Przedmiotem wynalazku jest filtr dupleksowy, zwlaszcza dla radiotelefonów, umozliwiajacy jed¬ noczesna (prace nadajnika i odbiornika radiotele¬ fonu z wykorzystaniem wspólnej anteny.Filtr stanowi soba zwrotnice czestotliwosciowa i moze byc stosowany równiez do inynch celów, takich jak np. separacja pracujacych na wspólnej antenie dwóch radiotelefonów, lub tez radiotele¬ fonu i odbiornika radiofonicznego, a takze w tech¬ nice pomiarowej do separacji dwóch generatorów pracujacych na wspólne obciazenie. Stosowane do tej pory filtry dupleksowe, zawierajace pasmo- wozaporowe filtry dolno i górnoprzepustowy, wy¬ konywane sa w dwóch postaciach: — jako filtry pasmowozaporowe z dodatkowymi reaktancjami przyspieszajacymi, równoleglymi do obwodów wytwarzajacych bieguny tlumienia funkcji przenoszenia, — jako filtry pasmowozaporowe bez dodatkowych reaktancji przyspieszajacych.Do grupy pierwszej zaliczyc mozna filtry znane z wegierskiego opisu patentowego firmy BRG, nr patentu 158 695, lub dokumentacji technicznej Za¬ kladu Doswiadczalnego Radiokomunikacji w Gdyni na filtr typu 3632-5000. Bieguny tlumienia funkcji przenoszenia tych filtrów tworza tzw. rezonatory spiralne, wszystkie o dlugosci elektrycznej równej X (cwierc dlugosci fali), rozwarte na koncach, 4 10 15 20 polaczone ze soba za pomoca elementów pojemnos¬ ciowych lub indukcyjnych. W celu jednakze przy¬ spieszenia opadania zbocza funkcji przenoszenia filtru, równolegle do rezonatorów spiralnych do¬ laczono równiez elementy indukcyjne (w filtrze górno przepustowym) lub pojemnosciowe (w fil¬ trze dolno przepustowym) tworzace tzw. dodatkowe reaktancje. Wada tego rozwiazania jest niejedno¬ znacznosc strojenia obu filtrów, oraz utrudnienie wykonawstwa pod wzgledem technologicznym.Reprezentantem grupy drugiej jest filtr firmy BRG, wedlug wegierskiego opisu patentowego nr 159 873, w którym zastosowano rezonatory spiralne X o wiekszej niz dlugosci elektrycznej. Filtr ten 4 zawiera mianowicie rezonatory spiralne o dlugosci X (polowa dlugosci fali) zwarte na koncach, któ- 2 re na tyle poprawiaja stromosc zbocza funkcji przenoszenia, ze zbytecznym staje sie stosowanie reaktancji przyspieszajacych.Zaleta rozwiazania jest wieksza przejrzystosc konstrukcji, jednoznacznosc strojenia i ulatwienie wykonawstwa w porównaniu z rozwiazaniem po¬ przednim, natomiast wada jest zwiekszenie wymia¬ rów filtru i brak wyraznie okreslonych elementów, sluzacych do osiagania dopasowan na wejsciach i wyjsciach. Ponadto w rozwiazaniu tym, oba filtry 129 147im47* dolno i górnoprzeipustowy polaczone sa za pomoca Jt odcinków linii o dlugosci , co stanowi duza 4 niedogodnosc z powodu koniecznosci umieszczania w ukladzie filtru odcinków kabla koncentrycznego o znacznej dlugosci.Istota wynalazku polega na tym, ze do kombi¬ nacji filtrów pasmowozaporowych dolno i górno- przepustowego, wchodzacych w sklad filtru du- pleksowego, dodano na wejsciu antentowym tegoz fitou, elementy elektryczne pojemnosci i kondensa¬ tora, ^as na wyjsciach obwody typu T dolno i gór¬ noprzepustowy, zadaniem których jest dopasowac wiejscie filtru dupleksowego do impedancji anteny oraz dba wyjscia filtru do impedancji, jakim jest odbiornik i nadajnik radiotelefonu w pasmach przepuszczania dolnym i górnym.W filtrze wedlug wynalazku, wejscie antenowe poprzez cewke szeregowa jest polaczone z elemen¬ tami filtru dolnoprzepustowego, a przez konden¬ sator szeregowy z elementami filtru górnoprze¬ pustowego i równoczesnie wyjscie filtru duplekso¬ wego dla dolnego pasma czestotliwosci UKF jest polaczone poprzez dolnoprzepustowy obwód dopa¬ sowujacy z filtrem dolnoprzeplistowym, natomiast wyjscie filtru dupleksowego dla górnego pasma czestotliwosci UKF, poprzez górnoprzepustowy ob¬ wód dopasowujacy z filtrem górnoprzepustowym.Obwody dopasowujace sa zbudowane z polaczonych ze soba w ukladzie elementów cewki i kondensa¬ tora, przy czym w obwodzie dolnoprzepustowym elementem szeregowym jest cewka, zas równoleg¬ lym kondensator, natomiast w obwodzie górno- przepustowym szeregowy element stanowi konden¬ sator a równoleglym jest cewka. Zastosowane wejsciowe elementy i wyjsciowe obwody typu T, pozwalaja uzyskac dobre dopasowanie filtru du- plejtaspwego do impedancji anteny, odbiornika i na¬ dajnika, daja dobra separacje obu torów, a takze poprzez transformacje impedancji anteny, nadajni¬ ka^,i odbiornika na wejscie wzglednie wyjscie fil¬ tru dupleksowego pozwalaja uzyskac duze dobroci ich, rezonatorów, a co za tym idzie duza stromosc zbocza funkcji przenoszenia.Zbyteczne staje sie stosowanie reaktancji przy¬ spieszajacych wewnatrz filtru, ogranicza sie przy tyn* dlugosc rezonatorów spiralnych wylacznie do K dlugosci , co korzystnie wplywa na uproszcze- 4 nie konstrukcji, zwiekszenie wygody wykonawstwa pod wzgledem technologicznym, zmniejszenie ga¬ barytów filtru i latwosc strojenia.Przyklad wykonania filtru dupleksowego poka¬ zany jest na rysunkach, gdzie fig. 1 przedstawia uklad elektryczny filtru, fig. 2 schemat zastepczy dla czestotliwosci pasma dolnego, fig. 3 schemat zastepczy dla czestotliwosci pasma górnego. Filtr dupleksowy sklada sie z pasmowozaporowego fil¬ tru, dolnoprzepustowego 1 i górnoprzepustowego 2, z obwodów,dopasowujacych typu I\ a mianowicie z dolnoprzepustowego 3 i górnoprzepustowego 4, oraz elementów laczacych oba filtry ze soba i z wejsciem antenowym, a mianowicie cewki 5 i kon¬ densatora 6. Filtry 1 i 2 sa zbudowane z rezonu-- X torów o dlugosci elektrycznej , rozwartych" na 4 5 koncach i sprezonych ze soba za pomoca elementów indukcyjnych w filtrze 1 oraz pojemnosciowych w filtrze 2. Filtr dupleksowy posiada jedno wspólne wejscie antenowe G3 dla obu pasm czestotliwosci pracy, oraz dwa rozdzielne wyjscia, a mianowicie 10 Gl dla dolnego pasma czestotliwosci i G2 dla pas¬ ma górnego. Na wejsciu antenowym G3 znajduje sie od strony filtru dolnoprzepustowego 1 cewka 5, a od strony filtru górnoprzepustowego 2 kon¬ densator 6. 15 Cewka 5 z kondensatorem 6 i skrajnym rezona¬ torem spiralnym X2 filtru 2 tworzy dla czestotli¬ wosci pasma dolnego (a wiec dla czestotliwosci przepustowych filtru 1) obwód dopasowujacy typu r. Wynika to stad, ze dla czestotliwosci przepusto- 20 wych filtru 1, skrajny rezonator spiralny X2 filtru 2 stanowi zwarcie do masy, tak jak to pokazane jest na schemacie zastepczym — fig. 2. Podobnie dla czestotliwosci pasma górnego (czestotliwosci przepustowe filtru 2), zwarcie do masy stanowi m skrajny obwód spiralny XI filtru 1, w zwiazku z czym powstaje uklad dopasowujacy typu T, utwo¬ rzony z konfiguracji elementów: kondensatora 6 i cewki 5, co pokazuje schemat zastepczy —fig. 3.Obwody dopasowujace dolnoprzepustowy 3 i gór- 30 noprzepustowy 4 zbudowane z polaczonych ze soba w ukladzie T elementów cewki i kondensatora znajduja sie na wyjsciach filtrów 1 i 2, przy czym obwód dolnoprzepustowy 3 wlaczony jest w szereg z filtrem dolnoprzepustowym I, zas obwód górno- 35 przepustowy 4 w szereg z filtrem górnoprzepusto- wym 2. W filtrze wedlug wynalazku, obwody 3 i 4 oraz elementy 5 i 6 sa strojone, wzglednie do¬ bierane. Umozliwia to bardzo dokladne dostrojenie wyjsc filtrów 1 i 2 do impedancji odbiornika i na- 40 dajnika oraz wejscia antenowego do impedancji anteny. Filtr odznacza sie prostota wykonania oraz bardzo dobrymi parametrami.Zastrzezenia patentowe 1. Filtr dupleksowy, zwlaszcza dla radiotelefo¬ nów, zawierajacy pasmowozaporowe filtry dolno i górnoprzepustowy, przy czym filtry te sa zbudo^ 5t » *• wane z rezonatorów o dlugosci elektrycznej , 4 rozwartych na koncach i sprzezonych ze soba za pomoca elementów pojemnosciowych lub indukcyj- 55 nych, posiadajacy jedno wejscie antenowe oraz] dwa rozdzielne wyjscia dla toru czestotliwosci pasma gór¬ nego oraz dolnego, znamienny tym, ze wejscie ante¬ nowe (G3) polaczone jest poprzez cewke (5) z filtrem dolnoprzepustowym (1) oraz poprzez kondensator 60 (6) z filtrem górnoprzepustowym (2), zas wyjscie filtru dupleksowego (Gl) dla dolnego pasma czesto¬ tliwosci jest polaczone poprzez dolnoprzepustowy obwód typu r (3) z filtrem dolnoprzepustowym^ (1), natomiast wyjscie filtru dupleksowego (G2) dla górnego pasma czestotliwosci poprzez górnoprze-ui\itm ;pustowy obwód typu F (4) — z filtrem górno- przepustowym (2). 2. Filtr wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ob¬ wód dolnoprzepustowy (3) i górmoprzepustowy (4 stanowia polaczone ze soba w ukladzie T, elementy; cewki i kondensatora.Ftg.Z ,4- ~i u LLJbrHLJjriTji : ! i * i a G2 Fig. 3 PL