W obrabiarkach i podobnych maszynach obrabiany materjal, np. pretowy, doprowa¬ dzany jest przewaznie w nieruchomych metalowych rurach prowadniczych. Pret, który podczas obróbki szybko sie obraca, uderza przytem o wewnetrzna powierzch¬ nie rury prowadnicze]', wywolujac halas.Obrabiany pret, zwlaszcza kanciasty, zo¬ staje przewaznie uszkadzany, a prowadni¬ ca preta równiez odpowiednio sie zuzywa.Aby temu zapobiec, uzywano zamiast rur metalowych rury drewniane. Wykladano równiez prowadnicze rury metalowe skóra lub innemi materjalami, tlumiacemi ude¬ rzenia. Takie jednak rury, zwlaszcza przy prowadzeniu pretów kanciastych, szybko sie zuzywaly, a wraz z zuzyciem uderzenia stawaly sie silniejsze, tak ze prawie calko¬ wicie zaniechano stosowania rur drewnia¬ nych i powrócono znów do zwyklych rur metalowych z ich wadami. Nastepnie za¬ stosowano rury prowadnicze, obracajace sie w lozyskach kulkowych tak, aby mogly one obracac sie wolniej od obrabianego preta. Lecz i w ten sposób niezupelnie u- sunieto mozliwosc zuzywania sie rur pro¬ wadniczych, przyczem pomimo wylozenia ich tlumiacemi materjalami halas zmniej¬ szal sie tylko nieznacznie. Prócz tego u- rzadzenie powyzsze w przypadkach, gdy kierunek obrotu czesci obrabianej, np. przy nacinaniu gwintu, musi byc nagle zmienia¬ ny, wykazuje te wielka wade, ze po¬ wierzchnie cierne sprzegla na poczatku ob-rotu sa znacznie obciazone, poniewaz ma¬ sy, których kierunek obrotu nalezy zmie¬ nic, zostaja odpowiednio zwiekszone przez mase obracajacej sie rury prowadniczej.Ciezka rura wraz z czesciami lozysk z trudnoscia zmienia swój kierunek obrotu i zrównowazenie sil nastepuje dopiero po pewnym czasie. Podczas tego sprzeglo cierne musi przenosic wiecej energji, jest wiecej obciazone, niz przy nieruchomej ru¬ rze prowadmiczejj. Wskutek wiec bardza szybko nastepujacych po sobie zmian kie¬ runku obrotu zuzywa sie wiecej energj.i.Wedlug wynalaz&u uderzanie obrabia¬ nego preta o rure prowadnicza i zwiazane z tern uszkadzanie tego preta, wzglednie zuzywanie sie rury prowadniczej, jak rów¬ niez halas usuwa sie lub znacznie zmniej¬ sza zapomoca stosunkowo prostego urza¬ dzenia.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania takiego urzadzenia, przyczem fig. 1 przedstawia przekrój podluzny rury, pro¬ wadzacej pret obrabiany, a fig. 2 —widok obrabiarki z rura wedlug wynalazku w mniejszej podzialce.Pret obrabiany a przesuniety jest jak zwykle przez rure prowadnicza 6, która przymocowana jest rozlacznie lub wychyl- nie.Do rury b wsunieta jest sprezyna sru¬ bowa c z ciagnionego drutu sprezynowego, posiadajaca przekrój falisty, tak ze utrzy¬ muje sie w rurze zapomoca tarcia.Sprezyna ta, które} drut w przedsta¬ wionym na rysunku przykladzie wykonania posiada przekrój czworokatny ma niejed¬ nakowa srednice, przyczem srednica ta zmniejsza sie i zwieksza okresowo, wobec czego przekrój ma ksztalt falisty, przy¬ czem najwieksze zwoje sa dobrane tak, iz nalezycie przylegaja do wewnetrznej po¬ wierzchni rury, najmniejsze zas sluza jako podpora obrabianego preta. Zwoje po¬ srednie, znajdujace sie miedzy najwieksze¬ mu i najmniejszemi zwojami, a wiec nie przylegajace bezposrednio ani do preta ob¬ rabianego, ani do rury prowadniczej, dzia¬ laja jak sprezyny zderzakowe.W ten sposób* miedzy pretem obrabia¬ nym a rura utworzony jest tlumik z bardzo odpornego i sprezystego materjalu i ude¬ rzenia sa prawie calkowicie tlumione, uni¬ ka sie wiec znacznych drgan rury oraz u- derzem obrabianego preta a rttre.Sprezyny tlumikowe mozna latwo i ta¬ nio wykonywac maszynowo oraz w dogod¬ ny sposób je wymieniac. Jezeli sprezyna taka zuzyje sie znacznie od strony np. zwróconej ku maszynie, to mozna ja wyjac i wsunac znów do rury w odwrotnym kie¬ runku. W ten sposób czas uzywalnosci sprezyny podwaja sie.Sprezyna moze byc równiez wykonana z drutu okraglego lub jakiegokolwiek inne¬ go ksztaltu. Sprezyne taka mozna stosowac nietylko do jednowrzecionowych, lecz rów¬ niez do kilkowrzecionowych maszyn. PL