Dzialanie znanych dotychczas maszyn do rozsypywania sztucznego nawozu, w których do wysiewania nawozu sztucznego lub wapna ze skrzyni nieruchomej w sto¬ sunku do ramy maszyny sluza specjalne narzady rozsypujace, nie jest calkowicie zadowalajace; maszyny te sa jednak pra¬ wie wylacznie stosowane, zwlaszcza do na¬ wozenia wielkich powierzchni.Wynalazek niniejszy umozliwia rozsy¬ pywanie nawozu w sposób, który jest sto¬ sowany dotychczas przez ogrodników na grzedach ogrodowych i na malych po¬ wierzchniach, przy którym to sposobie na¬ wóz jest wyrzucany zapomoca krótkich rzutów nieco otworzonej reki, wyciagnietej w przyblizeniu do polowy.Wedlug wynalazku osiaga sie tego ro¬ dzaju rozsypywanie zapomoca skrzyni siewnej, której nadaje sie krótkie ruchy, powodujace wyrzucanie nawozu.Dotychczas stosowane rozsypywanie nawozu, posuwajacego sie powoli oraz mo¬ krego, zapomoca skrzyni siewnej nie nada¬ je sie wlasciwie do zastosowania w gospo¬ darstwach rolnych i nie umozliwia równo¬ miernego rozsypywania nawozu na polu o dowolnym ksztalcie.Zapomoca maszyny wedlug wynalazku niniejszego osiaga sie równomierne rozsy¬ pywanie na dowolnie wielkiej powierzchni sztucznego nawozu kazdego rodzaju, zwla¬ szcza miekkiego i wilgotnego supersfosfa- tu, nawozów, zawierajacych wielkie ilosciazotu, oraz wiekszych ilosci wapna, przy- czem narzad rozsypujacy nie zanieczy¬ szcza sie podczas pracy maszyny. Maszy¬ na ta jest lekka, a oczyszczanie jej proste i latwe.W tym celu skrzynia siewna wykonywa ruchy, zapomoca których nawóz zostaje wyrzucany odpowiednio do jego ciezaru i wilgotnosci.W znanych maszynach tego rodzaju skrzynia siewna jest podnoszona okreso¬ wo, przyczem sila wstrzasu jej przy ruchu wdól zalezy od jej ciezaru oraz ciezaru za¬ wartosci skrzyni, podczas gdy do zwiek¬ szania sily wstrzasów i ujednostajnienia tychze sluzy sprezyna, której dzialanie nie jest regulowane.Wedlug wynalazku niniejszego skrzy¬ nia jest przesunieta wiecej ku dolowi i wra¬ ca w polozenie wyjsciowe pod dzialaniem regulowanej sprezyny, przyczem sila wstrzasu nie zalezy od ciezaru skrzyni, lecz od stosowanego napiecia sprezyny.Umozliwia to przy stosowaniu slabych wstrzasów rozsiewanie szybko posuwaja¬ cych sie, suchych nawozów, np. maczki kostnej, fosfatu i tym podobnych nawo¬ zów, a przy stosowaniu odpowiednio sil¬ niejszych wstrzasów rozsypywanie powoli posuwajacej sie maczki Thomas'a lub in¬ nych nawozów wilgotnych.Ruchome skrzynie siewne sa wrazliwe na wzniesienia terenu; skrzynie takie po¬ siadaja w wiekszym stopniu wade nierów¬ nomiernego rozsiewania niz skrzynie stale.Wynalazek zapobiega tym wadom za¬ pomoca odpowiedniego zawieszenia skrzy¬ ni, dzieki któremu tak skrzynia, jak i jej podpora pozostaja w polozeniu poziomem niezaleznie od tego, czy maszyna posuwa sie na góre lub zgóry.Skrzynia siewna wedlug wynalazku po¬ siada dwie szczeliny wysiewne, pomiedzy któremi miesci sie komora, siegajaca po¬ wyzej górnych krawedzi tych szczelin.Dzieki temu nawóz, zawarty w skrzyni, nie stlacza sie w szczelinie wysiewnej, a w ko¬ morze tworzy sie luzna cienka warstwa nawozu, przyczem zapobiega sie równiez zatykaniu szczelin powyzszych brylkami nawozu. Urzadzenie, rozsiewajace nawóz, jest polaczone ze skrzynia i bierze udzial w jej ruchach, a skrzynia jest wylozona materjalem, który ulatwia przesuwanie sie nawozu niezaleznie od jego wilgotnosci.Na rysunku jest uwidoczniony przy¬ klad wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia maszyne w widoku ztylu, fig. 2 — w przekroju wzdluz linji A—B na fig. 1, fig. 3 — w przekroju przez tylny koniec maszyny, a fig. 4 — w przekroju wzdluz linji C—D na fig. 1.Na wale a sa osadzone kola biegowe / zapomoca piast, wykonanych w postaci sprzegiel, oraz rama, która sklada sie z wieszaków e, polaczonych u dolu zapomo¬ ca drazka /, sluzacego jako przeciwwaga.W ramie jest umocowana zapomoca czo¬ pów g i panewek h skrzynia siewna K, a mianowicie w jej srodku ciezkosci, dzieki czemu skrzynia nie zmienia swego poloze¬ nia przy dowolnej pochylosci terenu.Kola zebate S, osadzone na wale a i obracajace sie z mala liczba obrotów, sie¬ gaja do skrzyni K, która jest wyposazona w górnej czesci (fig. 3) w listwy / z gwa- jakowego lub temu podobnego drzewa, na¬ stawiane zapomoca klamer k i wspóldzia¬ lajace z zebami kól S.Sprezyna F, której napiecie moze byc regulowane zapomoca sruby m i nasrubka n, jest polaczona z walem a oraz ze skrzy¬ nia K i przyciska listwy / do kola S, dzie¬ ki czemu skrzynia wykonywa podczas ja¬ zdy maszyny ruchy wahadlowe, nastepuja¬ ce szybko po sobie.Poniewaz skrzynia K jest zawieszona w przyblizeniu w swym srodku ciezkosci, moment bezwladnosci skrzyni oraz jej za¬ wartosci jest bardzo maly, wprawianie jej wiec w ruch, powodujacy wyrzucanie na¬ wozu, wymaga zastosowania stosunkowo — 2 —malej sprezyny, wzglednie odpowiednio slabego nacisku zebów kól S.Ruch wahadlowy skrzyni moze byc re¬ gulowany zapomoca przestawiania wzmian¬ kowanych powyzej listw, wzglednie nasta¬ wiania napiecia sprezyny odpowiednio do wlasciwosci rozsiewanego nawozu, wzgled¬ nie jego ilosci. Kola S sa umieszczone w oddzielnych komorach, utworzonych ze scianek o, wobec czego nie stykaja sie z materjalem wysiewanym.Wahaniu sie ramy wraz ze skrzynia przy rozpoczeciu jazdy i wstrzasach zapo- t biega sie dowolnem urzadzeniem hamuja- cem, przyczem jednak srodek ciezkosci skrzyni znajduje sie zawsze ponizej walu a. Urzadzenie hamujace, uwidocznione na rysunku, sklada sie z panewek lub tulejek r, które sa osadzone na wale a i posiadaja stosunkowo wielka srednice. Na panewki te sa nasuniete wieszaki e. Dzieki stosunkowo znacznej srednicy panewek r wytwarza sie odpowiedni moment tarcia, tlumiacy waha¬ nia skrzyni.Ruch wahadlowy skrzyni oraz jej ksztalt zapobiegaja wytwarzaniu sie bry¬ lek nawozu, który stale jest rozluzniany przez ten ruch.Wpoblizu dna skrzynia posiada w tyl¬ nej scianie otwór wysiewny, którym nawóz wypada. Otwór ten sklada sie z dwóch szczelin wysiewnych, z których jedna jest ' umieszczona za druga. Pomiedzy temi szczelinami znajduje sie komora L. Listwa v, umocowana na wewnetrznej stronie tyl- ' nej scianki skrzyni, siega wdól ponizej dolnej krawedzi tej scianki, przyczem dol¬ ny koniec listwy jest odsuniety od dna skrzynki tak, ze wytworzona w ten sposób szczelina umozliwia swobodne wypadanie nawozu kazdego rodzaju. Na stronie ze¬ wnetrznej tylnej scianki jest umieszczona zasuwa X, przesuwana do góry i wdól w dowolny sposób.Grubosc warstwy materjalu wysiewa¬ nego w komorze L odpowiada jej wysoko¬ sci, warstwa ta jest wiec cienka i luzna, przyczem nie dziala na nia zaden nacisk zgóry. Zapobiega to zatykaniu sie ze¬ wnetrznej szczeliny wysiewnej, nawet je¬ zeli wymiary jej sa bardzo male.Pod zasuwa x i listwa V w dnie skrzy¬ ni sa wykonane wglebienia M, M±. Zasto¬ sowanie tych wglebien powoduje przesu¬ wanie sie materjalu wysiewanego cienka warstwa, której grubosc odpowiada w przyblizeniu szerokosci szczeliny wysiew¬ nej. Szerokosc ta, mierzona od dna wgle¬ bienia, moze byc znacznie wieksza, a wy¬ twarzajace sie brylki nawozu moga przesu¬ wac sie pod krawedziami listwy v i zasu¬ wy x. Zbedne jest wiec urzadzenie, sluza¬ ce do oczyszczania szczelin wysiewnych, poniewaz drobny materjal wysiewny sam porywa brylki i wysuwa je nazewnatrz.Materjal wysiewany zostaje wyrzuca¬ ny w kierunku jazdy, np. w odstepach co 14 cm. Do równomiernego rozsiewania na¬ wozu sluzy skosny ruszt, skladajacy sie z listw U, które sa równolegle do szczelin wysiewnych i ulozone schodkowo tak, ze szczeliny, utworzone pomiedzy listwami U, zwiekszaja sie w kierunku wypadania nawozu. Poniewaz czesc nawozu przesuwa sie po skosnych plaszczyznach, podczas gdy czesc pozostala wypada przez szczeli¬ ny pomiedzy listwami, to teren zostaje po¬ kryty nawozem równomiernie.Ilosc rozsianego nawozu zalezy w znacznym stopniu od szybkosci przesuwa¬ nia sie materjalu po dnie skrzyni. Powloka metalowa nie nadaje sie do zastosowania w tym przypadku z powodu chemicznego dzialania na nia nawozu, podczas gdy na szkle, flisach i tym podobnych materjalach i czesciach osadza sie przy zmianach tem¬ peratury wilgoc, wskutek czego nawóz przylega do nich. Cementy, a zwlaszcza a- zbest z cementem, wzglednie materjal, zna¬ ny pod nazwa „eternit", nie nasiakaja wil¬ gocia, wobec czego skrzynie lub conajmniej jej dno wyklada sie wewnatrz warstwa E — 3 —takiego materjalu, polaczona ze sciankami drewnianemi skrzyni zapomoca odpowied¬ niego kleju. Z biegiem czasu powierzchnia taka staje sie coraz gladsza. PL