Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do mocowania kola zapasowego w pojazdach drogo¬ wych, zwlaszcza w samochodach ciezarowych, umozliwiajac trwale zabezpieczenie kola w czasie jazdy i jednoczesnie latwe wyjmowanie i chowanie kola podczas wymiany.Zapasowe kola w ciezkich pojazdach drogowych mocowane sa do skrzyni ladunkowej — ramy, lub do kabiny kierowcy.Stosowane sa róznego rodzaju obejmy i kosze, w których osadzone jest kolo zamocowane srubami wprowadzonymi w otwory obreczy. Ze wzgledu na duza mase kola zapasowego oraz na miejsce i pozycje jego zamocowania do elementów nadwozia, podnoszenie, opuszczanie i obracanie kola do pozycji pionowej wymaga od kierowcy duzego wysilku i klopotli¬ wych czynnosci. W praktyce transportowej stosowane sa dwa urzadzenia sluzace do mocowania kola zapasowego do podwozia samochodu. Jedno z nich ma obejme z korba, na której nawinieta jest lina z zaczepem, przy czym obejma mocowanajest do ramy samochodu. W obejmie sa sruby do trwalego polaczenia kola z podwoziem. Po odkreceniu nakretek mocujacych kolo zapasowe do obejmy i przez pokrecanie korba mozliwe staje sie opuszczanie i podnoszenie kola wzgledem podloza. Drugie znane rozwiazanie zawiera kosz na kolo zapasowe, podwieszony z jednej strony na rolkach do prowadnic, natomiast z drugiej strony zamocowany polaczeniem srubowym do podwo¬ zia samochodu. Równiez prowadnice przytwierdzone sa do podwozia. W tym przypadku, po odkreceniu srub zlacznych, kosz z kolem zapasowym mozna wyciagac spod skrzyni ladunkowej, pokonujac opory toczenia rolek i unoszac druga strone kosza. W obu opisanych rozwiazaniach ulatwione sa czynnosci wyjmowania i chowania kola zapasowego w porównaniu do klasycznego zamocowania kola za pomoca srub do nadwozia. Jednak obsluga tych urzadzen wymaga udzialu dwóch osób i znacznego wysilku. W obu przypadkach ustawienie kola w pozycji pionowej wymaga recznego podnoszenia.Urzadzenie do mocowania kola zapasowego, wedlug wynalazku zawiera kosz, w którym za posrednictwem obejmy i obrotowych przegubów zamocowane jest kolo zapasowe. Kosz wspiera sie na co najmniej trzech podporach rolkowych, rozstawionych równomiernie wzgledem obwodu kola zapasowego, przy czym podpory ustawione sa w dwóch plaszczyznach. Kosz wzgledem podwozia pojazdu umiejscowionyjest za pomoca kolowrotu linowego i sprezyny powrotnej. Kolo zapasowe zamocowane jest w obejmie kosza w ten sposób, ze os obrotu przegubów pokrywa sie ze2 132 839 srodkiem masy kola. Pokrecanie korba kolowrotu powodujc przesuwanie sie kosza wraz z kolem w plaszczyznie poziomej i odchylanie w plaszczyznie pionowej.Tak uksztaltowane urzadzenie umozliwia trwale mocowanie kola podczas jazdy oraz latwe wysuwanie poza kontur pojazdu i chowanie kola podczas wymiany. Zamocowanie kola w koszu za posrednictwem obrotowej obejmy bardzo ulatwia odchylenie kola z pozycji zblizonej do poziomej, do pozycji toczenia.Przedmiot wynalazku jest pokazany na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z boku, natomiast fig. 2 — szczegól mocowania obejmy w koszu, w przekroju przez obrotowy przegub.Urzadzenie wyposazone jest w prowadnice 1 zamocowane do podwozia samochodu ciezaro¬ wego, po których przesuwa sie na podporze rolkowej 2 kosz 3 w ksztalcie ramy. W koszu 3 zamocowana jest obejma 4 za pomoca przegubów 5. Kosz 3 z przeciwnej strony wspiera sie na podporach rolkowych 6 zamocowanych do podwozia samochodu poprzez wieszaki 1. Podpory rolkowe 2 i 6 osadzone sa na dwóch róznych poziomach. Ruch kosza 3 blokowany jest w czasie jazdy samochodu przez wkrecone sruby 8 i 9, laczace obejme 4 z wieszakami 7 oraz kosz 3 z wieszakami 7. Ponadto do podwozia samochodu zamocowanyjest kolowrót 10 z nawinieta lina 11, przy czym lina 11 ta jest polaczona przez zaczep 12 z koszem 3. Kolowrót 10 wyposazony jest w dwustronnego dzialania mechanizm zapadkowy 13. Kosz 3 polaczony jest z podwoziem samochodu sprezyna spiralna 15, napinana podczas wysuwania kola zapasowego 14. Ponadto w prowadnicy 1 osadzony jest zatrzask 16 blokujacy podpore rolkowa 2 w skrajnym polozeniu wysuniecia.Uruchamianie urzadzenia poprzedzane jest odkreceniem srub 8 i 9, blokujacych wzajemne polozenie elementów skladowych. Przez nawijanie liny 11 na kolowrót 10 przesuwa sie kosz 3 po podporach rolkowych 2 i 6 poza obrys skrzyni ladunkowej samochodu. Gdy podpora rolkowa 2 znajdzie sie w skrajnym polozeniu na prowadnicy 1, to zostaje tam unieruchomiona zatrzaskiem 16, który zabezpiecza urzadzenie przed ruchem wstecznym pod wplywem naciagnietej sprezyny 15 powrotnej. Jest to skrajne polozenie kosza 3 i jednoczesnie kola zapasowego 14, przy którym mozna swobodnie obracac kolo zapasowe 14 lacznie z obejma 4 w obrotowych przegubach 5.Dodatkowo w skrajnym polozeniu kolo zapasowe mozna podnosic lub opuszczac w plaszczy¬ znie pionowej. Czynnosci tej mozna dokonac przez reczne naciskanie lub podnoszenie brzegu kola 14. Obrót kola 4 do pozycji pionowej wymaga niewielkiej sily, bowiem jest ono mocowane obrotowo a os obrotu przegubów 5 przecina srodek masy kola 14. Chowanie wymienionego kola 14 wymaga czynnosci odwrotnych. Po zamocowaniu kola 14 do obejmy 4 obraca sie je do pozycji poziomej, odblokowuje sie zatrzask 16 i przez pokrecenie kolowrotu 10 stopniowo sprezyna 15 sciaga kosz 3 z kolem zapasowym 14 do pozycji poczatkowej. Ostatnia czynnoscia jest wkrecenie srub 8 i 9, którymi ustala sie wzajemne polozenie elementów skladowych urzadzenia w pozycji spoczynkowej.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do mocowania kola zapasowego w pojazdach drogowych, zawierajace kosz na kolo zapasowe, mocowany do podwozia pojazdu za pomoca prowadnic i rolek, znamienny tym, ze kosz (3) wsparty jest na co najmniej trzech rolkowych podporach (2 i 6), usytuowanych w dwóch plaszczyznach i ustalony wzgledem podwozia pojazdu za pomoca recznego kolowrotu (10) z lina (11) i sprezyny powrotnej (15), przy czym kolo zapasowe (14) zamocowane jest bezposrednio do obejmy (4) osadzonej w koszu (3) za posrednictwem obrotowych przegubów (5), na których wspólnej osi obrotu polozony jest srodek masy kola zapasowego (14).132839132839 Fig.2 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100zl PL