Przedmiotem wynalazku jest uklad zabezpiecza¬ jacy zwlaszcza do stabilizatora napiecia.W stabilizatorach napiecia znane sa rózne ukla¬ dy zabezpieczen nadnapieciowych. Naleza do nich uklady zawierajace jako element wykonawczy np. tyrystor wlaczony miedzy zaciski wyjsciowe stabili¬ zatora. Po przekroczeniu napiecia wyjsciowego o pewna wartosc zostaje podany impuls na bramke tyrystora, który zaczyna przewodzic. Plynie wtedy przez niego prad zwarciowy stabilizatora napiecia.Sposób ten wymaga stosowania drogiego tyrystora.Równiez przypadkowy impuls wyzwalajacy tyry¬ stor powoduje zadzialanie zabezpieczenia.Celem wynalazku jest przedstawienie taniego oraz odpornego na zaklócenia ukladu zabezpiecza¬ jacego.Cel ten osiagnieto poprzez zastosowanie bistabil- nego przerzutnika tranzystorowego zbudowanego z tranzystorów o odmiennym typie przewodnictwa, Fdzie tranzystor typu p-n-p ma dwa rezystory ba- 7owe, z których pierwszy jest polaczony z emite¬ rem tego tranzystora a drugi z kolektorem tran¬ zystora n-p-n, oraz rezystora siódmego wlaczonego miedzy baze i emiter tranzystora n-p-n, zas rezy¬ stora piatego miedzy baze tranzystora n-p-n i ko¬ lektor tranzystora p-n-p, zas plus dodatkowego na¬ piecia zasilania jest polaczony z emiterem tran¬ zystora n-p-n, oraz ze zacisk wejsciowy jest po¬ laczony z katoda diody Zenera, której anoda jest polaczona z anoda diody, której katoda jest pola- 10 15 20 25 30 czona z jednym koncem rezystora szóstego, którego drugi koniec jest polaczony z baza tranzystora n-p-n i jeden koniec rezystora czwartego jest po¬ laczony z kolektorem tranzystora p-n-p, a jego dru¬ gi koniec z zaciskiem wyjsciowym, oraz ze rezystor trzeci jest wlaczony pomiedzy zacisk wyjsciowy a mase ukladu, zas rezystor ósmy jest wlaczony pomiedzy anode diody Zenera i mase ukladu.Uklad wedlug wynalazku umozliwia poprawna prace zabezpieczenia w obecnosci zaklócen. Jego konstrukcja jest prosta a dzialanie niezawodne.Wynalazek przedstawiono w przykladzie wyko¬ nania na rysunku, który przedstawia schemat ideo¬ wy ukladu.Uklad wedlug wynalazku ma plus dodatkowego napiecia zasilania U2 polaczony z emiterem tran¬ zystora T2. Zacisk wejsciowy We jest polaczony z katoda diody Zenera DZ, której anoda jest po¬ laczona z anoda diody D, której katoda jest pola¬ czona z jednym koncem rezystora szóstego R6, któ¬ rego drugi koniec jest polaczony z baza tranzysto¬ ra T2. Jeden koniec rezystora czwartego R4 jest po¬ laczony z kolektorem tranzystora Ti, zas drugi ko¬ niec rezystora czwartego R4 jest polaczony z zacis¬ kiem wyjsciowym Wy.Rezystor trzeci jest wlaczony miedzy zacisk wyj¬ sciowy Wy i mase ukladu, a rezystor ósmy R8 jest wlaczony miedzy anode diody Zenera DZ i mase ukladu. Uklad ma kondensator C wlaczony miedzy baze i emiter tranzystora T2. 128 809128 809 Uklad dziala nastepujaco: Gdy napiecie wejsciowe jest niskie to dioda D nie przewodzi i tranzystory Ti i T2 sa zablokowa¬ ne. Na wyjsciu Wy pojawia sie napiecie wynikle z podzialu napiecia U2 na dzielniku oporowym zbu¬ dowanym z rezystorów R3, R4, R5, R7. Równoczesnie baza tranzystora T2 jest spolaryzowana ujemnym napieciem z rezystora R7 wchodzacym w sklad dzielnika R3, R4, R5, R7, co zwieksza odpornosc na zaklócenia. Gdy wzrosnie napiecie podane na wej¬ scie We zacznie przewodzic dioda D, to spowoduje przewodzenie tranzystora T2 a równoczesnie tran¬ zystora Tj. Stan ten utrzyma sie mimo zmniejsze¬ nia napiecia wejsciowego dzieki diodzie D. Na wyj¬ sciu Wy pojawi sie napiecie, jakie powstaje na re¬ zystorze R3 wchodzacym w sklad dzielnika R3, R4, zasilanego napieciem U1§ Stan ten mozna zmienic jedynie przez odlaczenie napiec zasilajacych.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad zabezpieczajacy zwlaszcza do stabiliza¬ tora napiecia, skladajacy sie z bistabilnego prze- rzutnika tranzystorowego zbudowanego z tranzysto¬ rów o odmiennym typie przewodnictwa, posiada pierwszy tranzystor typu p-n-p, który ma dwa re- 10 20 25 zystory bazowe, z których jeden jest polaczony z emiterem tego tranzystora, zas drugi z kolekto¬ rem drugiego tranzystora typu n-p-n, oraz ze tran¬ zystor n-p-n ma dwa rezystory bazowe, z których jeden jest polaczony z emiterem tego tranzystora, a drugi z kolektorem tranzystora typu p-n-p, zna¬ mienny tym, ze plus dodatkowego napiecia zasila¬ nia (U2) jest polaczony z emiterem drugiego tran¬ zystora (T2), oraz ze zacisk wejsciowy (We) jest po¬ laczony z katoda diody Zenera (DZ), której anoda jest polaczona z anoda diody (D), której katoda jest polaczona z jednym koncem rezystora szóstego (R6), którego drugi koniec jest polaczony z baza tran¬ zystora drugiego (T2), oraz ze jeden koniec rezy¬ stora czwartego (R4) jest polaczony z kolektorem tranzystora pierwszego (Tj), zas drugi koniec rezy¬ stora czwartego (R4) jest polaczony z zaciskiem wyjsciowym (Wy), zas rezystor trzeci (R3) jest wla¬ czony pomiedzy zacisk wyjsciowy (Wy) a mase ukladu, oraz ze rezystor ósmy (R8) jest wlaczony pomiedzy anoda diody Zenera (DZ) i masa ukladu. 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze posiada kondensator (C) polaczony jednym koncem z baza tranzystora drugiego (T2) a drugim koncem z jego emiterem.WZGraf. Z-d2 — 673/85 - Cena 100 zl 100 + 16 PL