Przedmiotem wynalazku jest miernik mocy promieniowanej przez laser, znajdujacy zastoso¬ wanie do pomiaru mocy wyjsciowej laserów gazowych zasilanych pradem stalym oraz w ukladach automatycznej stabilizacji mocy i czestotliwosci promieniowania laserów.Z monografii H. Percak pt. „Stabilizacja czestotliwosci promieniowania laserów molekular¬ nych", Wydawnictwo Politechniki Wroclawskiej, Wroclaw 1978, znany jest uklad automatycznej stabilizacji czestotliwosci lasera, zawierajacy miernik mocy promieniowanej przez laser. Miernik ten zawiera przerywacz wiazki promieniowania wyjsciowego lasera, detektor promieniowania podczerwonego oraz detektor synchroniczny. Wiazka promieniowania wyjsciowego jest przery¬ wana przez obracajaca sie tarcze z otworami, po czym pada na detektor promieniowania podczer¬ wonego. Sygnal wyjsciowy detektora jest podawany na wejscie detektora synchronicznego, a sygnal odniesienia detektora synchronicznego jest podawany z wyjscia elementu fotoelektrycznego oswietlanego wiazka swiatla przerywana przez obracajaca sie tarcze przerywacza wiazki promie¬ niowania wyjsciowego lasera/Wyjsciowy sygnal detektora synchronicznego jest proporcjonalny do mocy promieniowania wyjsciowego lasera.Niedogodnoscia techniczna znanego miernika mocy jest koniecznosc stosowania detektora promieniowania podczerwonego, który charakteryzuje sie mala czuloscia, rzedu 10-50 mV/W, oraz malym stosunkiem sygnal/szum, zwlaszcza dla niskich czestotliwosci.Wynalazek dotyczy miernika mocy promieniowanej przez laser, zawierajacego przerywacz wiazki promieniowania umieszczony wewnatrz rezonatora lasera, przy czym wyjscie przerywacza jest polaczone z wejsciem odniesienia detektora synchronicznego.Istota wynalazku polega na wyposazeniu miernika w czujnik pola elektrycznego, który jest umieszczony w poblizu rury wyladowczej lasera, natomiast wyjscie czujnika pola elektrycznegojest polaczone z wejsciem detektora synchronicznego. Korzystne jest wykonanie czujnika pola elektry¬ cznego w postaci cewki nawinietej wokól rury wyladowczej lasera, wyposazonej w ekran elektrosta¬ tyczny oraz umieszczonej w polowie dlugosci rury wyladowczej. Tak wykonany czujnik charakteryzuje sie bardzo prosta budowa i latwoscia wykonania i montazu w laserze. Sygnal wyjsciowy detektora synchronicznego, proporcjonalny do mocy wewnatrz rezonatora lasera, jest mierzony wskaznikiem wyskalowanym w jednostkach mocy wyjsciowej lasera lub sluzyjako sygnal bledu w ukladach stabilizacji mocy lub czestotliwosci promieniowania lasera.2 130282 Miernik mocy wedlug wynalazku, w porównaniu z miernikiem znanym, charakteryzuje sie prostsza budowa, wieksza czuloscia pomiaru oraz kilkakrotnie wiekszym stosunkiem sygnal/szum.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedsta¬ wia schemat blokowy miernika mocy promieniowanej przez laser gazowy.Przykladowy miernik wedlug wynalazku zawiera czujnik 1 pola elektrycznego, który jest wykonany w postaci cewki nawinietej drutem miedzianym w emalii i umieszczonej wokól wylado¬ wczej rury 2 lasera gazowego, w srodku jej dlugosci. Cewka jest otoczona elektrostatycznym ekranem wykonanym z tasmy miedzianej, który jest polaczony z masa ukladu. Wyjscie czujnika 1 pola elektrycznego jest polaczone za posrednictwem kabla koncentrycznego i poprzez rezystan- cyjny tlumik 3 z wejsciem synchroniczego detektora 4 wyposazonego w wyjsciowy wskaznik 5. Role synchronicznego detektora 4 i wyjsciowego wskaznika 5 spelnia w przykladowym wykonaniu miernika nanowoltomierz homodynowy. Na wejscie odniesienia synchronicznego detektora 4jest podawany sygnal wyjsciowy przerywacza 6 wiazki promieniowania lasera. Przerywacz 6 sklada sie z aluminiowej tarczy 7, w której wykonane sa wyciecia usytuowane promieniowo i rozmieszczone symetrycznie na powierzchni.Tarcza 7jest umieszczona prostopadle do wiazki promieniowania, miedzy wyladowcza rura 2 lasera, w wyjsciowym transmisyjnym lustrem 8. Tarcza7 jest napedzana elektrycznym silnikiem 9.Ponadto z jednej strony tarczy 7jest umieszczona zarówka 10, a z drugiej strony — fotoelektryczny element 11, którego wyjscie stanowi wyjscie przerywacza 6.Miernik mocy promieniowanej przez laser gazowy dziala na zasadzie wykorzystania ubo¬ cznego zjawiska towarzyszacego zmianom mocy promieniowania lasera, który polega na powsta¬ waniu zmiennego pola elektrycznego wokól wyladowczej rury lasera. Wiazka promieniowania opuszczajaca wyladowcza rure 2 lasera jest przerywana przez aluminiowa tarcze 7. Przerywanie wiazki promieniowania wymusza zmiany mocy promieniowania wewnatrz rezonatora laserowego, a wraz z nimi zmiany pola eketrycznego wokól wyladowczej rury 2. Pod wplywem zmian pola elektrycznego w uzwojeniu czujnika 1 jest indukowana sila elektromotoryczna, która podawana jest na wejscie synchronicznego detektora 4. Na wejscie odniesienia detektora 4 jest podawany sygnal wyjsciowy fotoelektrycznego elementu 11, który jest oswietlany przez zarówke 10 wiazka swiatla przerywana z ta sama czestotliwoscia i faza co wiazka promieniowania lasera. Sygnal wyjsciowy synchronicznego detektora 4 jest miara mocy wewnatrz rezonatora lasera. Wyjsciowy wskaznik 5 skaluje sie dla danej transmisji transmisyjnego lustra 8 w jednostkach mocy wyjsciowej lasera poprzez pomiar mocy wiazki promieniowania opuszczajacej transmisyjne lustro 8 i przy dobranej wartosci rezystancji tlumika 3. Wskazane jest, aby skalowanie miernika oraz jego eksploatacja odbywaly sie przy takiej samej czestotliwosci przerywania wiazki promieniowania oraz przy jednakowych i stabilizowanych wartosciach pradu lasera.W przykladowym mierniku wedlug wynalazku napiecie wyjsciowe czujnika 1 pola elektry¬ cznego, którego cewka ma 120 zwojów, wynosi 15V przy mocy wyjsciowej lasera wynoszacej 3W.Stosunek wielkosci sygnal/szum wynosi 60dB przy mocy wyjsciowej lasera IW. Miernik mocy promieniowanej przez laser moze byc stosowany do stabilizacji mocy i czestotliwosci promieniowa¬ nia. W tym celu sygnal wyjsciowy miernika jest podawany poprzez dodatkowe wzmacniacze na element piezoelektryczny lustra transmisyjnego lasera.Zastrzezenia patentowe 1. Miernik mocy promieniowanej przez laser, zawierajacy umieszczony wewnatrz rezonatora przerywacz wiazki promieniowania, którego wyjscie jest polaczone z wejsciem odniesienia detek¬ tora synchronicznego, znamienny tym, ze jest wyposazony w czujnik (1) pola elektrycznego umie¬ szczony w poblizu wyladowczej rury (2) lasera, przy czym wyjscie czujnika (1) pola elektrycznego jest polaczone z wejsciem synchronicznego detektora (4). 2. Miernik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czujnik (1) pola magnetycznego jest wykonany w postaci cewki nawinietej wokól wyladowczej rury (2) lasera i wyposazonej w ekran elektrostatyczny.130282 3 3. Miernik wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze cewka czujnika (1) pola elektrycznego jest umieszczona w polowie dlugosci wyladowczej rury (2) lasera. PL