Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie mechaniczne do rozdrabniania produktów zywnos¬ ciowych takich jak jarzyny i przyprawy, pozwalajace na uzyskanie granulacji produktu w ciaglym zakresie wymiarów od 5 X 5 X 5 mm do 15X15X15 mm, a majace zastosowanie w gospodarstwach domowych, zakladach gastronomicznych i przetwórniach warzyw.Znane jest z polskiego opisu patentowego nr 111 062 urzadzenie do rozdrabniania lub rozcie¬ rania produktów zywnosciowych. Przyrzad ten sklada sie z glównej powierzchni ciernej z usytuo¬ wanymi na niej przeciwnie skierowanymi sciankami bocznymi i mocno przytwierdzonymi sciankami bocznymi oraz z urzadzenia do zbierania rozdrobnionego produktu. Glówna powierzchnia cierna ma gladkie przedluzenia odgiete w przeciwne strony od powierzchni, które leza w plaszczyznach równoleglych, a scianki boczne sa polaczone trwale z przedluzeniami. Przedluze¬ nia skladaja sie z co najmniej dwóch dokladnie plaskich odcinków, które sa tak wygiete, ze odcinki odpowiadajace dwóm przedluzeniom leza w plaszczyznach wzglednie równoleglych.Niedogodnosc techniczna tego urzadzenia polega na tym, ze nie jest ono uniwersalne i nie umozliwia regulacji rozdrabnianego produktu. Ponadto urzadzenie nie kroi warzyw a jedynie je rozdrabnia lub rozciera. Ma ono zastosowanie zwlaszcza do rozcierania i zbierania malych ilosci przypraw takich jak ziarna pieprzu, laski cynamonu czy zabki czosnku.Innym znanym rozwiazaniem z polskiego opisu patentowego nr 38 788 jest maszynka do tarcia ziemniaków. Maszynka ta ma zbiorniczek oraz tarlo wyposazone w skosne scieracze nozowe lub wytlaczane otwory. Tarloumieszczonejest obrotowo w korpusie i usytuowane jest pod zbiornicz¬ kiem, który u dolu ma wykonany otwór. U góry umieszczony jest tlok dociskajacy tarty produkt do tarla.Urzadzenie to nie nadaje sie do regulowanego rozdrabniania warzyw, a ponadto nie kroi produktu a jedynie rozciera go. Ponadto nadaje sie tylko do warzyw twardych takich jak surowe ziemniaki czy marchewka.Z polskiego opisu patentowego nr 8 597 znana jest maszyna do krojenia korzeni cykorii na kawalki o dlugosci i szerokosci kilku milimetrów, wyposazona w dwa tnace zespoly i odcinajacy nóz. Pierwszy tnacy zespól tworza rzedy zachodzacych wzajemnie na siebie pionowych nozy,2 132 056 umieszczonych obok siebie w tej samej plaszczyznie ciecia i przesuwanych w kierunku swych dlugosci ruchami zwrotnymi, skierowanymi w odwrotnych do siebie kierunkach. Oba te rzedy pionowych nozy osadzone w dwóch oddzielnych ramach, przesuwajacych sie wahadlowo wzdluz jednej i tej samej prowadnicy, jedna wewnatrz drugiej, przy czym ramy napedzane sa za pomoca dwóch mimosrodów osadzonych na jednym wale, lecz przestawionych wzgledem siebie o 180°.Drugi tnacy zespól tworzy szereg nozy przymocowanych prostopadle do jednej strony tarczy, obracajacej sie równolegle do plaszczyzny ciecia pierwszego tnacego zaspolu. Na tej samej tarczy zamocowany jest odcinajacy nóz, który obcina pasemka cykorii utworzone po przejsciu przez oba tnace zespoly.Urzadzenie to nie nadaje sie do rozdrabniania takich warzyw jak ziemniaki, pietruszka, marchew itp. Ponadto urzadzenie to nie umozliwia regulacji granulacji, poniewaz odstapy pomie¬ dzy poszczgólnymi nozami sa stale.Istota wynalazku polega na wyposazeniu urzadzenia w dwa zespoly tnacych ostrzy ciecia poziomego i pionowego oraz w odcinajacy uklad, przy czym zespoly tnacych ostrzy polaczone sa z napedzajaeym elektrycznym silnikiem poprzez krzywkowo-sprezynowy mechanizm i uklad roz¬ dzialu mocy, a odcinajacy uklad polaczony jest z napedzajacym elektrycznym silnikiem poprzez korbowy mechanizm i uklad rozdzialu mocy. Ponadto tnace ostrza osadzone sa na walkach polaczonych z nastawczo-blokujacym ukladem, przy czym tnace ostrza oddzielone sa od siebie za pomoca regulacyjnych sprezynek.