Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad do kontroli trwalosci termometrów kontakto¬ wych z zestykiem nastawnym. W wymaganiach jakosciowych trwalosc termometrów kontakto¬ wych okresla sie przy pomocy ilosci cykli zwierno-rozwiernych zestyku termometru w okreslonych warunkach.Znany jest sposób kontroli trwalosci termometrów kontaktowych, który polega na tym, ze na wstepie reguluje sie polozenie elementu nastawnego, prowadzonego w kapilarze termometru i stanowiacego jeden z biegunów zestyku. Po ustawieniu w ten sposób temperatury kontroli, ustala sie wartosc pradu elektrycznego obciazajacego zestyk. Nastepnie zbiornik termometru z pjzewo- dzaca ciecza termometryczna zostaje poddany powtarzajacym sie cyklicznie procesom: podgrze¬ wania, do momentu zetkniecia sie cieczy z elementem nastawnym, a potem chlodzenia, w efekcie czego nastepuje rozwarcie zestyku.W przypadku kontroli przy nastawie w zakresie niskich temperatur, procesy przebiegaja w kolejnosci odwrotnej, to jest: chlodzenie a nastepnie podgrzewanie. Cykle te sa zliczane i przebie¬ gaja tyle razy, ile okreslono w odnosnych przepisach wzglednie do wystapienia objawów uszkodze¬ nia termometru.Sposób ten jednak posiada te wade, ze konicznym staje sie zuzycie stosunkowo skomplikowa¬ nej i niedogodnej w eksploatacji aparatury grzewczo-chlodzacej, a przy tym uzyskana ilosc laczen w jednostce czasu jest niewielka. Przy okreslonej ilosci cykli rzedu milionów, wymaga to dlugiego okresu czasu dla wykonania prób, które staja sie przez to kosztowne, a czesto w przypadku duzej róznorodnosci i ilosci produkowanych termometrów, wrecz trudne do zrealizowania.Znany do tego ceiu uklad jest zlozony z obwodu obciazeniowego polaczonego z licznikiem ilosci laczen. Ponadto z ukladem wspólpracuje grzejnik i dmuchawa. Na obwód obciazeniowy oprócz zestyku termometru skladaja sie: zródlo napiecia, umozliwiajace uzyskanie niezbednych wartosci napiec, element ustalajacy wartosc pradu obciazenia oraz wskazniki kontrolne. Licznik ilosci zadzialan wykorzystuje impulsy wysylane przez zwierany i rozwierany zestyk termometru.2 130 587 Grzejnik oraz dysza przewodu polaczonego z dmuchawa sa umieszczone przy zbiorniku cieczy termometrycznej, przy czym stan grzania wzglednie chlodzenia jest uzalezniony od polozenia zestyku termometru, który przekazuje impulsy do elektromagnesu sterujacego przeslona zbiornika cieczy i zaworem powietrznym.Sposób wedlug wynalazku realizowany pod obciazeniem pradowym polega na tym, iz zapew¬ nia sie utrzymanie slupka przewodzacej cieczy termometrycznej na zadanej temperaturze kontroli.Nastepnie przemieszcza sie nastawny element zestyku tak, aby doprowadzac zestyk termometru na przemian do stanu zwierania i rozwierania, co jest równoznaczne z zamykaniem i otwieraniem obwodu obciazeniowego. Ilosc laczen podlega zliczaniu.Istota ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze obwód laczeniowy i licznik polaczone ze soba, lacza sie ze sterownikiem, którego wyjscia sa doprowadzone do poszczególnych cewek obwodu magnetycznego tak usytuowanego wzgledem termometru, aby zapewnic mozliwie naj¬ wieksze sprzezenie z elementem magnetycznym termometru.Rozwiazanie wedlug wynalazku, dzieki zastosowaniu regulacji czasu trwania cykli laczenio¬ wych w dosc szerokim zakresie, szczególnie jesli chodzi o cykle o krótkim czasie trwania, pozwala na znaczne skrócenie czasu trwania kontroli trwalosci termometru.Wynalazek zostanie blizej objasniony na podstawie przykladowego ukladu przedstawionego na rysunku, który jest schematem polaczen.Obwód obciazeniowy I, w sklad którego wchodza polaczone szeregowo: zródlo napiecia 1, rezystor 2 ustalajacy prad obciazenia, zestyk 3 utworzony przez slupek rteci i element nastawny w postaci odcinka drutu prowadzonego w kapilarze termometru, jest polaczony z licznikiem ilosci laczen II i sterownikiem III. Wyjscia sterownika III sa doprowadzone do cewek 4 obwodu magnetycznego 5, wykonanego w formie stojana silnika elektrycznego.Obwód 5 jest nalozony na glowice termometru w miejsce pokretla z magnesem, sluzacego podczas eksploatacji termometru do ustawiania zadanej temperatury pracy danego obiektu, w ten sposób, ze osadzony obrotowo w rurce termometru element magnetyczny 6 znajduje sie w polu magnetycznym obwodu 5, przyjmujac funkcje wirnika silnika reluktacyjnego.Element 6 laczy sie poprzez rodzaj sruby pociagowej z drutowym elementem nastawnym zestyku 3 termometru. Cewki 4, korzystnie w ilosci czterech par, tworza poszczególne fazy silnika.W charakterze sterownika III zastosowano rewersyjny rejestr przesuwajacy, znanej budowy elektronicznej, który w danej chwili powoduje zasilanie jednej z faz silnika. W kolejnych taktach sygnalu zegarowego sterownik III zlacza kolejne fazy obwodu 5, dzieki czemu wirujace pole magnetyczne powoduje obrót elementu magnetycznego 6 i zarazem przesuniecie elementu nastaw¬ nego zestyku 3 w góre lub w dól. Kolejnosc zasilania faz, a wiec kierunek pola wirujacego i kierunek przemieszczania sie elementu nastawnego jest uzalezniony od polozenia zestyku 3. Sterownik III powoduje taka kolejnosc zasilania faz silnika, aby spowodowac zmiane tego polozenia na prze¬ ciwny.Takwiec przyjmujac, ze w chwili rozpoczecia kontroli zestyk 3jest otwarty, to po stwierdze¬ niu tego faktu przez sterownik III, bedzie on powodowal taka kolejnosc zasilania faz, aby obnizyc element nastawny zestyku 3, az do momentu jego zetkniecia sie z powierzchnia rteci.Po odebraniu impulsu zwarcia, sterownik III zmienia kolejnosc zasilania faz, obracajac teraz element 6 az do momentu odlaczenia sie elementu nastawnego zestyku 3 od powierzchni rteci.Impuls rozwarcia przekazany do sterownika III ponownie zmienia kolejnosc zasilania faz silnika i cykl rozpoczyna sie od poczatku. Czas trwania cyklu reguluje sie poprzez zmiane czestotliwosci sygnalu zegarowego sterownika III.Poszczególne wartosci napiec, przy których przeprowadza sie kontrole,uzyskuje sie z regulo¬ wanego zródla napiecia, natomiast szereg wartosci pradu obciazenia zapewnia siec rezystorów wybieranych przelacznikami.Wymóg utrzymania slupka cieczy termometrycznej na stalym poziomie w czasie trwania kontroli nie wynika z ograniczen ukladu,jako ze sterownik III zawsze bedzie nadazal za wahaniami temperatury, lecz z przepisów jakosciowych. Tak wiec o ile kontrola bedzie miala byc prowadzona w temperaturze otoczenia, wówczas zbednym staje sie stosowanie jakichkolwiek srodków dla utrzymania stalej temperatury cieczy, natomiast przy kontroli w zadanych temperaturach, róznia¬ cych sie od temperatury otoczenia, koniecznym jest umieszczenie zbiornika z ciecza termometry- czna korzystnie w termostacie.130587 3 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób kontroli trwalosci termometrów kontaktowych z zestykiem nastawnym, realizo¬ wany pod obciazeniem pradowym, znamienny tym, ze zapewnia sie utrzymanie slupka przewodza¬ cej cieczy termometrycznej na zadanej temperaturze kontroli, a nastepnie przemieszcza sie nastawny element zestyku, aby doprowadzic zestyk termometru, na przemian, do stanu zwierania i rozwierania, wymagana ilosc razy podlegajaca zliczaniu. 2. Uklad do kontroli trwalosci termometrów kontaktowych z zestykiem nastawnym, w którym obwód obciazeniowy termometru jest polaczony z licznikiem zadzialan, znamienny tym, ze obwód obciazeniowy (1) jest polaczony ze sterownikiem (III), którego wyjscia sa doprowadzone do poszczególnych cewek (4) obwodu magnetycznego (5) tak usytuowanego wzgledem termometru, aby zapewnic mozliwie najwieksze sprzezenie z elementem magnetycznym (6). PL