Przedmiotem wynalazku jest stanowisko do badania scieralnosci elementów maszyn.Stanowi¬ sko to modeluje scieranie elementów; maszyn i próbek bedacych w ruchu i znajdujacych sie w bezposrednim kontakcie z gleba lub z innym materialem intensyfikujacym scieranie elementów maszyn.Znane sa urzadzenia do badania scieralnosci elementów maszyn laczace zjawiska tarcia i zuzycia. W urzadzeniach tych próbka materialu jest poddawana ruchowi posuwisto-zwrotnemu lub slizgowo-obrotowemu i jednoczesnie naciskom dynamicznym. Sa tez stanowiska badawcze skonstruowane dla rzeczywistego przypadku okreslanej wspólpracy elementów maszyn. Znane sa miedzy innymi z polskich opisów patentowych urzadzenia i stanowiska badawcze modelujace scieranie elementów maszyn nr 108061, 104755,105 216.W urzadzeniu do badania scieralnosci materialów stalych, znajduje sie nieruchomy beben, w którym osadzony jest obrotowo wirnik z rozmieszczonymi na obwodzie próbkami. Wprowadzone do bebna scierniwo przemieszcza sie w obiegu zamknietym utworzonym przez beben i wirnik oraz zespól wymuszajacy przemieszczanie sie scierniwa. W badawczym stanowisku modelujacym scie¬ ranie elementów maszyn, znajduje sie pojemnik, w którym umieszczone sa uchwyty z zestawami próbek. W uchwytach tych zamocowane sa po trzy walcowe próbki wykonujace ruch zlozony o trajektorii czworoboku przegubowego, przy czym konce tych próbek zaglebiaja sie w material scierny o róznej granulacji. W stanowisku modelujacym scieranie elementów maszyn, znajduje sie pojemnik, w którym umieszczone sa wzgledem siebie pod katem zblizonym do prostego dwie obrotowe tarcze z promieniowo rozmieszczonymi na ich obwodzie walcowymi próbkami. Tarcza atakujaca napedzana jest ukladem napedowym, druga zas tarcza podlaczona jest do ukladu hamujacego. Obie tarcze z zamocowanymi próbkami znajduja sie w bezposrednim kontakcie z materialem intensyfikujacym scieranie.Celem wynalazku jest opracowanie stanowiska, na którym mozna szybko i jednoznacznie oceniac odpornosc na scieranie elementów maszyn i próbek znajdujacych sie w stalym kontakcie z gleba lub z innym materialem sciernym.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie stanowiska badawczego zbudowanego z poje¬ mnika wypelnionego scierniwem oraz z zespolu napedowego wienca zebatego i obrotowej tarczy,2 130 680 na której osadzone badane elementy lub próbki zakreslaja w materiale sciernym tor w ksztalcie okregu, epicykloidy lub zblizonym do epicykloidy. Obrotowa tarcza wraz z wlasnym zespolem napedowym, osadzona na ramieniu wienca zebatego, wykonuje ruch po okregu.W celu uzyskania bezstopniowej regulacji predkosci obrotowej wienca zebatego i obrotowej tarczy, zastosowano dwa odrebne hydrauliczne uklady napedowe. Kazdy z tych ukladów sklada sie z: silnika elektrycznego, pompy hydraulicznej, silnika hydraulicznego oraz podzespolu steruja¬ cego. Pojemnik, w którym znajduje sie material scierny ma ksztalt zamknietego pierscienia o przekroju prostokatnym.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje schematycznie stanowisko w przekroju podluznym, a fig. 2 — jego widok z góry.Stanowisko wedlug wynalazku sklada sie z pojemnika 1 wypelnionego scierniwem 2 i z urzadzenia mocujacego oraz z dwóch odrebnych hydraulicznych ukladów napedowych. Urzadze¬ nie mocujace sklada sie z podstawy 3, na której osadzony jest obrotowo wieniec zebaty 4 wspólnie z ramieniem 5. Do konca ramienia 5 przymocowana jest obrotowa tarcza 6 z osadzonymi próbkami 7. Uklad napedowy obrotowej tarczy 6 stanowi: silnik elektryczny 8, silnik hydrauliczny 9 oraz pompa hydrauliczna 10 wraz z podzespolem sterujacym. Uklad napedowy wienca zebatego 4 stanowi: silnik elektryczny 11, silnik hydrauliczny 12 wraz z kolem zebatym 13 oraz pompa hydrauliczna 14 wraz z podzespolem sterujacym. Silnik hydrauliczny 12 laczony jest z podstawa 3 za pomoca plyty 15.Dzialanie stanowiska przedstawia sie nastepujaco. Silnik hydrauliczny 12 przez kolo zebate 13 wprowadza w ruch obrotowy wieniec zebaty 4. Wspólnie z wiencem zebatyn 4 wykonuje ruchy po okregu obrotowa tarcza 6 umieszczona na ramieniu 5. Obrotowa tarcza 6 z osadzonymi próbkami 7 napedzana jest silnikiem hydraulicznym 9. W wyniku ruchu zlozonego: ruchu postepowego po okregu i ruchu obrotowego tarczy 6, próbki 7 zakreslaja tory w ksztalcie epicykloid lub krzywych zblizonych do epicykloid7.W zaleznosci od potrzeb badawczych próbki 7 moga równiez zakreslac tory w ksztalcie okregu w wyniku ruchu postepowego po okregu nieobracajacej sie tarczy 6 umieszczonej na ramieniu 5 wienca zebatego 4 lub ruchu obrotowego tarczy 6 przy braku ruchu obrotowego wienca zebatego 4.W trakcie badan próbki 7 wspólpracuja z gleba lub z innym materialem sciernym 2 umieszczonym w pojemniku 1.Stanowisko do badania scieralnosci wedlug wynalazku moze znalezc szerokie zastosowanie w jednostkach badawczych pracujacych w szczególnosci na rzecz rolnictwa.Zastrzezenie patentowe Stanowisko do badania scieralnosci elementów maszyn i próbek znajdujacych sie w stalym kontakcie z gleba lub z innym materialem sciernym, znamienne tym, ze sklada sie z pojemnika (1) wypelnionego materialem sciernym (2), podstawy (3), na której osadzony jest obrotowo wieniec zebaty (4) napedzany silnikiem hydraulicznym (12) przez kolo zebate (13) oraz z umieszczonej na ramieniu (5) obrotowej tarczy (6) z osadzonymi próbkami (7) napedzanej silnikiem hydraulicznym (9).130680 1 2 15 12 13 A 3 M 11 8 10 5 9 6 7 15 13 A n9. i Fi9.2. PL