Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do dozowania zwlaszcza materialów plynnych.Znane jest z polskiego opisu patentowego nr 103 417 urzadzenie wyposazone w bez stykowy nadajnik impulsów sprzezony tarcza kodowa z licznikiem mechanicznym odmierzajacym wielkosc dozowana, przy czym nadajnik impulsów jest polaczony poprzez uklad formujacy z dekodowym licznikiem dziesietnym, którego wyjscia dolaczone sa do wejsc dekoderów dwójkowo-dziesietnych sterujacych zespolem wskazników cyfrowych, w którym to urzadzeniu do tych samych wyjsc dekoderów dwójkowo-dziesietnych, z których kazde obciazenie jest pojedynczym wskaznikiem, dolaczone sa przelaczniki dziesieciopozycyjne tworzace zadajnik mechaniczny polaczony poprzez uklad zabezpieczajacy, z ukladem iloczynu logicznego porównujacym wielkosc zadawana z wielkoscia dozowana, który poprzez lacznik steruje napedem dozownika wspólpracujacym z licznikiem mecha¬ nicznym.W znanych rozwiazaniach zlicza sie impulsy proporcjonalne do ilosci odmierzonej wielkosci i zlicza sie impulsy proporcjonalne do wartosci odmierzonej wielkosci. W tym celu urzadzenie musi byc wyposazone w prze¬ twornik generujacy dwa ciagi impulsów, które zliczane sa w dwóch torach zliczania. Kazda zmiana ceny odmie¬ rzonego medium pociaga za soba koniecznosc zmiany mechanicznej tarczy kodujacej w przetworniku co z wielu wzgledów technicznych jest bardzo niewygodne. W przypadku zastosowania przetwornika generujacego jeden ciag impulsów proporcjonalnie do ilosci medium wykonuje sie mnozenie przez stala wartosc, najczesciej stycznie z wykorzystaniem zasad mnozenia w systemie dwójkowym. Tego typu mnozenie odbywa sie wolno i najczesciej juz po zakonczeniu odmierzania. Ponadto w rozwiazaniach tych mozliwosc programowania odmierzania wedlug zadanej ilosci lub wartosci wymaga stosowania skomplikowanych ukladów elektronicznych co wydatnie zmniej¬ sza ich niezawodnosc.Istota wynalazku polega na tym, ze urzadzenie ma zespól do odmierzania dozowanej wielkosci skladajacy sie z licznika kontrolnego i licznika ilosci dozowanej wielkosci dolaczonych do wejsc bloku komparatorów dynamicznie porównujacych ich strony a ponadto wyjscia licznika ilosci dolaczone sa równolegle do wejsc bloku dekoderów i wyswietlaczy i do wejsc bloku sterujacego wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej ilosci a wyjs¬ cia licznika kontrolnego dolaczone sa do wejsc bloku kodujacego polaczonego bezposrednio z wejsciem bloku kontrolno-sterujacego, do którego dolaczony jest blok komparatorów i uklad przelaczajacy, korzystnie skladaja¬ cy sie z przerzutnika i dwupolozeniowego przelacznika stykowego, takze dolaczony do wejscia bloku kodujace-i 2 130 443 go, zas wyjscia bloku kontrolno-sterujacego polaczone sa z licznikiem kontrolnym, licznikiem ilosci, blokiem sterujacym wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej ilosci, blokiem wyjsciowym, blokiem dzielnika i ukla¬ dem sterujacym, który to uklad dolaczony jest do wyjscia generatora bezposrednio i jednoczesnie poprzez blok dzielnika a ponadto polaczony jest z wejsciami licznika kontrolnego i licznika ilosci a takze z wejsciem licznika wartosci dozowjanei wielkosci polaczonego poprzez blok pamieci z drugim blokiem dekoderów i wyswietlaczy i z blokiem sterujacym wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej wartosci, przy czym wlaczony równolegle do bloku pamieci drugi blok komparatorów jest równiez dolaczony do wejsc drugiego bloku dekoderów i wyswietla¬ czy a ponadto wejscia licznika wartosci, bloku sterujacego wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej wartosci, bloku pamieci dolaczone sa do wyjsc bloku kontrolno-sterujacego, gdzie do jego pozostalego wejscia dolaczone jest wyjscie drugiego bloku komparatorów, zas pomiedzy wejscie a wyjscie ukladu sterujacego wlaczony jest blok mnozny, przy czym impulsy wejsciowe o liczbie proporcjonalnej do odmierzonej wielkosci podawane sa jednoczesnie na wejscie ukladu sterujacego, licznika kontrolnego i licznika ilosci, a do wejsc bloku wyjsciowego dolaczone sa wyjscia bloku sterujacego wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej ilosci i bloku sterujacego wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej wartosci.W urzadzeniu tym obok funkcji odmierzania ilosci, wartosci i dozowania zapewniona jest jednoczesnie niezalezna kontrola poprawnosci wskazan licznika ilosci i licznika wartosci jak równiez kontrola poprawnosci dzialania calego urzadzenia. System kontroli poprawnosci wskazan licznika ilosci zrealizowany jest za pomoca bloku komparatorów dolaczonego do wyjsc dwóch jednakowych liczników dziesietnych, z których jeden jest wlasnie licznikiem ilosci a drugi licznikiem kontrolnym, przy czym wyjscie bloku komparatorów poprzez blok kontrolno-sterujacy polaczone jest z blokiem wyjsciowym sterujacym, zespolem odnierzajacym. Natomiast sys¬ tem kontroli poprawnosci wskazan licznika wartosci sklada sie z dolaczonego do wyjsc tego licznika bloku pamieci i dolaczonego równolegle do niego bloku komparatorów oraz z licznika kontrolnego z dolaczonym do jego wyjsc blokiem komparatorów a takze z generatora i bloku dzielnika polaczonych w ten system poprzez uklad sterujacy i blok kontrolno-sterujacy.System kontroli poprawnosci dzialania calego urzadzenia realizujacy testowanie urzadzenia sklada sie z generatora polaczonego poprzez blok dzielnika i uklad sterujacy z licznikiem kontrolnym i licznikiem ilosci zliczajacych impulsy o ilosci zakodowanej w bloku kodujacym oraz z dolaczonych poprzez uklad sterujacy i blok kontrolno-sterujacy bloku mnozenia i licznika wartosci. Blok mnozacy zawiera uklad programujacy wypo¬ sazony w dekodery dziesietne, nastawniki mechaniczne zwlaszcza do kodowania ceny, wspólpracujacy ze scalo¬ nym licznikiem dziesietnym i ukladem formujacym impuls sterujacy cyklem mnozenia.W czasie miedzy kolejnymi impulsami wejsciowymi w torze obliczania wartosci zliczane sa impulsy o ilosci proporcjonalnej do ceny odmierzonej wielkosci wyrazonej calkowita liczba impulsów. Dzieki temu przy znacz¬ nym uproszczeniu konstrukqi mozliwe jest kodowanie w szybki i prosty sposób dowolnej ceny jak równiez mozliwe jest wykonanie czlonów programujacych cene i odmierzajacych do zadanej ilosci i wartosci w jednolitej strukturze. Tym samym systemy wewnetrznej kontroli poprawnosci wskazan staly sie prostsze i bardziej nieza¬ wodne.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym schemat blokady urzadzenia.Urzadzenie wyposazone jest w zespól do odmierzania okreslonej ilosci cieczy skladajacy sie z licznika kontrolnego LK i licznika ilosci dozowanej wielkosci LI oraz z bloku komparatorów BK1 dolaczonego do wyjsc obu liczników. Ponadto wyjscia licznika ilosci LI polaczone sa z blokiem dekoderów i wyswietlaczy BDW1 i z blokiem sterujacym wydawaniem cieczy o zadanej ilosci BST. Wyjscia licznika kontrolnego LK polaczone sa z blokiem kodujacym BK, którego wyjscie dolaczone jest do bloku kontrolno-sterujacego BKS przy czym pomie¬ dzy inne wejscia bloku kodujacego BK i bloku kontrolno-sterujacego BKS wlaczony jest uklad przelaczajacy UP skladaacy sie z przerzutnika i dolaczonego do jego wejsc S i R przelacznika stykowego dwupolozeniowego.Równiez do wejscia bloku kontrolno-sterujacego BKS dolaczony jest pierwszy blok komparatorów BK1 a do jego wyjsc dolaczony jest licznik kontrolny LK, licznik ilosci cieczy LI, blok sterujacy wydawaniem cieczy o zadanej ilosci BSI a takze uklad sterujacy US, do którego dolaczone jest wyjscie generatora G bezposrednio oraz poprzez blok dzielnika BD dolaczony równiez do wyjscia bloku kpntrolno-sterujacego BKS.Wyjscia ukladu sterujacego US polaczone sa: z wejsciami licznika kontrolnego LK, licznika ilosci cieczy LI oraz licznika wartosci odmierzonej ilosci cieczy LW. Ponadto pomiedzy wejscie a wyjscie ukladu sterujacego US wlaczony jest blok mnozny BM. Licznik wartosci LW polaczony jest poprzez blok pamieci BP z odpowiadaja¬ cym mu drugim blokiem dekoderów i wyswietlaczy BDW2 oraz polaczony jest z blokiem sterujacym wydawa¬ niem cieczy o zadanej wartosci BSW i z drugim blokiem komparatorów BK2, który wlaczony jest równolegle do bloku pamieci BP. Wyjscie bloku komparatorów BK2 dolaczone jest do wejscia bloku kontrolno-sterujacego BKS a do jego wyjsc dolaczony jest blok pamieci BP, licznik wartosci LW i blok sterujacy wydawaniem cieczy o zada¬ nej wartosci BSW, którego wyjscie wraz z wyjsciem bloku sterujacego wydawaniem cieczy o zadanej ilosci BSI dolaczone sa do wejsc bloku wyjsciowego BW dolaczonego do wyjscia bloku kontrolno-pomiarowego BKS.Impulsy wejsciowe lwe z przetwornika o liczbie proporcjonalnej do odmierzonej wielkosci kierowane sa jednoczesnie do licznika odmierzajacego ilosc cieczy LI i do licznika kontrolnego LK oraz do ukladu sterujace-130 443 3 go US. Uklad ten US steruje przeslaniem z generatora G do bloku mnozacego BM i do licznika wartosci odmie¬ rzanej wielkosci LW, w czasie miedzy kolejnymi impulsami wejsciowymi lwe, liczby impulsów proporcjonalnej do ceny jednostkowej. Blok mnozny BM zawiera scalony licznik dekadowy wspólpracujacy z ukladem programu¬ jacym UPR wyposazonym w dekodery i dziesietne nastawniki mechaniczne do kodowania ceny i z ukladem formujacym impuls sterujacy cyklem mnozenia UF zapewniajacym przy wspólprycy z ukladem sterujacym US wygenerowanie przez generator G na jeden impuls wejsciowy takiej liczby impulsów która zaprogramowana zostala nastawiona cena. Ta sama liczba impulsów, zliczana przez licznik w bloku mnozacym BM zliczana jest równiez przez licznik wartosci odmierzanej wielkosci LW. Wyjscia tego licznika LW poprzez blok pamieci BP dolaczone sa do wejsc dekoderów i wyswietlaczy BDW2 umozliwiajacych wyswietlanie wartosci odmierzanej ilosci cieczy. Analogicznie licznik odmierzanej ilosci cieczy LI polaczony jest z blokiem dekoderów i wyswietla¬ czy BDW1 dla obserwacji procesu odmierzania.Odmierzanie wedlug zaprogramowanej ilosci lub wartosci zapewnia blok sterujacy wydawaniem cieczy o zadanej ilosci BSI i blok sterujacy wydawaniem cieczy o zadanej wartosci BSW dolaczone do bloku wyjsciowe¬ go BW. W urzadzeniu zapewniona jest kontrola wskazan licznika odmierzajacego ilosc cieczy przez dolaczenie do wyjsc licznika kontrolnego LK i wyjsc licznika odmierzajacego ilosc cieczy LI do wejsc bloku komparatorów BK1 dynamicznie porównujacych stan obu liczników. Przekroczenie zalozonej róznicy tych stanów powoduje zablokowanie poprzez blok kontrolno-sterujacy BKS i blok wyjsciowy BW urzadzenia odmierzajacego. Zapewnio¬ na jest równiez kontrola poprawnosci wskazan licznika wartosci odmierzanej ilosci LW.Wskazanie tego licznika powinno byc równe iloczynowi liczby wskazanej przez licznik odmierzajacy ilosc cieczy LI i liczby bedacej cena jednostkowa zakodowana w okladzie programujacym UPR.Sprawdzanie poprawnosci wskazan rozpoczyna sie z chwila zakonczenia procesu liczenia sygnalizowanego zmiana stanu przelacznika w ukladzie przelaczajacym UP. Sprawdzanie poprawnosci wskazan licznika wartosci odmierzanej ilosci cieczy LW po zakonczeniu liczenia zaczyna sie od zablokowania wyjsc bloku pamieci BP, skasowania stanu licznika wartosci LW i licznika kontrolnego LK i ponownym zliczaniu w torach tych liczników LK, LW impulsów z generatora G. W liczniku kontrolnym LK zliczane sa impulsy z generatora G po ich podziele¬ niu przez stala wielkosc w bloku dzielnika BD. W liczniku wartosci LW zliczane sa impulsy odpowiadajace iloczynowi liczby impulsów zliczonych przez licznik kontrolny LK i ceny nastawionej w ukladzie programuja¬ cym UPR. Zliczenie przez licznik kontrolny LK liczby impulsów równej liczbie impulsów zliczanej w trakcie odmierzania ilosci cieczy przez licznik LI jest sygnalizowane zmiana stanu.na wyjsciach komparatorów w bloku BK1 powodujaca zakonczenie zliczania w obu licznikach LK, LW.Przy prawidlowej pracy licznika wartosci LW wynik zliczania powinien byc identyczny z wynikiem prze¬ chowywanym w bloku pamieci BP a uzyskanym w czasie odmierzania. Porównanie obu wyników nastepuje w bloku komparatorów BK2, a kazda wykryta róznica jest sygnalizowana. W urzadzeniu zrealizowany jest rów¬ niez trzeci system kontroli polegajacy na testowaniu poprawnego dzialania przed pierwszym odmierzaniem, po okreslonej ilosci odmierzen i na kazde zadanie obslugi. Przed kazdym cyklem nastepuje zablokowanie urzadzenia odmierzajacego poprzez blok kodujacy BK blok kontrolno-sterujacy BKS i blok wyjsciowy BW. Podczas testowa¬ nia urzadzenia z generatora G poprzez blok dzielnika BD i uklad sterujacy US przesylana jest do licznika kontrol¬ nego LK i Jicznika ilosci LI scisle okreslona i zakodowana w bloku kodujacym BK liczba impulsów. Jednoczesnie poprzez uklad sterujacy US, w bloku mnozacym BM dokonywane jest mnozenie a nastepnie zliczanie w liczniku wartosci LW uzyskanych impulsów. Po zliczeniu przez licznik kontrolny LK i liczby impulsów, stan licznika wartosci LW przy ustalonej cenie jednostkowej powinien równiez wskazywac okreslona wartosc. Uzyskane wyniki wyswietlane sa na wskaznikach cyfrowych w blokach dekoderów i wyswietlaczy BDW1, BDW2.Zastrzezenie patentowe Elektroniczne urzadzenie do dozowania zwlaszcza materialów plynnych zawierajace licznik ilosci dozowa¬ nej wielkosci polaczony z blokiem sterujacym wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej ilosci oraz licznik wartosci dozowanej wielkosci polaczony z blokiem sterujacym wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej war¬ tosci a takze generator, blok dzielnika, blok mnozacy i bloki do kontroli statycznej i dynamicznej poprawnosci wskazan obu liczników, znamienne tym, ze ma zespól do odmierzania dozowanej wielkosci skladajacy sie z licznika kontrolnego (LK) i licznika ilosci dozowanej wielkosci (LI) dolaczonych do wejsc bloku kompara¬ torów (BK1) dynamicznie porównujacych ich stany a ponadto wyjscia licznika ilosci (LI) dolaczone sa równoleg¬ le do wejsc bloku dekoderów i wyswietlaczy (BDW1) ido wejsc bloku sterujacego wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej ilosci (BSI) a wyjscia licznika kontrolnego (LK) dolaczone sa do wejsc bloku kodujace¬ go (BK) polaczonego bezposrednio z wejsciem bloku kontrolno-sterujacego (BKS) do którego dolaczony jest blok komparatorów (BK1) i uklad przelaczajacy (UP), korzystnie skladajacy sie z przerzutnika i dwupolozenio- wego przelacznika stykowego, takze dolaczony do wejscia bloku kodujacego (BK), zas wyjscia bloku kontrol¬ no-sterujacego (BKS) polaczone sa z licznikiem kontrolnym (LK), licznikiem ilosci (LI), blokiem sterujacym4 130 443 wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej ilosci (BSI), blokiem wyjsciowym (BW), blokiem dzielnika (BD), i ukladem sterujacym (US), który to uklad (US) dolaczony jest do wyjscia generatora (G) bezposrednio i jedn¬ oczesnie poprzez blok dzielnika (BD) a ponadto polaczony jest z wejsciami licznika kontrolnego (LK) i licznika ilosci (LI) a takze z wejsciem licznika wartosci (LW) dozowanej wielkosci polaczonego poprzez blok pamie¬ ci (BP) z drugim blokiem dekoderów i wyswietlaczy (BDW2) i z blokiem sterujacym wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej wartosci (BSW) przy czym wyjscia bloku pamieci (BP) i licznika wartosci (LW) dolaczone sa do wejsc drugiego bloku komparatorów (BK2) a ponadto wejscia licznika wartosci (LW), bloku sterujacego wyda¬ waniem dozowanej wielkosci o zadanej wartosci (BSW), bloku pamieci (BP) dolaczone sa do wyjsc bloku kon¬ trolno-sterujacego (BKS), gdzie do jego pozostalego wejscia dolaczone jest wyjscie drugiego bloku komparato¬ rów (BK2), zas pomiedzy wejscie a wyjscie bloku sterujacego (US) wlaczony jest blok mnozacy (BM), przy czym impulsy wejsciowe o liczbie proporcjonalnej do odmierzonej wielkosci podawane sa jednoczesnie na wejscie ukladu sterujacego (US), licznika kontrolnego (LK) i licznika ilosci (LI), a do wejsc bloku wyjsciowego (BW) dolaczone sa wyjscia bloku sterujacego wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej ilosci (BSI) i bloku sterujace¬ go wydawaniem dozowanej wielkosci o zadanej wartosci (BSW).VJL._ m^Jh E^Trfe BK1 L |bdwi| up BKS BSI BW BDW2 BP | |BK2 L W HBSW Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100zl PL