Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania policzterofluoroetylenowych materialów poslizgowych, a w szczególnosci materialów otrzymywanych przez impregnacje tkanin szklanych dyspersjami policzterofluoroetylenu.Znane sa materialy otrzymywane na bazie dyspersji policzterofluoroetylenowej jak folie uzyskiwane przez wspólwytlaczanie dyspersji z parafiny i laminaty takich folii z tkaninami szklanymi.Znane sa równiez tkaniny szklane impregnowane dyspersja policzterofluoroetylenowa czego przykladem jest Armalon produkcji firmy Du Pont.Wyroby powyzsze maja maly zakres zastosowan, sa malo przydatne jako podkladki posliz¬ gowe przy prasowaniu w podwyzszonej temperaturze tasmy elastycznego materialu, np. jezeli podkladka poslizgowa styka sie z szorstka strona wlóknista elastycznego materialu skóropodp- nego, który prasuje sie w temperaturze ponad 423 K pod cisnieniem okolo tysiaca hektopaskali, przy czym szybkosc przesuwu jest co najmniej 1 m/min.Stosowane w technice sposoby polepszania odpornosci na scieranie powlok z policzterofluo¬ roetylenu polegaja na stosowaniu wypelniaczy np.: grafitu i dwusiarczku molibdenu.Impregnacja tkanin szklanych bywa takze prowadzona w jednokrotnej operacji dyspersja policzterofluoroetylenu zageszczona na przyklad polifosforanem sodu lub wielokrotnej operacji niezageszczona dyspersja o niskiej lepkosci.Stosowanie znanych sposobów nie zabezpiecza uzyskania, jednoczesnie niskiego wspólczyn¬ nika tarcia oraz dlugiej zywotnosci. Poprawienie jednego z tych czynników powoduje pogorszenie drugiego.Celem wynalazku jest uzyskanie materialu poslizgowego o dobrych wlasnosciach antyadhe- zyjnych i odpornosci na wysoka temperature w warunkach tarcia z materialem wlóknistym.Sposób wedlug wynalazku polega na impregnowaniu wieloetapowo, minimum wdwu etapach tkaniny szklanej dyspersja policzterofluoroetylenowa o stezeniu 10 do 70% korzystnie 40-60%.Tkanina szklana przed poddaniem impregnacji ma usuwana calkowicie apreture tkacka.2 129398 W pierwszym etapie impregnacji stosuje sie zestaw zawierajacy do 5-20%, korzystnie 5-10% czesci wagowych w stosunku do ilosci dyspersji krzemionki jako wypelniacza w dyspersji policzte- rofluoroetylenowej. Wypelniacz krzemionkowy winien charakteryzowac sie zawartoscia krze¬ mionki SiOz nie mniejsza niz 85%.W drugim etapie ponownie przeprowadza sie impregnacje dyspersja policzterofluoroetyle- nowa bez uzycia wypelniacza i suszy w granicach temperatur 633 K do 658 K, po czym prowadzi sie intensywne chlodzenie zimnym powietrzem, woda lub metoda kontaktowa do temperatury ponizej 373 K w czasie 20 s.Szybkie chlodzenie materialu po powtórnym impregnowaniu zwieksza elastycznosc powloki policzterofluoroetylenowej gdy okres spadku temperatury od temperatury 648 K do 373 K jest krótszy niz 20 sekund. Przy wolniejszym chlodzeniu powloka ulega latwo uszkodzeniom nawet przy lekkim zalamaniu materialu. Impregnacje dyspersja policzterofluoroetylenowa bez wypelnia¬ cza prowadzi sie kilkakrotnie jezeli powloka ma byc grubsza. Po kazdej impregnacji material sie suszy, a po ostatnim suszeniu intensywnie sie chlodzi.Stwierdzono, ze odpornosc na scieranie nieoczekiwanie wzrasta jezeli stosuje sie wypelniacz krzemionkowy o strukturze powierzchni zblizonej charakterem grup aktywnych do szkla w pier¬ wszym etapie impregnacji, powloka uzyskana wedlug wynalazku przez impregnacje wielokrotna posiadajaca te sama mase co powloka uzyskana w impregnacji jednokrotnej wykazuje zalety potrzebne we wszystkich wymaganych parametrach tzn: podwyzszona odpornosc na scieranie przy jednoczesnym zachowaniu niskiego wspólczynnika tarcia dynamicznego.Otrzymany material wedlug wynalazku posiada gladka powierzchnie,jest elastyczny, odporny na scieranie w wysokich temperaturach, nie ulega uszkodzeniom mechanicznym przy deforma¬ cjach spowodowanych nierównosciami dociskanego materialu, które wystepuja przy szwach, laczeniach, dziurach itp. Mechanizm tego zjawiska nie jest calkowicie jasny, przypuszcza sie, ze warstwa zawierajaca krzemionke koloidalna tworzy powloke ochronna o duzej odpornosci na scieranie na wypuklych elementach splotu tkaniny szklanej gdzie ulega wczesnie zniszczeniu sliska warstwa bez wypelniacza, natomiast elementy wklesle splotu tkaniny wypelnione sa sliska powloka nie zawierajaca wypelniacza. Uzyskuje sie w ten sposób strukture powierzchni, zgodna ze wzorem geometrycznym splotu tkaniny, w której po pewnym okresie uzytkowania, wytrzymale na tarcie punktowe wzniesienia otoczone sa sliskim mniej odpornym na tarcie otoczeniem, a cala powierzch¬ nia tkaniny staje sie gladsza po wstepnej fazie pracy niz w tkaninie nie poddanej jeszcze scieraniu.Sposób wedlug wynalazku ilustruje przyklad: tkanine szklana ST-7-140 odpowiadajaca BN- 81/6859-03 poddano wielokrotnej impregnacji stosujac dyspersje teflonowa WT-81/ZA-102 z dodatkiem wypelniacza krzemionkowego „Arsil" odpowiadajacego ZN-73/MPCh/N-19/X95.Tkanine napieto na aluminiowa rame i poddano impregnacji dyspersja zawierajaca policzte- rofluoroetylen w ilosci 19% suchej masy, 1% suchej masy Arsilu. Uzyskano naniesienie w ilosci 80 g suchej masy mieszanki na 1 m2 tkaniny. Nastepnie suszono w piecu PEK-4 w temperaturze 640 K przez 600 s.Po wypaleniu tkanine chlodzono strumieniem powietrza. Wysuszona i schlodzona tkanine poddano nastepnej impregnacji dyspersja zawierajaca 20% suchej masy policzterofluoroetylenu, nanoszac 60 g/m2 suchej masy na tkanine, nastepnie wypalono i schlodzono. W ten sposób przeprowadzono czterokrotna impregnacje dyspersja policzterofluoroetylenowa bez wypelniacza.Otrzymany material porównano z tkanina Armalon firmy Du Pont. Obie tkaniny zastoso¬ wano jako podkladke poslizgowa przy wytlaczaniu skóry syntetycznej. Podkladke poslizgowa dociskano do spodniej powierzchni skóry za pomoca gietkiej przepony, a ta dociskala skóre do walca wytlaczajacego, o predkosci obwodowej 2/min.Obie tkaniny pracowaly w takich samych warunkach, przy czym material wedlug wynalazku wytrzymal 224 godziny, zas Armalon 120 godzin. Material otrzymany wedlug wynalazku mial miejscowe wytarcia i nadawal sie do uzycia po drugiej stronie w przeciwienstwie do Armalonu, który byl przetarty na wylot.Tkanine wedlug wynalazku mozna takze zastosowac w procesach prasowalniczych w prze¬ mysle odziezowym, gdzie wykorzystane sa wlasnosci antyathezyjne i odpornosc na wysoka tempe¬ rature, oraz jako tworzywo konstrukcyjne na lekkie pokrycia dachów, gdzie wazna jest wytrzymalosc, gietkosc i wlasnosci poslizgowe w stosunkowo niskich temperaturach.129398 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania policzterofluoroetylenowych materialów poslizgowych polegajacy na impregnowaniu gietkich tkanin szklanych dyspersja policzterofluoroetylenowa z dodatkiem srodków modyfikujacych wlasnosci cierne, znamienny tym, ze prowadzi sie wielokrotna, co naj¬ mniej dwukrotna, impregnacje tkaniny szklanej pozbawionej preparacji tkackiej dyspersja policz¬ terofluoroetylenowa o stezeniu 10-70%, korzystnie 40-60%, przy czym do pierwszej impregnacji stosuje sie impregnat zawierajacy wypelniacz krzemionkowy, po kazdej impregnacji suszy sie material w temperaturze 633-658 K, a po ostatnim suszeniu intensywnie chlodzi material impreg¬ nowany do temperatury ponizej 373 K w czasie nie dluzszym niz 20 s. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze prowadzi sie pierwsza impregnacje dyspersja policzterofluoroetylenowa zawierajaca 5-20%, korzystnie 5-10% czesci wagowych w stosunku do ilosci dyspersji wypelniacza krzemionkowego o zawartosci SiC2 nie mniejszej niz 85%. PL