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania urzadzenia wedlug wynalazkujest uzyskanie rozdrabniania warzyw na produkty o dowolnej granulacji przy jednoczesnym wyelimi¬ nowaniu rozcierania i rozgniatania produktu, co znacznie zmniejsza ilosc odpadów.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania i na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy urzadzenia, fig. 2 — fragment urzadzenia w przekroju, fig. 3 — zespól tnacych ostrzy i nastawczo-blokujacy uklad wraz z czescia mechanizmu krzywkowo- sprezynujacego w widoku z przodu, a fig. 4 — zespól tnacych ostrzy w widoku z góry.Przykladowe rozwiazanie urzadzenia wedlug wynalazku stanowi obudowa 1, do której w górnej jej czesci zamocowany jest elektryczny silnik 2 polaczony poprzez sprzeglo 3, uklad 4 rozdzialu mocy, krzywkowo-sprezynowe mechanizmy 5 z zespolami 6 tnacych ostrzy 25 ciecia poziomego i pionowego, w których nastawianie odleglosci tnacych ostrzy realizowane sa przez nastawczo-blokujace uklady 7 sterowane pokretlami 8. Z ukladu 4 rozdzialu mocy poprzez pasowy uklad 9 napedzany jest ponadto rolkowy uklad 10 podajacy, zlozony z napedowej rolki 11, dociskowej rolki 12 i dociskowego mechnizmu 13 z pokretlem 14, za pomoca którego ustala sie polozenie rolek 11 i 12 rolkowego ukladu 10 podajacego. Z ukladu 4 rozdzialu mocy napedzany jest równiez poprzez korbowy mechanizm 15 odcinajacy uklad 16. Zespoly 6 tnacych ostrzy 25 ciecia poziomego i pionowego zlozone sa z walków 17, na których osadzone sa nosne tulejki 18, które dla walka 17, polozonego od strony krzywkowo-sprezynowego mechanizmu 5 polaczone sa z prowa¬ dzacymi walkami 19 w tulei 20, do której przymocowanyjest popychacz 21 wspólpracujacy z rolka 22 toczaca sie po krzywce krzywkowo-sprezynowego mechanizmu 5, oraz dla walka 17 polozonego od strony nastawczo-blokujacego ukladu 7 z jego zebatymi pretami 23 w sposób zapewniajacy wzgledny ruch nosnej tulejki 18 i zebatych pretów 23. Nosne tulejki 18 na walkach 17 polaczone sa sztywnymi wspornikami 24 tworzac zespól 6 tnacych ostrzy 25. Tnace ostrza oddzielone sa od siebie regulacyjnymi sprezynkami 26. Nastawczo-blokujace uklady 7 o identycznej budowie skla¬ daja sie z zebatych pretów 23 polaczonych z nosnymi tulejkami 18 na walku 17 od strony nastawczo-blokujacego ukladu 7, które to zebate prety 23 sprzezone sa z kolem 27 osadzonym na walku 28 umieszczonym w tulei 29 z pokretlem 8, na której znajduje sie równiez kolo 27 sprzegajace sie z blokujacymi pretami 30. Ponadto do kól 27 na walku 28 i tulei 29 przymocowane sa sprzegajace elementy 31 oraz na tulei 29 umieszczona jest sprezyna 32. Odcinajacy uklad 16, polozony w tylnej czesci obudowy 1, sklada sie z odcinajacego ostrza 33 nalozonego wraz z regulacyjna sprezynka 26 i oporowa tarcza 34 na walek 35 korbowego mechanizmu 15 i podparty jest w otworze krócca 36, którego gwint wspólpracuje z gwintem tylnej pokrywy 37, na którym umieszczone jest pokretlo 8.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest nastepujace. Elektryczny silnik 2 napedza poprzez sprzeglo 3 walek glówny ukladu 4 rozdzialu mocy, który rozdziela strumien mocy132 056 3 napedzajac krzywkowo-sprezynowy mechanizm 5, którego krzywka wspólpracuje z rolka 22 popychacza 21 przytwierdzonego do tulei 20, wewnatrz której z mozliwoscia przesuwu umie¬ szczone sa prowadzace walki 19 polaczone z nosnymi tulejkami 18, osadzonymi suwliwie na walku 17 od sztrony krzywkowo-sprezynowego mechanizmu 5. Krzywkowo-sprezynowy mechanizm 5 napedza zespól 6 tnacych ostrzy 25, którego walek 17, polozony od strony nastawczo-blokujacego ukladu 7, jest z nim zwiazany przez nosne tulejki 18 i zebate prety 23 oraz przez sztywne wsporniki 24 wywolujace wspólny ruch roboczy i nastawczy nosnych tulejek 18 lezacych na obu walkach 17.Rozdrabnianie zapewniaja tnace ostrza 25 nalozone na oba walki 17 wraz z regulacyjnymi sprezyn¬ kami 26, rozdzielajacymi tnace ostrza 25. Krzywkowo-sprezynowe mechanizmy 5 pozwalaja na posuwisto-zwrotny ruch w obudowie 1 w kierunkach prostopadlych wzgledem siebie i plaszczy¬ znach równoleglych, dzieki posobnemu ich ustawieniu. Ponadto z ukladu 4 rozdzialu mocy napedzana jest przez pasowy uklad 9 napedowa rolka 11 rolkowego ukladu 10 podajacego surowiec dzieki dociskowi wywieranemu przez dociskowa rolke 12, która ustawiona jest przez obrót pokretla 14 dzieki dociskowemu mechanizmowi 13. Równiez z ukladu 4 rozdzialu mocy napedzane jest odcinajace ostrze 33 odcinajacego ukladu 16, wykonujace ruch obrotowo-z*vrotn wspólnie z walkiem 35 korbowego mechanizmu 15. Odcinajace ostrze 33 odcina kostke z prosto¬ padloscianów uksztaltowanych przez tnace ostrza 25 zespolów 6, której wymiar uzalezniony jest od zadanej nastawy. Nastawa odleglosci w zespolach 6 tnacych ostrzy 25 realizowana jest dla kazdego z nich pokretlami 8 identycznych nastawczo-blokujacych ukladów 7 i przebiega nastepujaco. Ruch odciagnietego od obudowy 1 pokretla 8 przenosi sie za pomoca tulei 29 oraz kola 27 na blokujace prety 30 wywolujac ich ruch w przeciwnych kierunkach wzgledem siebie i w efekcie ich odpowied¬ nie ustawienie sie wzgledem tnacych ostrzy 25 w zespolach 6. Zwolnienie odciagu pokretla 8 prowadzi do sprzezenia sie kól 27 na walku 28 i tulei 29 wymuszonym przez sprezyne 32 oraz dzieki sprzegajacym elementom 31, co powoduje wspólny ruch blokujacych pretów 30 i zebatych pretów 23 polaczonych z tulejkami 18 na walkach 17 i zwiazanych sztywnymi wspornikami 24 na walku 28.W konsekwencji pozwala to odzyskac odpowiedni stan napiecia regulacyjnych sprezynek 26 dajacy ciagla zmiane odleglosci tnacych ostrzy 25 w zespolach 6 oraz pozwala na wyeliminowanie zbednej dla danej nastawy liczby tnacych ostrzy 25 poza otworem podajacym obudowy 1 przy zminimalizo¬ wanych jej gabarytach. Nastawa odcinajacego ostrza 33 w odcinajacym ukladzie 16 opiera sie na zmianie stanu napiecia regulacyjnej sprezynki 26, oddzielajacej odcinajace ostrze 33 od oporowej tarczy 34 opartej o czolo krócca 36, którego obrót determinuje stan napiecia regulacyjnej sprezynki 26 i odleglosc oporowej tarczy 34 i odcinajacego ostrza 33, co zmienia dlugosc odcinania w sposób ciagly.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do rozdrabniania produktów zywnosciowych, a zwlaszcza jarzyn lub przyp¬ raw, skladajace sie z rolkowego ukladu podajacego, silnika elektrycznego, dwu zespolów ostrzy tnacych ciecia poziomego i pionowego oraz odcinajacego ukladu, znamienne tym, ze zespoly (6) tnacych ostrzy (25) polaczone sa z napedzajacym elektrycznym silnikiem (2) poprzez krzywkowo- sprezynowy mechanizm (5) i uklad (4) rozdzialu mocy, a odcinajacy uklad (16) polaczony jest z napedzajacym elektrycznym silnikiem (2) poprzez korbowy mechanizm (15) i uklad (4) rozdzialu mocy. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze tnace ostrza (25) osadzone sa na walkach (17) polaczonych z nastawczo-blokujacym ukladem (7), przy czym tnace ostrza (25) rozdzielone sa od siebie za pomoca regulacyjnych sprezynek (26).132056 ; \ —/—7—A tR HH ¥]Mh V c rP crra I yl / X£\T\£ lZ ii. rj a 2$a^i &j£ ^l rrri ¦ n-JBEf Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL