Przedmiotem wynalazku jest uklad samoczynnego tyrystorowego modulatora re¬ zystancji wirnikowej indukcyjnych silników piers¬ cieniowych, sluzacy do realizacji samoczynnych zmian wartosci wirnikowej silników asynchronicz¬ nych, pierscieniowych w zaleznosci od poslizgu sta¬ nowiacy ulepszenie ukladu wedlug patentu nr 104 248.Stan techniki. Znany z patentu glównego nr 104 248 uklad samoczynnego tyrystorowego modu¬ latora rezystancji wirnikowej indukcyjnych silni¬ ków pierscieniowych ma trzy tyrystory polaczone ze soba kolejno jednokierunkowo w trójkat, wla¬ czone pomiedzy uzwojenia fazowe wirnika oraz trzy rezystory wirnikowe wlaczone tak, ze anoda pierwszego tyrystora polaczona jest z pierwszym uzwojeniem fazowym silnika pierscieniowego, a ka¬ toda tego tyrystora jest polaczona z drugim uzwo¬ jeniem fazowym wirnika. Anoda drugiego tyry¬ stora jest polaczona z drugim uzwojeniem fazo¬ wym wirnika, a katoda tego tyrystora jest polaczo¬ na z trzecim uzwojeniem fazowym wirnika. Na¬ tomiast anoda trzeciego tyrystora jest polaczona z trzecim uzwojeniem fazowym wirnika, a kato¬ da tego tyrystora jest polaczona z pierwszym uzwo¬ jeniem fazowym wirnika silnika pierscieniowego.Ponadto anoda, katoda i bramka pierwszego ty¬ rystora sa polaczone z pierwszym ukladem wyz¬ walania tyrystora, zas anoda, katoda i bramka drugiego tyrystora sa polaczone z drugim ukladem wyzwalania tyrystora, a anoda, katoda i bramka trzeciego tyrystora sa polaczone z trzecim ukladem wyzwalania tyrystora, przy czym wyzwalanie kaz¬ dego z tyrystorów nastepuje po stalym czasie opóz¬ nienia liczonym od chwili pojawienia sie dodatniego napiecia na anodzie danego tyrystora.Wada tego ukladu jest to, ze w przypadku uszko¬ dzenia ukladów wyzwalania tyrystorów lub w przypadku braku zasilania tych ukladów silnik po rozruchu wlaczony jest w dalszym ciagu i obcia¬ zony rezystorami wirnikowymi. Poniewaz rezysto¬ ry wirnikowe sa nie przystosowane do pracy cia¬ glej to ulegaja one szybkiemu przegrzaniu powo¬ dujac awarie ukladu napedowego indukcyjnego sil¬ nika pierscieniowego.Istota wynalazku. Uklad zgodnie z wynalazkiem wyposazony jest w czujnik temperatury usytuowa¬ ny w poblizu jednego z rezystorów, reagujacy na przekroczenie dopuszczalnej wartosci temperatury rezystorów, który zaopatrzony jest w styk rozwier- ny wlaczony szeregowo w obwód sterujacy laczni¬ ka obwodu zasilania silnika pierscieniowego.Korzystne skutki techniczne wynalazku. Uklad 25 wedlug wynalazku zabezpiecza przed uszkodzeniem rezystory wirnikowe spowodowanym przekrocze¬ niem dla danego typu rezystorów dopuszczalnego przyrostu temperatury. Ponadto zastosowanie czuj¬ nika temperatury zabezpiecza uklad napedowy 30 przed awaria wylaczajac w momencie przekrocze- 10 15 20 128 761128 761 nia dopuszczalnej temperatury rezystorów wirni¬ kowych.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysun¬ ku, który przedstawia schemat ideowo-blokowy 5 ukladu samoczynnego modulatora rezystancji wir¬ nikowej indukcyjnych silników pierscieniowych.Przyklad wykonania wynalazku. Indukcyjny sil¬ nik S pierscieniowy ma stojan zasilany z trójfazo¬ wej sieci BST pradu przemiennego poprzez lacz- 10 nik L. Pierwsze uzwojenie U fazowe wirnika jest polaczone poprzez rezystor Rl wirnikowy z pun¬ ktem zerowym utworzonym przez polaczone rezy¬ story Rl, R2, R3 wirnikowe w gwiazde. Natomiast drugie uzwojenie V fazowe wirnika jest polaczo- 15 ne poprzez rezystor R2 wirnikowy z punktem ze¬ rowym rezystorów Rl, R2, R3 wirnikowych, a trze¬ cie uzwojenie W fazowe wirnika jest polaczone poprzez rezystor R3 wirnikowy z punktem zero¬ wym rezystorów Rl, R2, R3 wirnikowych. Uklad 20 zawiera równiez wlaczone pomiedzy uzwojenia U, V, W fazowe wirnika a rezystory Rl, R2, R3 wir¬ nikowe trzy tyrystory Tl, T2, T3 polaczone ze so¬ ba kolejno jednokierunkowo w trójkat tak, ze ano¬ da pierwszego tyrystora Tl polaczona jest z pierw- 25 szym uzwojeniem U fazowym wirnika, a katoda te¬ go tyrystora Tl jest polaczona z drugim uzwoje¬ niem V fazowym wirnika, zas anoda drugiego tyrystora T2 polaczona jest z drugim uzwojeniem V fazowym wirnika, a katoda tego tyrystora T2 30 jest polaczona z trzecim uzwojeniem W fazowym wirnika. Natomiast anoda trzeciego tyrystora T3 jest polaczona z trzecim uzwojeniem W fazowym wirnika, a katoda tego tyrystora T3 jest polaczona z pierwszym uzwojeniem U fazowym wirnika. 35 Pofiadto anoda, katoda i bramka pierwszego ty¬ rystora Tl sa polaczone z pierwszym ukladem UWT1 wyzwalania tyrystora, a anoda, katoda i bramka drugiego tyrystora TZ sa polaczone z drugim ukladem UWT2 wyzwalania tyrystora, zas 40 anoda, katoda i bramka trzeciego tyrystora T3 sa polaczone z trzecim ukladem UWT3 wyzwalania tyrystora, przy czym uklady UWT1. UWT2, UWT3 wyzwalania tyrystora zasilane sa ze zródla pradu przemiennego. 45 W poblizu rezystora R3 we wspólnej obudowie 2 rezystorów Rl, R2, R3 umieszczony jest czujnik 1 temperatury stanowiacy element cieplny polaczo¬ ny ze stykiem 3 rozwiernym wlaczony szeregowo w obwód sterowania lacznikiem L, który sklada sie 90 z wlaczonych szeregowo przycisków PW wylaczaja¬ cego oraz przycisku PZ zalaczajacego wraz ze sty¬ kami podtrzymujacymi zwore elektromagnesu i uz¬ wojenia U E M elektromagnesu, przy czym obwód sterowania wlaczony jest do zacisków R, S fazo- 55 wych napiecia przemiennego. Zwora elektromagne¬ su obwodu sterowania polaczona jest ze stykami lacznika L sprezonymi mechanicznie.Uklad dziala w sposób nizej opisany. Uklad wla¬ czany jest za pomoca przycisku PZ zalaczajacego 6° który zwiera obwód sterowania lacznika L wla¬ czony do zacisków R, S fazowych sieci napiecia przemiennego i który to obwód zlozony jest z sze¬ regowo polaczonego uzwojenia UEM elektromag¬ nesu z czujnikiem 1 temperatury reagujacym na w przekroczenie dopuszczalnej wartosci temperatury rezystorów Rl, R2, R3 wirnikowych oraz z przy¬ ciskiem PW wylaczajacym. Pod dzialaniem zwory elektromagnesu zostaja zwarte styki lacznika L wlaczajace silnik S pierscieniowy do sieci RST napiecia przemiennego.N Rezystory Rl, R2, R3 wirnikowe silnika S pier¬ scieniowego sa tak dobrane, aby moment krytycz¬ ny wystepowal przy poslizgu równym jednosci. Ty¬ rystory Tl, T2, T3 wyzwalane sa impulsami bram¬ kowymi pochodzacymi z ukladów UWT1, UWT2, UWT3 wyzwalania tyrystorów, w czasie gdy na ich anodach wystepuje napiecie dodatnie, przy czym kat zaplonu tyrystorów Tl, T2, J3 zmienia sie wraz ze zmiana czestotliwosci napiecia wirnika sil¬ nika S pierscieniowego.Gdy czas opóznienia impulsu zaplonowego bedzie wynosil 10 ms, to przy czestotliwosci 50 Hz na¬ piecia sieci RST i poslizgu równym jednosci tyry¬ story Tl, T2, T3 nie beda wyzwalane, a obwód wirnika wlaczona bedzie cala rezystancja wirnika skladajaca sie z rezystorów Rl, R2, R3 wirniko¬ wych. Wówczas moment rozruchowy silnika S pierscieniowego bedzie momentem maksymalnym a prad silnika S zostanie ograniczony przez rezy¬ story Rl, R2, R3.Prad silnika S przeplywajac przez rezystory Rl, R2, R3t nagrzewa te rezystory i jesli zostanie prze¬ kroczona dopuszczalna wartosc temperatury tych rezystorów, zadziala element cieplny czujnika 1 temperatury, powodujac rozwarcie styków 3 rozwie- rnych i wylaczenie spod napiecia uzwojenia UEM elektromagnesu. Zanik pradu w uzwojeniu UEM powoduje odpadniecie zwory elektromagnesu i roz¬ warcie styków lacznika L wylaczajac .silnik S pierscieniowy z sieci RST napiecia przemiennego nie dopuszczajac do uszkodzenia rezystorów Rl.R2, R3 wirnikowych.Zastrzezenie patentowe Uklad samoczynnego, tyrystorowego modulatora rezystancji wirnikowej indukcyjnych silników pier¬ scieniowych zawierajacy trzy tyrystory polaczone ze soba kolejno jednokierunkowo w trójkat, wlaczone pomiedzy uzwojenia fazowe wirnika a trzy rezy¬ story wirnikowe polaczone w gwiazde, przy czym tyrystory sa wlaczone tak, ze anoda pierwszego tyrystora polaczona jest z pierwszym uzwojeniem fazowym wirnika silnika pierscieniowego, a kato¬ da tego tyrystora jest polaczona z drugim uzwo¬ jeniem fazowym wirnika, zas anoda drugiego ty¬ rystora polaczona jest z drugim uzwojeniem fazo¬ wym wirnika a katoda tego tyrystora jest pola¬ czona z trzecim uzwojeniem fazowym wirnika, na¬ tomiast anoda trzeciego tyrystora jest polaczona z trzecim uzwojeniem fazowym wirnika a katoda tego tyrystora jest polaczona z pierwszym uzwoje¬ niem fazowym wirnika silnika pierscieniowego, po¬ nadto anoda, katoda i bramka pierwszego tyrysto¬ ra sa polaczone z pierwszym ukladem wyzwalania tyrystora, a anoda, katoda i bramka drugiego ty¬ rystora sa polaczone z drugim ukladem wyzwala¬ nia tyrystora, zas anoda, katoda i bramka trzecie¬ go tyrystora sa polaczone z trzecim ukladem wyz-5 128 761 6 walania tyrystora, przy czym wyzwalanie kazde¬ go z tyrystorów nastepuje po stalym czasie opóz¬ nienia liczonym od chwili pojawienia sie dodat¬ niego napiecia na anodzie danego tyrystora we¬ dlug patentu nr 104 248, znamienny tym, ze wy¬ posazony jest w czujnik (1) temperatury, usytuo¬ wany w poblizu jednego z rezystorów (BI, B2, B3) wirnikowych, reagujacy na przekroczenie dopusz¬ czalnej wartosci temperatury rezystorów (BI, B2, B3), który jest zaopatrzony w styk (3) rozwierny wlaczony szeregowo w obwód sterujacy lacznika (L) obwodu zasilania indukcyjnego silnika (S) pier¬ scieniowego.PW PL