Przedmiotem wynalazku jest wylacznik stycznikowy prózniowy przeznaczony zwlaszcza do ochrony stacji transformatorowych, linii magistralnych i napedów od skutków zwarc i przeciazen w górniczych sieciach elektroenergetycznych, a takze do wspólpracy z innymi zabezpieczeniami i urzadzeniami przekaznikowymi.Dotychczas do ochrony stacji transformatorowych i napedów przed skutkami zwarc i przecia¬ zen stosowane sa powszechnie wylaczniki zamkowe firm Soce-Bergamo typu ISOL-2500 (Wlo¬ chy), Westinghouse LAM-630 (USA), SIEMENS 3WJ13 (RFN), Merlin-Gerin C-630 (Francja) wyposazone w mechanizmy zamkowe, wyzwalacze pradowe i wyzwalacz napieciowy oraz uklad stykowo-gaszeniowy w powietrzu. Wylaczniki te charakteryzuja sie mala trwaloscia laczeniowa i mechaniczna, a ze wzrostem liczby cykli laczeniowych powoduja pogorszenie struktury powierzch¬ niowej ukladu izolacyjnego stwarzajac zagrozenie zwarc doziemnych i miedzyfazowych. Stanowi to zasadnicza wade tych aparatów i z uwagi na brak obiektywnej oceny stopnia zuzycia prowadzi czesto do laczen awaryjnych.Znany z polskiego opisu patentowego nr 114 799 górniczy prózniowy lacznik zabezpiecze¬ niowy ma prózniowe komory laczeniowe, przekaznikowe zabezpieczenie zwarciowe oraz wyzwa¬ lacz zanikowy napieciowy. Lacznik ten uzyskuje wyzsza trwalosc od klasycznych laczników, jednak wykorzystanie walorów laczeniowych komór prózniowych jest ograniczone mechanizmem zapadkowym wyzwalacza napieciowego. Znany z polskiego opisu patentowego nr 115002 samo¬ czynny wylacznik górniczy ma równiez w torze glównym zapadkowy wylacznik oraz wyzwalacze mechanizmowe, które decyduja o jego niskiej trwalosci. Stosowane dotychczas laczniki manew¬ rowe z bezpiecznikami lub tylko z przekaznikowymi zabezpieczeniami zwarciowymi nie pozwalaja na poprawna realizacje koordynacji zabezpieczen z czego wynikaja dodatkowe trudnosci eksploatacyjne.Wylacznik stycznikowy prózniowy wedlug wynalazku ma w torze glównym polaczone szere¬ gowo ogranicznik, zabezpieczenie zwarciowe i przeciazeniowe oraz laczeniowa komore prózniowa, której uklad zestykowyjest polaczony mechanicznie z napedem elektromagnesowym. Natomiast w torze pomocniczym ma szeregowo polaczone naped elektromagnesowy, zestyk sterowniczy, zestyk2 130 291 zabezpieczenia przeciazeniowego, przelaczny zestyk zabezpieczenia zwarciowego, przelaczny zestyk sygnalizatora i bezpiecznik, a ponadto ma obwód z lampa sygnalizacyjna polaczona z przelacznym zestykiem zabezpieczenia zwarciowego i przelacznym zestykiem sygnalizatora.Zaleta wylacznika wedlug wynalazku jest duza trwalosc laczeniowa i mechaniczna, prosty naped elektromagnesowy, pelne wykorzystanie dorywczej i zwarciowej zdolnosci laczenia pradów oraz wykorzystanie obciazalnosci pradowej cieplnej i szczytowej stycznika prózniowego. Wyla¬ cznik moze byc stosowany w miejsce tradycyjnych wylaczników zamkowych w dowolnych miejs¬ cach górniczej sieci elektroenergetycznej jako wylacznik manewrowy, pozwalajacy na wyeliminowanie dotychczasowych obostrzen eksploatacyjnych.Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad elektryczny wylacznika, fig 2 — koordynacyjne charakterystyki czaso- wo-pradowe wylacznika stycznikowego prózniowego.Jak to uwidoczniono na fig. 1 wylacznik ma w torze glównym polaczone szeregowo ograni¬ cznik 1 zbocznikowany sygnalizatorem 2, zabezpieczenie zwarciowe 3, zabezpieczenie przeciaze¬ niowe 4, laczeniowa komore prózniowa 5, której uklad zestykowy jest polaczony mechanicznie z napedem elektromagnesowym 6, oraz w torze pomocniczym szeregowo polaczone naped elektro¬ magnesowy 6, zestyk sterowniczy 7, zestyk 8 zabezpieczenia przeciazeniowego 4, przelaczny zestyk 9 zabezpieczenia zwarciowego 3 i przelaczny zestyk 10 sygnalizatora 2.Koordynacje zabezpieczen wylacznika stycznikowego prózniowego uwidoczniono na fig. 2.Charakterystyki zwarciowe a zabezpieczenia zwarciowgo 3 laczeniowej komory prózniowej 5 z napedem elektromagnesowym 6 znajduja sie w obszarze I i obejmuja zwykle i dorywcze warunki pracy laczeniowej komory prózniowej 5.Charakterystyka b ogranicznika 1 znajduje sie w obszarze II i obejmuje warunki wylaczenia pradów przez ogranicznik 1. Obszar II przecinania sie charakterystyki zwarciowej a zabezpieczenia zwarciowego 3 laczeniowej komory prózniowej 5 z napedem elektromagnesowym 6 i charaktery¬ styki b ogranicznika 1 obejmuje zdolnosc laczeniowa laczeniowej komory prózniowj 5 w granicach tolerancji dzialania ogranicznika 1 i tolerancji granicznej zdolnosci laczeniowej, laczeniowej komory prózniowej 5 z napedem elektromagnesowym <. Obszar II obejmuje dzialanie ograni¬ cznika 1 oraz zabezpieczenia zwarciowego 3 i laczeniowej komory prózniowej 5 z napedem elektromagnesowym 6.Charakterystyka c oznacza linia przerywana obejmuje nastepny koordynacyjny stopien ochrony poza wylacznikiem stycznikowym prózniowym. Czas t wylaczania pradów oznaczono na osi rzednych, prady wylaczalne J na osi odcietych.Jak wynika z wykresu, prad ograniczony wylaczany przez ogranicznik 1 i jego skutek cieplny sa mniejsze od dopuszczalnego pradu szczytowego i wytrzymalosci cieplnej, laczeniowej komory prózniowej 5 zabezpieczenia zwarciowego 3 i zabezpieczenia przeciazeniowego 4. Przy czym, charakterystyki a dzialania zabezpieczenia zwarciowego 3, zabezpieczenia przeciazeniowego 4 i laczeniowej komory prózniowej 5 oraz charakterystyki b dzialania ogranicznika 1 przecinaja sie na granicy zdolnosci laczeniowej, laczeniowej komory prózniowej 5 oraz dynamicznych i cieplnych wlasnosci, laczeniowej komory prózniowej 5, zabezpieczenia zwarciowego 3 i zabezpieczenia przeciazeniowego 4 w ten sposób, ze w zakresie najczesciej wystepujacych pradów zaklóceniowych jest wykorzystana zdolnosc laczeniowa laczeniowej komory prózniowej 5.Dzialanie wylacznika stycznikowego prózniowego polega na tym, ze przy zamknietym zestyku sterowniczym 7, przedstawionym napedzie elektromagnesowym 6 i zamknietych zestykach lacze¬ niowych komór prózniowych 5, zadzialanie zabezpieczenia przeciazeniowego 4 spowoduje zesty¬ kiem 8 impulsowe wylaczenie obwodu z napedem elektromagnesowym 6, zwolnienie go i otwarcie zestyków laczeniowych komór prózniowych 5, a w przypadku zadzialania zabezpieczenia zwarcio¬ wego 3 lub ogranicznika 1 wzglednie zabezpieczenia zwarciowego 3 i ogranicznika 1 równoczesnie, nastapi wylaczenie obwodu z napedem elektromagnesowym 6 i mechaniczne ryglowanie stanu wylaczenia przelacznym zestykiem 9 zabezpieczenia zwarciowego 3 lub przelacznym zestykiem 10 sygnalizatora 2, wzglednie przelacznymi zestykami 9,10 równoczesnie, wyswietlenie lampy sygna¬ lizacyjnej 12, zwolnienie napedu elektromagnesowego 6 i otwarcie zestyków laczeniowych komór prózniowych 5.130 291 3 Zastrzezenie patentowe Wylacznik stycznikowy prózniowy wyposazony w ograniczniki zbocznikowane sygnalizato¬ rami, zabezpieczenia zwarciowe, zabezpieczenia przeciazeniowe i laczeniowe komory prózniowe, znamienny tym, ze ma w torze glównym ogranicznik (1) polaczony szeregowo poprzez zabezpiecze¬ nie zwarciowe (3) i zabezpieczenie przeciazeniowe (4) z laczeniowa komora prózniowa (5), której uklad zestykowy jest polaczony mechanicznie z napedem elektromagnesowym (6), oraz w torze pomocniczym ma naped elektromagnesowy (6) polaczony szeregowo poprzez zestyk sterowniczy (7), zestyk (8) zabezpieczenia przeciazeniowego (4), przelaczny zestyk (9) zabezpieczenia zwarcio¬ wego (3) i przelaczny zestyk (10) sygnalizatora (2) z bezpiecznikiem (11), a ponadto ma obwód z lampa sygnalizacyjna (12) polaczona równolegle z przelacznym zestykiem (9) zabezpieczenia zwarciowego (3) i przelacznym zestykiem (10) sygnalizatora (2). * 3 4 7 T Tl I fi W L_tZl_.t 7 #1 I V I k M •* Fiq1130291 1 t ~1 a L 1:^ l§^ b 1 c K^$A 1 I K^ II -« ^ Al 1 c 1 \ III ¦4 ^- J 1 Fiq2 Pracownia Poligraficzna IJP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL