Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do badania zuzycia obrotowego uszczelnienia czolo¬ wego. Urzadzenie to sluzy do prowadzenia obserwacji zuzywania sie i okreslenia trwalosci tych uszczelnien, przy bezposrednim kontakcie z materialem, zwlaszcza intensywnie scierajacym.Celem doboru najwlasciwszego materialu uzywanego do wykonania czesci uszczelnienia czolowego i okreslenie jego trwalosci, prowadzone sa badania laboratoryjne oraz badania eksplo¬ atacyjne w warunkach naturalnych.Laboratoryjne stanowiska badawcze wykonywane sa najczesciej jako urzadzenia, w których próbne uszczelnienie czolowe jest badane na zuzycie, podczas wspólpracy jego elementów, polega¬ jacym przede wszystkim na zuzyciu powierzchni czolowych uszczelnienia, które to powierzchnie w czasie pracy slizgaja sie po sobie. W badaniach tych okresla sie trwalosc oraz stopien zuzycia uszczelnienia na podstawie wielkosci scierania sie powierzchni uszczelniajacych oraz wyniklej stad utraty szczelnosci, bez uwzglednienia czynników zewnetrznych, a zwlaszcza przy bezposrednim kontakcie z materialem intensywnie scierajacym jak np. praca w srodowisku rudy miedzi, suchej lub wilgotnej przedostajacej sie do uszczelnienia z rózna intensywnoscia.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia prowadzenie szeregu badan uszczelnienia czolo¬ wego, w postaci kompletu skladajacego sie z dwóch pierscieni metalowych i dwóch pierscieni gumowych, zwanych dalej próbka, w róznych warunkach srodowiskowych. Warunki te uzyskuje sie wewnatrz komory wypelnionej czesciowo lub calkowicie materialem, z jakim uszczelnienie spotyka sie w warunkach eksploatacyjnych.Zgodnie z wynalazkiem komora ma do swego wnetrza doprowadzone dwa walki, których konce stanowia miejsce osadzenia badanego uszczelnienia i nad która to komora jest dla materialu scierajacego usytuowany zbiornik ze zsypem, najkorzystniej o regulowanej szerokosci szczeliny, a ponadto do wnetrza komory jest dla materialu cieklego z drugiego zbiornika doprowadzenie, najkorzystniej w postaci kanalu w jednym z walków.Opisane wyzej urzadzenie umozliwia badanie próbki w nastepujacych warunkach: — próbka calkowicie lub czesciowo zanurzona w rudzie lub innym materiale, — próbka poddana dzialaniu osypujacego sie lub splywajacego materialu, z mozliwoscia regulacji2 128 530 intensywnosci splywu i osypywania sie materialu, — próbka poddana dzialaniu zawilgoconej rudy lub innego zawilgoconego materialu, — badanie próbki bez dzialania czynnika zewnetrznego Wszystkie wyzej wymienione badania, mozna przeprowadzic równiez przy smarowaniu powierzchni slizgowych próbki róznymi gatunkami olejów, badz na sucho, oraz przy róznych predkosciach obrotowych.Przedmiot wynalazku jest zilustrowany na rysunku przedstawiajacym w przekroju pionowym zasadniczy fragment stanowiska do badania uszczelnien obrotowych. Komplet uszczelnienia sklada sie z dwóch sztuk uszczelniajacych metalowych pierscieni 2 i 2a oraz z dwóch sztuk gumowych pierscieni 1 i la. Budowa i zasada dzialania stanowiska badawczego jest nastepujaca: Walek napedowy 3 napedzany jest z rózna predkoscia obrotowa, a wraz z walkiem 3 obraca sie osadzona na nim obudowa 4. Obudowa ta na zasadzie tarcia, powoduje obrót gumowego pierscie¬ nia la, a ten zas, równiez na zasadzie tarcia, powoduje obrót wlasciwego uszczelniajacego metalo¬ wego pierscienia 2a. Poniewaz obudowa 5, osadzona jest na nieruchomym walku 6, zatem osadzone w niej pierscienie 1 i 2 na zasadzie tarcia równiez pozostaja nieruchome.Stykajace sie ze soba powierzchniami czolowymi metalowe pierscienie 2 i 2a sa dociskane do siebie sprezystoscia gumy, z której wykonane sa pierscienie 1 i la oraz odpowiednim uksztaltowa¬ niem powierzchni stozkowych obudów 4 i 5 i pierscieni 2 i 2a. Nastepuje zatem poslizg ruchomego pierscienia 2a po nieruchomym pierscieniu 2, przy czym powierzchnia poslizgu jest wlasciwa powierzchnia uszczelniajaca.Próbke badac mozna w strumieniu zsypujacej sie np. rudy, która podaje sie ze zbiornika górnego 7, z regulowana intensywnoscia przez szczeline 8. Wielkosc szczeliny 8 reguluje sie za pomoca zastawki 11 blokowanej sruba 12. Próbke badac mozna równiez w stanie czesciowo lub calkowicie zanurzonym w rudzie (lub innym czynniku), która mozna wypelnic zbiornik dolny 9.Ponadto próbke mozna badac w warunkach wypelnienia wnetrza obudów 4 i 5 róznego rodzaju smarami lub olejami, które doprowadzone sa kanalem 13 w walku 6, ze zbiornika 10 do przestrzeni 14. Dalszym rozszerzeniem zakresu badan moze byc doprowadzenie wody do zbiornika górnego 7.Próbke mozna równiez badac bez doprowadzenia z zewnatrz jakiegokolwiek czynnika.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do badania zuzycia obrotowego uszczelnienia czolowego, utworzonego z obra¬ cajacych sie wzgledem siebie i tracych o siebie powierzchniami czolowymi dwóch metalowych pierscieni, dociskanych do siebie pierscieniami gumowymi, w którym to urzadzeniu stworzone sa rózne warunki pracy uszczelnienia na czas badania w szczelnej komorze, do której doprowadzane sa materialy, zwlaszcza o wlasnosciach intensywnie scierajacych, znamienne tym, ze komora ma do swego wnetrza doprowadzone dwa walki (3,6), których konce stanowia miejsce osadzenia bada¬ nego uszczelnienia (1, la, 2,2a) i nad która to komora jest dla materialu scierajacego usytuowany zbiornik (7) ze zsypem najkorzystniej o regulowanej szerokosci szczeliny (8), a ponadto do wnetrza komory jest dla materialu cieklego z drugiego zbiornika (10) doprowadzenie, najkorzystniej w postaci kanalu (13) w jednym z walków. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze co najmniej jeden z walków (3) jest obrotowy. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze walek obrotowy (3) ma rózne predkosci obrotowe. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze komora jest dzielona, korzystnie w pla¬ szczyznie osi obu walków (3,6).128 530 PL