Przedmiotem wynalazku jest przegubowe samobiezne podwozie kolowe, zwlaszcza kopalnianych maszyn roboczych przeznaczone do prac w podziemnych kopalniach, które mozna uzbrajac montujac na przednim czlonie rózne uklady robocze, jak np: wiertnice, kontenery do prac strzalowych, transportu ludzi, osprzet ladowarkowyitp.Stan techniki. Znane przegubowe maszyny samobiezne przenaczone do kopalni podziemnych, budowane sa z przegubem umieszczonym w podluznej plaszczyznie symetrii. Kabina operatora jest zazwyczaj umieszczona na tylnym czlonie przegubowego podwozia kolowego, nad zespolami napedowymi i czesciowo nad przegubem.W znanych maszynach przegubowych przeznaczonych do niskich pokladów kabina operatora znajduje sie z boku tylnego czlonu obok zespolów napedowych i przegubu. Jednak w maszynach malych, w których przestrzen konieczna na pomieszczenie operatora jest znaczna w stosunku do wymiarów tylnego czlonu i zespolów napedowych, wlasciwe umieszczenie kabiny nastrecza powa¬ zne trudnosci. W znanych konstrukcjach, albo ogranicza sie wymiary kabiny ponizej optymalnych wartosci ergonomicznych, albo wysuwajac ja daleko w bok i w dól pogarsza sie bezpieczenstwo operatora i zmniejsza sie widocznosc z jego stanowiska. Wysuniecie kabiny w kierunku przeciw¬ nym jest ponadto powodem zwiekszenia szerokosci calkowitej podwozia kolowego, co pogarsza manewrowosc, a utrzymanie koniecznych wymiarów kabiny wzdluzpodwozia koliduje z dazeniem do uzyskania duzych katów skretu, czyli malych promieni zawracania.Istota wynalazku. Celem wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji przegubowego samo¬ bieznego podwozia kolowego, aby wymiary kabiny spelnialy optymalne wartosci ergonomiczne dla pracujacego tam operatora.Zostalo to rozwiazane wedlug wynalazku, w ten sposób, ze przegub laczacy czlony podwozia przedni i tylny, oraz w ukladzie napedowym skrzynia biegów i lozysko posrednie wraz z laczacym je walem pednym umieszczone sa niesymetrycznie wzgledem podluznej plaszczyzny symetrii podwo¬ zia i przesuniete sa o odleglosc równa od 4% -s-6% rozstawu osi mostów napedowych w kierunku przeciwnym do polozenia kabiny operatora. Przesuniecie skrzyni biegów i lozyska posredniego2 131 229 wraz z laczacym je walem pednym, tak aby os walu pednego przechodzila przez os przegubu podwozia, jest konieczna ze wzgledu na zachowanie równobieznosci przegubów kardanowskich.Dla zachowania jednakowych minimalnych promieni zawracania ze wzgledu na przesuniecie przegubu poza plaszczyzne symetrii podluznej podwozia, korzystnie jest zastosowac niesymetry¬ czne maksymalne katy skretu czlonów przedniego i tylnego wzgledem siebie. I tak maksymalny kat skretu w kierunku do kabiny operatorajest odpowiednio mniejszy od maksymalnego kata skretu w przeciwna strone.Korzystnie jest równiez, w celu równomiernego obciazenia przegubów kardanowskich i ich jednakowego zuzycia, odchylenie w plaszczyznie poziomej w stosunku do podluznej plaszczyzny symetrii podwozia osi walka wyjsciowego skrzyni biegów o kat równy polowie róznicy maksymal¬ nych katów skretu podwozia w przegubie w obie strony i jednoczesnie o taki sam kat, lecz w przeciwna strone zostala odchylona os lozyska posredniego walu pednego na przednim czlonie podwozia. Uzyskano dzieki temu jednakowe katy skretu przegubów walu kardana przechodzacego przez przegub podwozia przy maksymalnych skretach w obie strony.Dodatkowa korzyscia wynikajaca z odsuniecia zespolów napedowych jest mozliwosc równo¬ czesnego odsuniecia silnika, co poprawia w znacznym stopniu widocznosc w najwazniejszym sektorze w czasie jazdy podwozia kolowego do tylu.Wszystkie opisane wyzej srodki techniczne i rozwiazania maja na celu umozliwienie wbudo¬ wania na tylnym czlonie kabiny operatora zgodnej z wymaganiami ergonomicznymi, polozonej w strefie zabezpieczonej przed uderzeniami z dolu i z boku, oraz zapewniajacej wlasciwa widocznosc, co w rozwiazaniu wedlug wynalazku uzyskano. I tak kabina o odpowiednio duzych wymiarach jest umieszczona w przestrzeni ograniczonej od strony maszyny polozeniem skrzyni biegów i innych zespolów napedowych, od tylu kolem jezdnym, od przodu polozeniem przedniego czlonu podwo¬ zia kolowego w polozeniu maksymalnego skretu, któryjest mniejszy w przeciwna strone, od strony zewnetrznej, nie wystaje poza gabaryt poprzeczny podwozia kolowego okreslony szerokoscia opony tylnego kola.Reasumujac, urzadzenie wedlug wynalazku umozliwilo nawet w malych samobieznych maszy¬ nach kopalnianych zbudowanych na bazie przegubowego samobieznego podwozia kolowego umieszczenie duzej, wygodnej kabiny w sposób nie pogarszajacy gabarytów maszyny, a poprawia¬ jacy bezpieczenstwo operatora oraz umozliwiajacy lepsza widocznosc przy jezdzie do tylu.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku zostal pokazany w przykladzie wykonania przegubowego samobieznego podwozia kolowego z osprzetem ladowarkowym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia podwozie kolowe w widoku z boku, a fig. 2—w widoku z góry.Przyklad wykonania wynalazku. Samobiezne przegubowe podwozie kolowe sklada sie z dwóch czlonów przedniego 1, na którymjest umieszczony osprzet ladowarkowy 2 oraz tylnego 3 mieszcza¬ cego silnik 4 i skrzynie biegów 5. Oba czlony przedni 1 i tylny 3 polaczone sa ze soba za pomoca przegubu 6 o pionowej osi obrotu i spoczywaja odpowiednio na mostach napedowych 7 i 8, z których jeden jest przechylnie zawieszony w ramie czlonu tylnego 3. Na czlonie tylnym 3 jest umieszczona równiez kabina operatora 9. Zas na czlonie przednim 1 znajduje sie lozysko posrednie 10. Kabina operatora 9 znajduje sie w przestrzeni ograniczonej w plaszczyznie poziomej przez kolo jezdne 18 czlonu przedniego 1 w polozeniu maksymalnego skretu, skrzynie biegów 5 od strony osi podluznej podwozia oraz kolo jezdne 17 czlonu tylnego 3. Od zewnetrznej strony kabina operatora 9 nie wystaje poza obrys kól jezdnych 17 i 18 podwozia.Silnik 4 polaczony jest ze skrzynia biegów 5 walem pednym 14, która z kolei polaczona jest z lozyskiem posrednim 10, walem pednym 13 i przekazuje za pomoca walów pednych 15 i 16 naped na mosty napedowe 7 i 8 podwozia. Przegub 6 podwozia jest odsuniety na odleglosc A wynoszaca 5% rozstawu osi mostów napedowych 7 i 8 od podluznej plaszczyzny symetrii podwozia w strone przeciwna od kabiny operatora 9. W te sama strone i na taka sama odleglosc A od plaszczyzny symetrii podwozia jest równiez odsunieta skrzynia biegów 5 i lozysko posrednie 10 tak, ze osie ich walków wyjsciowych 11 i 12 znajduja sie w osi przegubu 6. Asymetryczne polozenie przegubu 6 pozwolilo na korzystne zmniejszenie maksymalnego kata skretu podwozia w kierunku do kabiny operatora 9.Oba czlony przedni 1 i tylny 3 odchylaja sie od siebie w czasie skretu podwozia oraz maja tak dobrane katy maksymalnego wychylenia w przeciwne strony, w kierunku do i od kabiny operatora131 229 3 9, ze minimalne promienie zawracania podwozia w obu kierunkach sa sobie równe mimo asymetry¬ cznego usytuowania przegubu 6.Ponadto os walka wyjsciowego 11 skrzyni biegów 5 jest odchylona w plaszczyznie poziomej w stosunku do podluznej plaszczyzny symetrii podwozia o kat a równy polowie róznicy maksymal¬ nych katów skretu podwozia w przegubie 6 w obie strony. Dzieki temu maksymalne wychylenie walu pednego 13 laczacego skrzynie biegów 5 z lozyskiem posrednim 10 przy skretach podwozia sa równe w obie strony. Dla zapewnienia równobieznosci przegubów kardanowskich walu pednego 13 os 12 lozyska posredniego 10 jest odchylona w stosunku do podluznej plaszczyzny symetrii podwozia o ten sam kat a, lecz kierunek tego odchylenia jest przeciwny niz w przypadku osi walka wyjsciowego 11 skrzyni biegów 3. Silnik 4, umieszczony na czlonie tylnym 3 podwozia, jest przesuniety o odleglosc A od podluznej osi czlonu tylnego 3, w kierunku przeciwnym do polozenia kabiny operatora 9.Zastrzezenia patentowe 1. Przegubowe samobiezne podwozia kolowe, zwlaszcza kopalnianych maszyn roboczych skladajace sie zdwóch czlonów, tylnego napedowego i przedniego przeznaczonego do uzbrajania w rózne uklady robocze, polaczonych przegubem o pionowej osi obrotu, znamienne tym, ze przegub (6) laczacy oslony przedni (1) i tylny (3) oraz w ukladzie napedowym podwozia skrzynia biegów (5) i lozysko posrednie (10) wraz z laczacym je walem pednym (13) umieszczone sa niesymetrycznie wzgledem podluznej plaszczyzny symetrii podwozia i przesuniete sa o odleglosc (A), równa od 4%-6% rozstawu osi mostów napedowych, w kierunku przeciwnym do polozenia kabiny operatora (9). 2. Przegubowe samobiezne podwozie kolowe wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze czlony przedni (1) i tylny (3) polaczone przegubem (6) maja rózne maksymalne katy skretu wzgledem siebie w kierunku do i od kabiny operatora (9), przy czym kat skretu w kierunku do kabin\ operatora (9) jest mniejszy o tyle, ze minimalne promienie zawracania podwozia w prawo i w lewo sa sobie równe. 3. Przegubowe samobiezne podwozie kolowe wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze os walu wyjsciowego (11) skrzyni biegów (5) oraz os (12) lozyska posredniego (10) sa odchylone w plaszczyznie poziomej w stosunku do podluznej plaszczyzny symetrii podwozia o takie same katy (a) równe polowie róznicy maksymalnych katów skretu czlonów przedniego (1) i tylnego (3) wzgledem siebie, przy czym kierunek odchylenia osi (12) lozyska posredniego (10) jest przeciwny niz kierunek odchylenia osi walu wyjsciowego (11) skrzyni biegów (5). 4. Przegubowe samobiezne podwozie kolowe wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w ukladzie napedowym podwozia silnik (4) umieszczony jest niesymetrycznie wzgledem osi podluznej czlonu tylnego (3) i przesuniety jest o odleglosc (A) w strone przeciwna do polozenia kabiny operatora (9).131229 a jl *. jl 4^ ^ x, ,0. \\ \ \ \ \\\ \\ fig-Z PracowniaPoligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL