Przedmiotem wynalazku jest uklad elektroniczny lacznika z regulatorem mocy, stosowany zwlaszcza w scie- mniaczach swiatla z lacznikiem dotykowym.W znanych dotychczas ukladach elektronicznych laczników z regulatorem mocy stosowanie triaka jest opar¬ te na pracy generatora relaksacyjnego, zlozonego z przesuwnika fazowego i elementu przelaczajacego, najczesciej diaka. Zasilanie natomiast ukladu sterujacego jest pobierane z kondensatora przesuwnika fazowego za pomoca równolegle do niego podlaczonego diodowego mostka Greatza, z którego pozostalych zacisków odprowadzane jest napiecie jednokierunkowe.Zatrzymanie pracy generatora relaksyjnego, a tym samym zablokowanie triaka, nastepuje poprzez obnizenie napiecia na kondensatorze przesuwnika fazowego do wartosci ponizej napiecia przelaczania diaka.Wada tego rozwiazania jest duza ilosc elementów, wynikajaca z rozdzielenia poszczególnych funkcji zwiaza¬ nych z praca lacznika z regulatorem mocy. Dalsza wada tego rozwiazania jest odpowiednio wysoki koszt i zwiek¬ szona pracochlonnosc procesu montazu.Celem wynalazku jest uproszczenie ukladu elektronicznego lacznika z regulatorem mocy i wynikajacego z tego obnizenie kosztu wytwarzania z jednoczesnym podwyzszeniem stopnia niezawodnosci tego ukladu.Cel ten uzyskano przez wyeliminowanie zespolu blokujacego prace generatora relaksacyjnego, jak równiez poprzez polaczenie wjeden obwód sterowanego generatora relaksacyjnego,-zasilacza i ukladu sterujacego.W ukladzie wedlug wynalazku sterowany generator relaksacyjny i zasilacz stanowia diodowy mostek Greatza, w którym pomiedzy dodatnim i ujemnym biegunem wlaczony jest dwójnik z szeregowo polaczonym, odpowie¬ dnio spolaryzowanym, sterowanym elementem o ujemnej rezystancji, którego sterujaca elektrodajest polaczona z wyjsciem sterujacego ukladu. Zaciski zasilajace, sterujacego ukladu polaczone sa odpowiednio z dodatnim lub ujemnym biegunem diodowego mostka Greatza. Jeden z pozostalych biegunów mostka Greatza polaczony jest z kondensatorem, a drugi z bramka triaka, przy czym z drugiej strony kondensator polaczony jest z pierwsza anoda triaka. W szczególnym przypadku sterowany element jest lacznikiem przelaczajacym typu SCS lub SUS, zas dwójnik stanowi odpowiednio spolaryzowana dioda Zenera, a sterujacy uklad jest multiwibratorem. Multiwi- brator sterujacego ukladu jest bistabilny i ma wbudowany uklad wyzwalania, pizy czym uklad ten moze byc sterowany sensorowo.2 132097 Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym przedstawiono schemat ukladu elektronicznego lacznika z regulatorem mocy.Jak przedstawiono na rysunku, schemat wedlug wynalazku sklada sie z triaka 1, którego obwód silnoprado- wy zawiera bezpiecznik 2, przeciwzaklóceniowy dlawik 3 i odbiornik 4 energii elektrycznej. W wezle miedzy dlawikiem 3, a odbiornikiem 4 przylaczony jest przeciwzaklóceniowy kondensator 5, którego druga elektroda polaczona jest z pierwsza anoda triaka 1. Uklad sterowanego generatora relaksacyjnego zbudowany jest z diodo¬ wego mostka Greatza 6, którego dodatni i ujemny biegun polaczonyjest poprzez dwójnik 7, polaczony szerego¬ wo z sterowanym elementem 8 o ujemnej rezystancji. Jeden z pozostalych biegunów diodowego mostka Greatza 6, polaczony jest z bramka triaka 1, a drugi w wezle z kondensatorem 9 i rezystorem 10, przy czym drugi zacisk kondensatora 9 polaczony jest z pierwsza anoda triaka 1, zas drugi zacisk rezystora 10, polaczony jest ze zmiennym rezystorem 11, polaczonym z drugiej strony z druga anoda triaka 1. Sterujacy uklad 12 jest jedno¬ czesnie zasilany z dodatniego i ujemnego zacisku diodowego mostka Greatza 6.Dzialanie ukladu bedacego przedmiotem wynalazku jest nastepujace: w stanie zalaczonym kondensator 9 laduje sie wpólokresie napiecia przemiennego poprzez rezystory 10, 11 do napiecia przelaczenia sterowanego elemeniu 8 o ujemnej rezystancji, a nastepnie jest rozladowywany przez obwód zlozony z rezystancji odpowied¬ nich galezi diodowego mostka Greatza 6, rezystancji dynamicznej dwójnika 7 i elementu 8 oraz rezystancji dynamicznej zlacza bramka - anoda pierwsza triaka 1. Przelaczenie elementu 8 powoduje podanie impulsu pradowego do triaka 1, a tym samym przelaczenie ze stanu zaworowego w stan przewodzenia. Zmieniajac war¬ tosc rezystancji rezystora 11, uzyskuje sie rózne stale czasowe ladowania kondensatora 9, a tym samym rózne katy przewodzenia triaka 1 wciagu dowolnego pólokresu napiecia przemiennego. Uklad 12 sterowania jest zasilany z odpowiednich biegunów diodowego mostka Greatza 6 napieciem odksztalconym do momentu przela¬ czenia elementu 8, zas w pozostalym okresie z energii nagromadzonej w ukladzie, przy czym wyjscie ukladu 12 polaczone z elektroda sterujaca elementu 8 jest na poziomie niskim. W stanie wylaczonym napiecie przemienne pobierane z drugiej anody triaka 1, poprzez rezystory 10, 11 oraz bramki triaka 1, jest prostowane przez diodowy mostek Greatza 6. Wyprostowane napieciee podawane jest na czlon, zlozony z dwójnika 7 i elementu 8 oraz na uklad sterujacy 12. Wyjscie ukladu 12 znajduje sie na poziomie wysokim, a tym samym element 8 jest wprowa¬ dzony wstan przewodzenia, co prowadzi do odkladania sie napiecia zasilajacego uklad 12 na dwójniku 7.Poniewaz element 8 jest w stanie przewodzenia ciaglego, triak 1 jest niewysterowany, a tym samym odbiornik 4 jest odlaczony od napiecia zasilajacego.Zaleta ukladu elektronicznego wedlug wynalazku, jest rozszerzenie zakresu regulacji mocy z jednoczesnym maksymalnym uproszczeniem ukladu sterowanego generatora relaksacyjnego i ukladu blokujacego jego prace oraz zasilacza ukladu sterujacego.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad elektroniczny lacznika z regulatorem mocy, zlozony ze sterowanego zaworu pólprzewodnikowego odbiornika, ukladu przeciwzaklóceniowego, diodowego mostka Greatza, ukladu sterujacego, sterowanego ele¬ mentu o ujemnej rezystancji i przesuwnika fazowego, znamienny tym, ze pomiedzy dodatnim i ujem¬ nym biegunem diodowego mostka Greatza (6) wlaczonyjest dwójnik (7) z szeregowo polaczonym, odpowiednio spolaryzowanym, sterowanym elementem (8) o ujemnej rezystancji, którego elektroda sterujaca polaczona jest z wyjsciem sterujacego ukladu (12), którego zasilajace zaciski polaczone sa odpowiednio z dodatnim i ujemnym biegunem diodowego mostka Greatza (6), zas jeden z pozostalych biegunów diodowego mostka Greatza (6) polaczony jest w znany sposób z kondensatorem (9), a drugi z bramka triaka (1), przy czym z drugiej strony kondensator (9) polaczony jest w znany sposób z pierwsza anoda triaka (1). 2. Uklad elektroniczny wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze sterowany element (8) o ujemnej rezystancji jest lacznikiem przelaczajacym typu SCS lub SUS, zas dwójnik (7) stanowi odpowiednio spolaryzo¬ wana dioda Zenera, a sterujacy uklad (12) jest multiwibratorem. 3. Uklad elektroniczny wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze multiwibrator sterujacego ukladu (12) jest bistabilny lub monostabilny z wbudowanym ukladem wyzwalania. 4. Uklad elektroniczny wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze uklad wyzwalania multiwibratora sterujacego ukladu (12) ma czujnik sensorowy.132097 PL