oslonowej rury centralnej, wprowadza sie glowice urabiajaca zasilona woda pod cisnieniem.Po wyeksploatowaniu otworu centralnego przenosi sie glowice kolejno do oslonowych rur naroznych, przy czym urobek wyplywa przez eksploatowany otwór, przez oslonowa rure centralna oraz przez otwory wyeksploatowane. W miare eksploatacji zwieksza sie liczba wyeksploatowanych otworów, które celem zwiekszenia wydajnosci z otworu zatyka sie korkiem z wyjatkiem oslonowej rury centralnej. Odmiana, wedlug wynalazku, polega na tym, ze po wyeksploatowaniu otworu centralnego wprowadza sie jednoczesnie dwie glowice urabiajace w2 .;4'32 362 w dwa obok siebie usytuowane oslonowe rury narozne. Glowice te, po wyeksploatowaniu tych dwóch otworów przenosi sie do kolejnych dwóch oslonowych rur naroznych, zaslepiajac uprzed¬ nio wyeksploatowane otwory korkiem z Wyjatkiem oslonowej rury centralnej.Kolejna odmiana, wedlug wynalazku, polega na wstepnym wyeksploatowaniu otworu central¬ nego wyznaczonego sektora, po czym wprowadza" sie glowice urabiajace jednoczesnie we wszyst¬ kie pozostale oslonowe rury narozne danego sektora. Urobek wyplywa na powierzchnie zarówno oslonowymi rurami naroznymi, w których osadzone sa glowice urabiajace oraz przez oslonowa rure centralna, Po wyeksploatowaniu jednego sektora przenosi sie glowice do kolejnego przygotowanego sektora, przy czym wykorzystuje sie do usuwania tloczonego na powierzchnie urobku równiez otwory w juz wyeksploatowanym sektorze.Wielootworowy system hydraulicznego urabiania zloza bursztynu nie pozostawia mart¬ wych pól. Fo ukonczeniu eksploatacji okreslonego obszaru wydobywczego wyciaga sie oslonowe rury celem ponownego wykorzystania.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok na wyznaczony sektor obszaru wydobywczego, fig. 2 - przekrój pio¬ nowy "A-A" na fig. 1 przedstawiajac poczatek eksploatacji, fig. 3 - przekrój pionowy "B-B" na fig. 1 przedstawiajac koniec eksploatacji. Po podzieleniu obszaru wydobywczego na geo¬ metrycznie regularne, korzystnie kwadratowe sektory, wierci sie w narozach i centralnie otwory, w których osadza sie geologicznym sposobem oslonowe rury 1 narozne i oslonowa rure 2 centralna. W te rury wprowadza sie glowice 3 urabiajaca zasilana woda pod cisnieniem z agregatu pompowego poprzez przewód 4. Woda wyplukuje zloze^unosi urobek z drazonej kawer¬ ny, tworzacej sie u zaglebionego konca oslonowej rury, do koryta /6/ na powierzchnie, prze¬ chodzac przez te rury.Przyklad I postepowania. Po podzieleniu wybranego obszaru wydobywczego na geometrycznie regularne sektory, w ich narozach oraz centralnie osadza sie oslonowe rury 1, 2, w które wprowadza sie, rozpoczynajac od oslonowej rury 2 centralnej, urabiajaca glowice 3» Po wyeksploatowaniu otworu centralnego z oslonowej rury 2 centralnej wyjmuje sie glowice 3 i przenosi sie kolejno do oslonowych rur 1 naroznych. W miare wzrostu liczby wyeksploatowanych otworów zatyka sie korkami 5 oslonowe rury, aby urobek wyplywal zawsze przez eksploatowany otwór oraz przez oslonowa rure 2 otworu centralnego.Przyklad II postepowania. Postepujac poczatkowo podobnie jak w przykladzie I - po wyeksploatowaniu otworu z oslonowa rura 2 centralna wprowadza sie jednoczesnie dwie glowice 2 urabiajace w dwie obok siebie usytuowane oslonowe rury 1 narozne. Po wyeksploato¬ waniu tych dwóch otworów przenosi sie glowice 3 urabiajace do kolejnych dwóch oslonowych rur 1 naroznych, zaslepiajac uprzednio eksploatowane oslonowe rury 1 narozne korkiem 5 z wyjatkiem oslonowej rury 2 centralnej.Przyklad III postepowania• Postepujac poczatkowo podobnie jak w przykladzie I, po wyeksploatowaniu otworu z oslonowa rura 2 centralna, wprowadza sie jednoczesnie glowice 3 urabiajace we wszystkie oslonowe rury 1 narozne. Po wyeksploatowaniu calego obszaru wydo¬ bywczego usuwa sie z otworów wszystkie oslonowe rury.Zastrzezenia patentowe 1 • Sposób urabiania zloza bursztynu tloczona pod cisnieniem woda wyplywajaca z glowicy zanurzanej i wyplukujaca zloze bursztynu, oraz unoszaca urobek na powierzchnie, znamiennytym, ze obrany obszar wydobywczy dzieli sie na geometrycznie regu¬ larne sektory, korzystnie kwadratowe, w narozach którego oraz centralnie wzgledem tych narozy osadza sie znanym geologicznym sposobem oslonowe rury /1/, /2/ w które wprowadza sie rozpoczynajac od oslonowej rury /2/ centralnej, glowice /3/ urabiajaca zasilana woda pod cisnieniem, a po wyeksploatowaniu zloza pod otworem centralnym przenosi sie glowice /3/132 862 3 kolejno do oslonowych rur /1/ naroznych, przy czym w miare wzrostu liczby otworów wyeksplo¬ atowanych zatyka sie je korkami /5/9 z wyjatkiem oslonowej rury /2/ centralnej, 2. Sposób urabiania zloza bursztynu tloczona pod cisnieniem woda, wyplywajaca z glowi¬ cy zanurzonej i wyplukujaca zloze bursztynu oraz unoszaca, urobek na powierzchnie, znamienny tym, ze obrany obszar wydobywczy dzieli sie na geometrycznie regularne sektory, korzystnie kwadratowe, w narozach którego oraz centralnie wzgledem tych narozy osadza sie znanym geologicznym sposobem oslonowe rury /1/, /2/ w które, rozpoczynajac od oslonowej rury /2/ centralnej wprowadza sie glowice /3/ urabiajaca zasilana woda pod cis¬ nieniem, a po wyeksploatowaniu zloza pod otworem centralnym wprowadza sie jednoczesnie dwie glowice /3/ urabiajace w dwa obok siebie usytuowane oslonowe rury /i/ narozne, z których po wyeksploatowaniu zloza pod tymi dwoma otworami przenosi sie glowice /3/ do kolejnych dwóch oslonowych rur /1/ zaslepiajac korkiem /5/ uprzednio eksploatowane, oprócz oslabionej rury /4/ centralnej• 3« Sposób urabiania zloza bursztynu tloczona pod cisnieniem woda, wyplywajaca z glowicy zanurzanej i wyplukujaca zloze bursztynu oraz unoszaca urobek na powierzchnie, znamienny tym, ze obrany obszar wydobywczy dzieli sie na geometrycznie regularne sektory, w narozach którego oraz centralnie wzgledem tych narozy osadza sie znanym geolo¬ gicznym sposobem oslonowe rury /1/, /2/ w które, rozpoczynajac od oslonowej rury /2/ central¬ nej f wprowadza sie glowice /3/ urabiajaca zasilana woda pod cisnieniem, a po wyeksploatowa¬ niu wprowadza sie jednoczesnie glowice /3/ urabiajace we wszystkie pozostale oslonowe rury /1/ narozne.Fig.1132 862 e—a 0=2225}-J^° Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL