Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wykonywania pali betonowycn o posze¬ rzonej stopie celem przekazywania obcia¬ zenia w ptostaci cisnienia na grunt. W pa¬ lach betonowych bez poszerzonej stopy obciazenie przenosi sie calkowicie lub przewaznie wskutek tarcia pomiedzy pa¬ lem a ziemia. Wobec nieokreslonej i zmiennej wielkosci tego tarcia usilowano w sposobach znanych uzyskiwac poszerze¬ nie stiopy zaponiloca zwiekszenia cisnienia na wprowadzany beton.Masa betonowa zostaje wtlaczana w gnunt pod cisnieniem lub uderzeniami ubi- jaka, pirzyiczem pod zapuszczona rura powstaje samoczynnie rozszerzenie w po¬ staci cokolu wskutek ustepowania grun¬ tu. Podobny cokól .stanowi jednak zjawi¬ sko blizej nieoznaczyone, zalezne od przy- padklu tudziez od wlasciwosci gruntu. Po¬ wstawanie podobnego cokolu nie nastepu¬ je zupelnie w pewnych warstwach giruntu.Aby zapobiec temu ótraz zapewnic powstawanie cokolu o wymiarach, odpo¬ wiadajacych statyczjnem)u obliczeniu, wy¬ twarza sie w mysl niniejszego wynalazku w drodze mechanicznej pusta przestrzen w sitopie b wymiarach, odpowiadajacych obliczeniu.Po wybetonowaniu tej pustej przestrze¬ ni powstaje pewne poszerzenie stopy o wy¬ miarach ustalonych dla danego pala, przy-Czem wielkosc tego poszerzenia iuOzna w mysl niniejszego sposobu doprowadzic z latwo^csufc doi *McyaAiarów, dopuszczajacych obciazenie gruntu, * kilkakroitinie przekra¬ czaj ace wytrzymalosc pali zwyklych.Sile nosna pala a zatem i wspólczyn¬ nik bezpieczenstwa mozna jeszcze znacz¬ nie podmiesc w drodze pozostawienia po¬ nad stopa pala zapuszczonej rury w cha¬ rakterze oslony, obejmujacej rdzen beto¬ nowy.Jezeli zapuszczona rura konczy sie w plynnych lub ruchomych warstwach grun¬ tu, jak piasek i t. d., wówczas wanstwy te wciskaja sie do tej rury lub poszerzonej podstawy, oo wplywa ujemnie na sile nos¬ na pala.• Aby temu zapbbiec, w zapuszczana ru¬ re wprowadza sie stosownie do wynalazku ponad podiom wody zaskórnej tak wyso¬ ki slup wody, jaki jest niezbedny ido wyparcia (ruchomych warstw gruntu, ce¬ lem niedopuszczenia ich do pustej prze¬ strzeni stopy pala betonowego i wy¬ zej. W tym celu zapuszczona rura jest z koniecznosci pirzedltuzona w góre ponad teren. Przedluzenie rury przy wienceniu i betonowaniu jest wypelnione slupem wo¬ dy, aby utrzymac osiagniette zwiekszone cisnienie na nuchome wanstwy granitu. Po wypelnieniu betonem stopy pala i prze¬ dluzeniu zapusizczonej rury nastepuje dal¬ sze wtlaczanie betonu pod wode zapomo- oa specjalnych, podwodnych bab ubijaja¬ cych. Po ukonczbnem betonowaniu pala lub po pewmem stwardnieniu jego stopy przedluzenie ru/ry zostaje odjete.Przedmiot wynalazku jest przedsta¬ wiony na rysunku, na którym fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja stopniowe wykonywanie za¬ puszczanego pala z (poszerzona stopa i ru¬ ra prowadzaca; fig. 4 i 5 — skrobacz do wiercenia pustej przestrzeni u podstawy pala, fig. 6 i 7 przedstawiaja w przekroju pionowym i w dwóch róznych polozeniach ubijak do podwodnego ubijania betonu, fig. 8 i 9 sa przekrojami tyoh ubijaków, fig. 10 przedstawia skrobacz do wiercenia, zaopatrzony w worek, a fig. 11 — przy¬ mocowanie wofrka do skrobacza Wykonanie pali wedlug wynalazku oldbywa sie nastepujaco. Najpierw zosta¬ je zapuszczona na przewidziana glebo¬ kosc w znany sposób rulra prowadzaca A.Nastepnie zapuszcza sie skrobacz, który wywierca pusta przestrzen pod zapuiszczo- na rura, Skrobacz ten, wedlug fig. 4 i 5 sklada sie z dwóch liub wiecej elastycz¬ nych nozy s ze stali sprezynowej, które przeprowadzjone sa od dolnej plyty w do górnej r i na koncach przymocowane prze¬ gubowo do tych plyt. Plyta r jest na sta¬ le umocowana na zwyklym drazku wier¬ tniczym p, poidczas gdy plyta w jest umie- szicjzbna na tulei v. Drazek p swem czjwo- rokatnem przedluzeniem u jest wsuniety do czworokatnej tulei v, dzieki czemu plyty r i w moga sie Wzajemnie zblizac i jednoczesnie razem obracac. Obrót drazka p jest przenoszony przy kazdem przesu¬ nieciu sie jego w tulei v na plyte r oraz zaplomoca jtej tulei i przedluzenia u rów¬ niez na dolina plyte w. Wiercenie odbywa sie wtedy sigmie i pewnie, przyczem ze- wjnetrzna sila obrotowa dziala zarówno na plyte r, jak i na plyte ur, a zatem na obu koncach kazdego noza s w rfozmaitych je¬ go polozeniach. Na tulei v drazka jest u- mieszczony trzymak /, który utrzymuje elastycztne noze s w pewnej odleglosci od siebie i nieco szerzej niz na umocowanych koncach, wobec czego przy obciazeniu moga sie one wyginac tylko nazewmatrz. Poza tern na przesuwnym drazku p, miedzy tule¬ ja v i plyta r jest umieszczony nastawny zderzak q, wskutek czego przy rozchodze¬ niu sie nozy s tuleja v uderza o zderzak q, ograniczajac przez tto najwieksze wygiecie npzy. Przez zmiane odleglosci zamocowa¬ nia zderzaka q od konca tulei v, jedjnytm i tym samym skrobacfzem mozna róznie na¬ stawiac odleglosci konców 'zamocowanych — 2 —nozy, a zatem uprzednio dokladnie okre¬ slac wielkosc stopy pala, która ma byc wy¬ konana. Noze s pomimo parcia drazka p i innych obciazen moga rozchodzic sie tylko tak szeroko, jak na to pfozwada zderzak q.Celem lepsizego wrzynania sie w ziemie moze moga byc nieco przesuniete w stosun¬ ku do okregu kola, t. j. mloga byc usta¬ wione nie prostopadle do promienia, lecz moga od teigo polozenia byc odchylone o pewien nieznaczny kat Po wywierceniu pustej przestrzeni dla stopy pala wywiercona ziemia zostaje wy- bagrowana i wydobyta zapomoca odpo¬ wiednich, specjalnych przyrzadów. Mozna równiez do skirobacza wedlug fig. 4 i 5 przymocowac worek; wówczas przyrzad ten bedzie jednoczesnie sluzyl do wydoby- wanir wywierconego materjalu. Skrbbacz z workiem x przedstawiony jest na fig. 10.Rozpostarty w plaszczyznie worek ma mniej wiecej ksztalt trójkata, którego jed¬ na foodzmia krawedz, jak widac na fig. 11, posiada wzmacniajacy pasek y i jest przy¬ mocowana zapomoca srub z z podkladkami do tepej krawedzi noza s. Druga boczna krawedz worka jest przywiazana okolo tuilei v. Worek przechodzi od dolu do srodka sferobacza, prawie do tirzyimaka / i dostosowuje sie do rozmaitych ustawien nozy, przylepem jest on stale otwarty ce¬ lem przyjmowania wywierconego mate¬ rialu. 0 ile pusta przestrzen u podstawy pa¬ la ma byc wykonana w plynnych lub ru¬ chomych wamstwach gruntu, to w zapu¬ szczonej rurze, tworzacej plasizcz wyko¬ nywanego pata, oraz w ewentiualnem prze- idluzeniii jej jest utrzymany dostatecznie wysoki isfcup wody, aby zapobiec przedo- istawaniu sie ziemi do pustej przestrzeni oraz do rury. Beton jest wprowadzany do pue/tej przestrzeni zapomoca skrzynki ro- boazej. Kiedy pusta przestrzen i dolny koniec zapuszczonej rury sa juz wypelnio¬ ne betonem, ubija sie go pewna iloscia u- derzen katara zapomoca przedstawio¬ nych na rysunku ubijaków do podwodne¬ go ubijania i wtlacza mocno w warstwy gruntu.Ubijak a jest wykonany z zelaza, beto¬ nu lub tym podobnego matenjalu i posiada rure b, umies/zozona wspólsrodkowo. W rure te wsuniety jest drazek g, który u- trzymhje stope ubijaka. Stopa ta sklada isie z nasadki m z umieszczonemi na krzyz zeberkami nj, jak rówiniez z górnej plyty / i dolnej podistawbwejj k. Srodkowa rura b posiada na dole zwezenie c, podczas gdy drazek g na górnym koncu jest zgnubiony, wskutek clzego, pnzy podnoszeniu wbijaka a z zapuszczonej rury, stopa uibijaka zo¬ staje zabrana. Natomiast utbijak moze byc podnoszony az do zgrubienia drazka g, nie zabierajac stopy.Rura b wystaje nieco w górze ponad ubijakliem i na niej jest umocowany hak / do zawieszenia, zapomoca którego caly u- 'hijalk jest podnoszony i opuszczany. U- tmieszczone na górnymi koncu drazka g ma¬ le uszko i ma tylko to na celu, aby pfrzy hraniSportowaniu, jak i opuszczaniu ubija- ka Utrzymac gb Wraz z jeigo podstawa w polozeniu zsunietem. Ubijak a ma prze¬ krój okragly lub jakikolwiek inny. Jego dolny koniec d jest w kazdym badz razie wezszy. Równdez i plyta / stopy ubijaka posiada mniejsza srednice od plyty dol¬ nej k. Jak widac, stopa uibijaka nie jest wykonana jednolicie, raczeij posiada ona puste przestrzenie, w których woda pod¬ czas ruchu ubijaka do góry i nadól moze wykonywac ruchy wirowe.Ubijak a jest opuszczany wraz ze sto¬ pa w zapuszczona rure o tyle, aby dolna plyta k osiadla na znajdujacym sie za¬ zwyczaj pod woda betonie. Przekrój tej plyty odpowiada w przyblizeniu przekro¬ jowi zapuszczonej rury. Podczas gdy sto¬ pa ubijaka pozostaje na dole, beton, jest ubijany przez podnoszenie i opuszczanie ubijaka. Rozumie sie, ze przytem woda, — 3 —znajdujaca sie miedzy ubijakiem i jego stopa, zostaje wyparta do góry miedzy zewnetrzna powierzchnia ubijaka i zapu- sizczona rura wzglednie z powrotem we- ssana na dól. Poniewaz jednak beton jest przykryty dolna plyta k stopy, ruch wody jak równiez jej wirowanie, które odbywa sie wewnajtrz stopy, nie wywiera na beton zadnego szkodliwego wplyWu, nie spulch¬ niajac go, ani Wyimjywajac. Jak tylko ubi¬ ty beton nieco stwardnieje, obciazajacy go slup wody i ewentualnie przedluzenie zapuszdzonej rury moga byc góra usunie¬ te. Wode mozna wówczas wypompowac i rozpoczac betonowanie pala na sucho przy zastosowaniu lekkiego ubijaka. Celem Wzmocnienia pala zapuszczona rura, sta¬ nowiaca jego plaszcz, moze byc pozosta¬ wiona w grujncie. W niektórych przypad¬ kach miozna ja jednak równiez Wyciagnac. PL