Przedmiotem wynalazku jest generator z automatyczna regulacja czestotliwosci, znajdujacy zastosowanie w urzadzeniach elektronicznych i radiotechnicznych wymagaja¬ cych wysokiej stabilnosci czestotliwosci.Znane systemy fazowej lub impulsowo fazowej automatycznej regulacji czestotliwosci ukladów z dyskretna regulacja czestotliwosci bazuja na generatorach LC lub generatorach impulsowych, posiadajacych uklad sprzezenia zwrotnego zapewniaja¬ cy automatyczna regulacje poziomu sygnalu wyjsciowego. Uklady bazujace na generato¬ rach LC z regulowanymi napieciowo elementami reaktancyjnymi charakteryzuja sie znacz¬ nym stopniem skomplikowania i wymagaja wysokostabilnych czasowo i temperaturowo elementów L - cewki i C - kondensatory. Jest to spowodowane malym zakresem regulacji elementów reaktancyjnych, zwlaszcza przy niskich czestotliwosciach pracy. W ukladach bazujacych na generatorach impulsowych jrzeetrajanych napieciowo przebiegi wyjsciowe posiadaja bardzo wysoka zawartosc harmonicznyeh, co w wielu wypadkach utrudnia ich stosowanie. Generator wedlug wynalazku jest generatorem przebiegów trójkatnych pracujacym w ukladzie integrators, którego wyjscie polaczone jest z jego wejsciem napieciowej regulacji czestotliwosci za posrednictwem toru automatycznej regulacji czestotliwosci. Tor automatycznej regulacji czestotliwosci sklada sie z nastawnego dzielnika czestotliwosci polaczonego z wyjsciem generatora przebiegów trójkatnych oraz impulsowego detektora fazy, którego wejscie poprzez muTtiwibretor polaczone jest z wyjsciem nastawnego dzielnika czestotliwosci. Kazde z obu wyjsc impulsowego detektora fazy polaczone jest za posrednictwem szeregowo polaczonych klucza i re¬ zystora z kondensatorem, który z kolei polaczony jest z wejsciem napieciowej regu¬ lacji czestotliwosci generatora przebiegów trójkatnych.Drugie wejscie impulsowego detektora fazy polaczone jest poprzez multiwibra- tor ze zródlem czestotliwosci wzorcowej. Naetawny dzielnik czestotliwosci przezna-132 575 czony jest do dyskretnego wyboru czestotliwosci. Impulsowy detektor fazy sluzy do fazowego porównywania sygnalu z wyjscia nastawnego dzielnika czestotliwosci z zewnetrznym sygnalem czestotliwosci wzorcowej* Multiwibratory jednostabilne zapewniaja samoblokówanie ukladu w przypadku braku sygnalu czestotliwosci wzorco¬ wej i prawidlowy start generatora w momencie pojawienia sie tego sygnalu. Klucze, rezystory i kondensator sluza do utrzymania na wejsciu regulacyjnym generatora napiecia odpowiedniego dla wybranej czestotliwosci. Generator wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, który jest schematem blokowo-ideowym ukladu.Wejscie integratora skladajacego sie z polaczonych równolegle wzmacniacza - operacyjnego Wj, i kondensatora C jest kolejno przylaczane przy pomocy mostkowego przelacznika diodowego D«, J^, Do* Sa do dwóch zródel napiecia o identycznej wartosci bezwzglednej i przeciwnej polaryzacji za posrednictwem jednakowych rezystorów R+ i R^. Role zródel napiecia pelnia wzmacniacze JAT2 i JJ2 ° wzmocnie¬ niu wynoszacym odpowiednio -1 i +1. Przylozenie do wejscia integratora napiecia ujemnego powoduje liniowe narastanie napiecia na jego wyjsciu, przylozenie napie¬ cia dodatniego powoduje liniowe opadanie napiecia wyjsciowego* Procesem przelacza¬ nia polaryzacji na wejsciu integratora rzadzi przerzutnik dwuprogowy PDP pelniacy funkcje dwupoziomowego komparatora napiecia, wlaczony pomiedzy wejscie integratora i przelacznik diodowy D. f Dp, D«, J),« Narastanie i opadanie napiecia na wyjsciu integratora dla stalych poziomów górnego i dolnego okreslonych przez przerzutnik dwuprogowy PDP, a tym samym czestotliwosc przebiegów trójkatnych, jest wprost proporcjonalna do napiecia na wejsciu regulacyjnym W3+ generatora G. W ukladzie wedlug wynalazku, w celu uzys¬ kania automatycznej regulacji czestotliwosci, napiecie ustelejace czestotliwosc wyj** sciowa generatora G pobierane jest z toru zamykajacego petle sprzezenia zwrotnego* Tor automatycznej regulacji czestotliwosci sklada sie z nastewnego dzielnika czesto¬ tliwosci NDCz polaczonego z wyjsciem generatora przebiegów trójkatnych G oraz impulsowego detektora fazy IDF, którego wejscie poprzez multiwibrator jednosta- bilny MW1 polaczone jest z wyjsciem nastewnego dzielnika czestotliwosci NDCg» Drugie wejscie impulsowego detektora fazy IDF polaczone jest poprzez drugi multi¬ wibrator jednostabilny MW2 ze zródlem czestotliwosci wzorcowej. Kazde z obu wyjsc impulsowego detektora fezy IDF polaczone jest za posrednictwem szeregowo polaczo¬ nych klucza Dm+. Pm- i rezystora Rm+» Rm- z kondensatorem £mt który z kolei pola¬ czony jest z wejsciem napieciowej regulacji czestotliwosci W3+ generatora przebie¬ gów trójkatnych G. Zasada pracy toru automatycznej regulacji czestotliwosci pole¬ ga na wymuszeniu na wejsciu regulacyjnym W3+ generatora G takiego napiecia, aby czestotliwosc generatora Q byla równa iloczynowi czestotliwosci wzorcowej i wspólczynnika podzialu nastawnego dzielnika czestotliwosci NDCg» W zespole impulsowego detektora fazy IDF sygnal z wyjscia nastawnego dzielnika czestotliwosci NDCz jest porównywany fazowo z zewnetrznym sygnalem czestotliwosci wzorcowej* W zaleznosci od kierunku i wielkosci odchylki fazowej miedzy tymi sygnalami impulsowy detektor fazy IDF uaktywnia klucze Dm+ lub Pm- na czas niezbedny do doladowania kondensatora £m ze stala czasu Cm x Rm+ lub rozladowania ze stala czasu Cm z Rm-, w celu utrzymania na wejsciu regulacyjnym W3+ generatora £ napiecia odpowiedniego dla wybranej czestotliwosci. Dyskretny wybór czestotliwosci odbywa sie przez odpowiednie-ustawienie wspólczynnika podzialu nastawnego dzielnika czestotliwosci NDCz. Multiwibratory jednostabilne132 575 3 MW1 i MW2 zapewniaja samoblokowanie ukladu w przypadku braku sygnalu czestotli¬ wosci wzorcowej i prawidlowy start generatora _G w momencie pojawienia sie tego sygnaluo Zastrzezenia patentowe 1. Generator z automatyczna regulacja czestotliwosci, znamienny tym, ze stanowi go generator przebiegów trójkatnych /G/ pracujacy w ukladzie integratora, którego wyjscie polaczone jest z jego wejsciem napieciowej regulacji czestotliwosci za posrednictwem toru automatycznej regulacji czestotliwosci, skladajacego sie z nastawnego dzielnika czestotliwosci /NDCg/ polaczonego z wyjs¬ ciem generatora przebiegów trójkatnych /G/ oraz impulsowego detektora fazy /IDF/, którego wejscie polaczone jest z wyjsciem nastawnego dzielnika czestotliwosci /NDCzA natomiast kazde z obu wyjsc polaczone jest za posrednictwem szeregowo polaczonych klucza /D*+. DM-/ i rezystora /ftm+. Rm-/ z kondensatorem /Cm/t który z kolei polaczony jest z wejsciem napieciowej regulacji czestotliwosci generatora /§/. 2* Generator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jedno wejscie Impulsowego detektora fazy /IDF/ polaczone jest poprzez multiwibrator /j$M±/ z wyjsciem nastawnego dzielnika czestotliwosci /TOCzA a drugie wejscie poprzez multiwibrator /WR2/ polaczone jest ze zródlem czestotliwosci wzorcowej*132 575 Ajyoor , UfSZOtiiMOUl Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL