Opis patentowy opublikowano: 1985 08 30 130 755 CZY ; tLNIA I Int Cl. B60K 23 02 B60K 41/00 F16H 5/40 Twórcy wynalazku: Slawomir Oldak, Bogdan Socha, Jan Indyka Uprawniony z patentuj Przemyslowy In«tytat Maszyn Budowlanych, Eobylka /Polaka/ UKlAD STEHCWANI1 PRZEKLADNI, ZWLASZCZA SKRZY* ROZDZIELCZYCH SAMOJEZDNYCH MASZYN ROBOCZYCH Przedmiotom wynalazku Jest uklad sterowania przekladni, zwlaazoza skrzyn rozdziel*- ozyoh przekazujaoyoh strumien mooy do napedzanych kól Jezdnych, samojezdnych maszyn roboczych albo do Ich urzadzen roboozyoh* Sterowana ukladem znana przekladnia Jest wyposazona w organy olsnleniowe, ¦ których kazdy Jest polaozony z Jedna para sprzegiel przekladni oelem ioh przelaczania, przy ozym stany kazdej pary sa ustalane za pomoca zapadek* Tloki cisnieniowe organu przelaczajacego dwutlokowege sa ustawione wspólosiowo we wspólnym cylindrze, w którym utworzone sa przez nie trzy komoryt wewnetrzna, usytuowa¬ na miedzy tlokami, oraz dwie skrajne, z któryoh Jedna charakteryzuje sie mniejsza powlerzohnla czynna tloka** Tloki maja byó doprowadzone do styku poprzez trzpien posredni, przedlutajaoy trzon tlokowy* Trzon tlokowy, polaczony z tlokiem zamykajacym komore o mniejszej powierzohnl czynnej tloka, oraz polaczona z nia para sprzegiel ustalane sa zapadkami w poszczególnych trzech polozeniach, odpowiadajacyoh malaozenlu poszczegól¬ nych sprzegiel albo wylaozenlu ioh obu* Opróoz omówionego organu dwutlokowego zastosowany Jest w przekladni organ Jednotlo- kowy przelaczania innej pary sprzegiel w postaol dwukomorowego silownika Jednotlokowego dwustronnego dzialania, ustalanego zapadkami dwupololeniów o* Trzy komory olsnleniowego organu dwutlokowego, polaczone u przestawiana trójpolozenio- wo para sprzegiel, oraz dwie komory cisnieniowego organu Jednotloków ego, przestawiajacego sprzegla dwupolozenlowe, stanowia pieoiokomorowy zestaw zasilany wymagajacy trzech kombi* nacji polaozen, wynikajacyoh z potrzeb sterowanej przekladni, przy ozym w prooosaoh przejsola z Jednej pary sprzegiel na inna, zalaczenia powinny byó realizowane po ukoncze¬ niu wylaozen*' Uklad sterowania omówionej przekladni nalezy do grupy ukladów, w których sygnal cisnieniowy do kazdej z wymienionych komór organów zalaczania sprzegiel Jest doprowadza-2 130 755 ny przez odrebny sterowany monostabilny zawór zasilajaoy* Kazdy zawór zasilajacy Jest przy tym zalaozany sygnalem z przelaoznlków przestaw lanyoh przez kierówoe* Organy zalacza¬ nia sprzegiel sa wieo sterowane posrednio, poprzez zawory zasilajace* Znany Jest uklad sterowania przekladni, nalezacy do przedstawionej grupy ukladów, w którym oisnieniowe sygnaly sterujace do poszczególnych monostabilnyoh zaworów zasilaja¬ cych doprowadzane sa niezaleznie* Uzyskanie zamierzonej kombinaoji sygnalów* przestawiajacych zawory zasilajace, niez¬ bednej do uzyskania pozadanego stanu sprzegiel przekladni* wymaga w przypadku takiego ukladu zadzialania na skomplikowana stosunkowo kombinacje przelaczników* Nie tylko powo¬ duje to znaczna strate ozasu, lecz takze stwarza niebezpieczenstwo pomylek w doborze przelac ników, pomylek prowadzacych do powaznych uszkodzen przekladni*1 Znany Jest równiez uklad meohaniozny oddzialujaoy na wymagane kombinaoje zaworów zasilajaoyoh* Uklad taki jest skomplikowany i nie umozliwia umieszczenia zaworów steruja- oyoh w poblizu organów sterowanych, oo prowadzi do przedluzenia przebiegów przejsciowych prooesów przelaczania* Celem wynalazku Jest zapobiezenie tym wadom przez budowe ukladu* w którym przelaczni¬ ki przestawiane przez kierowce bylyby podporzadkowane poszczególnym zadaniom czastkowym obslugi takim, jak! Jazda - naped pomp, jazda szosowa - Jazda terenowa i tym podobnym, natomiast kombinaoje zalaozen zaworów zasilajaoyoh bylyby realizowane przez uklad stero¬ wania umozliwiajacy oddzialywanie zdalne* Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na tymi zo do zaworów zasilajaoyoh obu komór skrajnych organu cisnieniowego dwutloków ego przelaczania sprzegiel oraz do zaworu zasilajaoego komory organu jednotlokowego, usytuowanej przeoiwlegie w stosunku do komory o mniejszej powlerzohnl ozynnej tloka, sygnaly zalaozajaoe sa doprowadzane bezposrednio z róznych sekoji przestawianego przez kierówoe dwusekoyjnego przelaoznika trójpolozeniowego o laoznie zasilanych sekcjach* Z sekoji przelaoznika trójpolozeniowego* polaozonej bezposrednio z monostabilnym zaworem zasilajacym komory organu oisnlenlowego jednotlokowe— go, sygnal jest równiez doprowadzany, w drugim polozeniu tego przelacznika, poprzez wylaoz- nik kranoowy, sprzezony z organem oisnieniowym dwutlokowym zalaczania sprzegiel po stronie jego komory o mniejszej powierzchni ozynnej tloka i dalej szeregowo przez przestawiany przez klerów oe przelacznik dw upoiozeniowy, do obu monostabilnych zaworów zasilajaoyoh organu Jednotloków ego zalaczania sprzegiel* Natomiast z sekoji przelaoznika, polaczonej bezposrednio z monostabilnymi zaworami zasila jaoymi obu komór skrajnyoh organu oisnlenlowego dwutlokowego, sygnal Jest równiez doprowadzany, w drugim polozeniu przelaoznika trójpolozenionego, poprzez wylaoznlk kranoo¬ wy usytuowany w organie oisnieniowym Jednotlokowym zalaozanla sprzegiel po stronie Jego komory o mniejszej powierzchni ozynnej tloka i dalej szeregowo przez przestawiany przez kierowce drugi przelacznik dwupolozeniowy, do monoetabilnych zaworów zasilajaoyoh komory wewnetrznej 1 komory skrajnej ograniczonej mniejsza powierzchnia ozyrma tloka organu dwu¬ tloków ego zalaczania sprzegiel* Korzystna jest postaó ukladu, w której sygnaly sterujaoe, doprowadzane z przestawia¬ nych przez kierowce przelaoznlków do monostabilnych zaworów zasilajaoyoh, sa sygnalami elektryoznymi* V wyniku doprowadzenia sygnalu zalaczajacego z przelaczanego przez kierówoe przelaoz¬ nika do zaworów zasilajaoyeh poprzez sprzezone z wymienionymi organami oisnieniowymi wylaczniki krancowe, usytuowane w ukladzie sterowania wedlug wynalazku, zamierzone zala- ozenie sprzegla Jest uwarunkowane zalaczeniem albo wylaozeniem grupy sprzegiel, okreslo¬ nej przedstawiona postacia ukladu* Uwarunkowanie to zapewnia osiagniecie przedstawionego oelu wynalazku*130 755 3 Uklad sterowania wedlug wynalazku Jest uwidoczniony w przykladzie wykonania przedsta¬ wionym na rysunku, którego fig. 1 pokazuje schemat ideowy ukladu, fig* 2 - jego schemat montazowy* Sterowaniu podlega organ cisnieniowy dwutlokowy 1 zalaozania sprzegiel prze¬ kladni rozdzielozej samojezdnej maszyny roboozej, zlozony z dwóoh tloków 2, 3 dzielacych przestrzen w cylindrze na komore wewnetrzna k oraz na dwie komory skrajne 59 6. Po stronie trzonu tlokowego 7# osadzonego w tloku 2 i oddzialujacego na sprzegla przekladni• usytuowana jest komora skrajna 5 ograniozona mniejsza powierzchnia ozynna tlokav V tlo¬ ku 2 Jest osadzony równiez odcinek posredni 8, przedluzajacy trzon tlokowy 7 i umozliwia¬ jacy posredni styk tloków 2, 3* Przy tym po stronie komory skrajnej 5 ograniczonej mniej¬ sza powierzchnia ozynna tloka, jest usytuowany elektryczny wylaoznlk krancowy 9» Sterowaniu podlega równiez organ cisnieniowy Jednotlokowy 10 zalaozania innej grupy sprzegiel przekladni w postaci silownika dwustronnego dzialania z tlokiem 11 dzielacym cylinder silownika na dwie komory 12, 13, z których po stronie* jednej 12 jest usytuowany elektryczny wylacznik kranoowy 14.Komory obu organów cisnieniowyoh 1, 10 zalaczania sprzegiel przekladni sa zasilane sygnalami cisnieniowymi poprzez monostabilne zawory zasilajace 15, 16, 17, 18, 19, sterowane sygnalami elektrycznymi uzyskiwanymi za pomoca przestawianych przez kierówoe organów sterowania w postaoi dwuobwodowego trójpolozeniowego przelacznika elektryczne¬ go 20 oraz dwónh ówupolozeniowych przelaczników elektryoznyeh 20, 2k9 Przy tym o mozliwosoi zalaczania za pornooa przelacznika 21 komory k albo 5 oisnlenlowego organu dwutlokowego 1 zalaozania sprzegiel stanowi wylaoznlk kranoowy ik pozostajacy pod wply¬ wem organu cisnieniowego jednotloków ego 10. Podobnie pozostajacy pod wplywem organu oisnlenlowego dwutlokowego 1 zalaozania sprzegiel wylaoznlk kranoowy 9 stanowi o mozli¬ wosoi dodatkowego zalaczenia Jednej z komór organu oisnlenlowego jednotlokówego 10 za pomooa przelacznika 22* PL