Przedmiotem wynalazku jest sposób wymiany wódy w basenach kapielowych.Woda znajdujaca sie w basenie kapielowym ule¬ ga zanieczyszczeniu pochodzacemu z absorpcji za- nieczyszczetn zawartych w powietrzu, od osób ka¬ piacych sie oraz od wody splukujacej zanieczysz¬ czenia naniesione na obrzeza basenu. Ponadto na¬ stepuje dostarczenie duzej ilosci bakterii, wirusów oraz zarodników planktonu, które znajduja w sro¬ dowisku wodnym w podwyzszonej temperaturze sprzyjajace warunki do szybkiego rozmnazania.Powoduje to gwaltowne pogorszenie jakosci wody basenowej i duze zagrozenie dla zdrowia osób ko¬ rzystajacych z basenów. Stwierdzono, ze woda naj¬ bardziej zanieczyszczona znajduje sie w warst¬ wach przy lustrze wody oraz przy dnie niecki wskutek opadania zawiesin, a takze przy scianach bocznych basenu. Zatem intensywnosc wymiany -w tych warstwach powinna byc wieksza niz w war¬ stwach centralnych.Znane sa i stosowane powszechnie sposoby wy¬ miany wody basenowej za pomoca systemu wlo¬ tów i wylotów punktowych umieszczonych na scianach i dnie niecki basenowej. Wada tych spo¬ sobów, szczególnie przy przeplywach wzdluznych, jest powstawanie martwych przestrzeni oraz wal¬ ców wodnych nie bioracych udzialu w wymianie.Powoduje to miejscowe pogorszenie jakosci wody, osadzanie sie zanieczyszczen na dnie basenu, a tak¬ ze przyspieszony rozwój kolonii alg, które asymi- 10 15 25 30 2 lujac dwutlenek wegla rozmnazaja sie gwaltownie w -srodowisku wodnym. Przyczyna tego jest two- rzneie sie uprzywilejowanych pradów przeplywu wody doprowadzonej od wlotów do wylotów, w wyniku czego woda o dobrej jakosci szybko opuszcza niecke basenu, a woda zanieczyszczona zostaje w' tej niecce przetrzymywana.Stosowane sa równiez sposoby wyporowe wy¬ miany wody polegajace na tym, ze woda doplywa przez otwory w dnie niecki basenowej, a odply¬ wa przez rynny przelewowe rozmieszczone wzdluz calego obwodu niecki. Sposoby te maja równiez szereg wad, a mianowicie: nie uwzgledniaja one zróznicowania w intesywnosci wymiany wody w poszczególnych strefach pionowych niecM base¬ nowej powodujac wymieszanie najtrudniejszej warstwy powierzchniowej wody w calkowitej ob¬ jetosci basenu, co wplywa na zwiekszenie uzycia ilosci wody oraz srodków dezynfekcyjnych. Po¬ nadto sposoby te nie zapobiegaja tworzeniu sie lokalnych zawirowan nie bioracych udzialu w wy¬ mianie wody, a prady pionowe oraz obnizone ci¬ snienie hydrodynamiczne przy dnie basenu umozli¬ wiaja przemieszczanie zanieczyszczen powierzchnio¬ wych w dól i ich akumulacja na dnie niecM ba¬ senowej. Dodatkowa wada tych sposobów jest zbyt duzy koszt wykonania wlotów oraz rynien na calym obwodzie niecki basenowej.Znany jest równiez z opisu patentowego RFN nr 1 434.839 sposób wymiany wody w basenach ka- 128 337128 337 3 4 pielowych przy uzyciu rynny przelewowej cha¬ rakteryzujacy sie tym, ze swieza wode do niecki basenowej doprowadza sie pionowymi wlotami punktowymi równomiernie rozmieszczajacymi w dmie basenu, a jej odprowadzenie nastepuje przez rynne przelewowa o duzej pojemnosci uzytkowej zapewniajacej szybki odplyw wody przelewowej.W dnie basenu ^znajduja sie równiez przewody rozprowadzajace wode do pionowych wlotów zao¬ patrzonych w urzadzenie dlawiace oraz urzadzenie kierujace strugi wody w ksztalcie dzwonowego rozplywu pionowo ku górze. W wyniku takiego rozwiazania na powierzchni dna basenu rozpoczy¬ na sie wymuszoy ruchem wody wypór hydrosta¬ tyczny przy jednoczesnym szybkim odplywie wody bez zawirowan.Sposób iten jest kosztowny z uwagi na koniecz¬ nosc budowy rynien wzdluz calego obwodu niecki, a takze na koniecznosc równomiernego rozmieszcze¬ nia wlotów na calej powierzchni dna basenu.Ponadto sposób ten nie zapobiega tworzeniu sie lokalnych walców wodnych nie bioracych udzialu w wymianie wody, a takze osadzaniu sie zanie¬ czyszczen ma dnie basenu pomiedzy wlotami pio¬ nowymi.Z kolei znany sposób typu „Honower", cha¬ rakteryzujacy sie podwójnym przeplywem po¬ przecznym, wymaga stosowania specjalnego syste¬ mu dysz umozliwiajacych pokrycie stozkami wo¬ dy wymienianej calej objetosci niecki basenowej.System ten jest zbyt kosztowny, a ponadto nie umozliwia szybkiej - wymiany warstw powierzch¬ niowych wody w niecce basenowej, jak równiez nie przeciwdziala akumulacji osadów dennych oraz powstawaniu lokalnych martwych przestrzeni w narozach basenu. * Celem wynalazku jest wyeliminowanie przyto¬ czonych wad i niedogodnosci poprzez opracowanie sposobu umozliwiajacego równomierna wymiane wody w calej objetosci zbiornika, szczególnie w narozach niecek basenowych, z, uwzglednieniem zwiekszonej intensywnosci wymiany przypowierz¬ chniowej oraz przydennej warstwy wody.Cel ten uzyskano w wyniku tego, ze wode swie¬ za do niecki basenowej doprowadza sie pionowy- i wlotami punktowymi równomiernie rozmiesz¬ czonymi w dnie basenu przy jego scianie piono¬ wej, a woda zanieczyszczona odprowadza sie przez rynne przelewowa, umieszczona przy powierzchni zwierciadla wody na przeciwleglej scianie piono-' wej oraz przez wylot szczelinowy o równomier¬ nym wydatku usytuowany na poziomie dna niecki basenowej obok wlotów punktowych.Ten sam cel uzyskano równiez przez dodatkowe doprowadzenie wody wlotem punktowym ó stru¬ mieniu ¦' rozproszonym usytuowanym w srodku geometrycznym czolowej sciany niecki basenowej oraz przez dodatkowe odprowadzenie wody wylo¬ tem umieszczonym naprzeciw wl przeciwleglej scianie czolowej niecki basenowej naprzeciw do- datkowgo wlotu.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze powoduje on udzial wszystkich partii wody znaj¬ dujacych sie w niecce basenowej w cyrkulacji walcowej oraz wieksza intensywnosc krazenia i wymiany wody z partii zewnetrznej bryly osrod¬ ka wodnego, a wiec z powierzchni lustra wody, scian bocznych i dna basenu, czyli miejsc o naj¬ wiekszym zanieczyszczeniu wody. Srodkowe par¬ tie bryly osrodka wodnego o najlepszej jakosci ulegaja wymianie z mniejsza intensywnoscia.Dzieki odpowiedniemu usytuowaniu wlotów i wy¬ lotów zasysajacych nastepuje skrawanie warstw zewnetrznych najbardziej zanieczyszczonej bryly wirujacego walca wodnego.Dodatkowa zaleta tego sposobu jest to, ze za¬ pewnia on równomierny wyplyw zuzytej wody przez upust szczelinowy i rynne oraz równomier¬ ny doplyw wody swiezej przez : rozmieszczone ge¬ sto punktowe otwory wlotowe. Dzieki temu woda wyplywa na powierzchnie z jednakowa predkoscia i zmieniajac kierunek przemieszcza szybko wszel¬ kie zanieczyszczenia powierzchniowej warstwy wo¬ dy do upustu powierzchniowej. Jednoczesnie, wo¬ da zasysana przez upust denny oczyszcza dno ba¬ senu na calej powierzchni, przy czym warstwy wody przylegajace do scian bocznych niecki base¬ nowej ulegaja równiez intensywnej wymianie.Z kolei zastosowanie dodatkowego wlotu i wylotu wody w czolowej scianie niecki basenowej powo¬ duja powstawanie cyrkulacji walcowo-spiralnej wody.Zastosowanie cyrkulacji walcowo-spiralnej daje dodatkowa gwarancje wymiany wody w caklowi¬ tej objetosci bryly, a takze dowolnego' doboru pro¬ porcji wymiany 'poszczególnych warstw i mozli¬ wosci ich sterowania w zaleznosci od potrzeb.Sposób wedlug wynalazku jest blizej objasnio¬ ny w przykladach wykonania na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia niecke basenowa z wio-' tami przydennymi wody swiezej, przydennym wy¬ lotem szczelinowym wody zanieczyszczonej oraz jedna rynna przelewowa, w której odbywa sie cyrkulacja walcowa wody, a fig. 2 — te sama niecke z dodatkowym wlotem wody swiezej oraz wylotem wody, zanieczyszczonej, w której odbywa sie cyrkulacja walcowo-spiralna wody.Jak uwidoczniono na fig. 1 sposób wymiany wody w przypadku cyrkulacji walcowej polega na tym, ze wode swieza do niecki basenowej 1 doprowadza sie pionowymi wlotami punktowymi Z równomiernie rozmieszczonymi w dnie basenu przy jego scianie pionowej 3. Odprowadzenie wody zu¬ zytej nastepuje czesciowo przez rynne przelewowa 4 umieszczona na przeciwleglej górnej krawedzi sciany ibasenu, przy powierzchni zwierciadla wotiy* oraz przez wylot szczelinowy 5 o równomiernym wydatku usuytowany na poziomie dna niecki ba¬ senowej 4 obok wlotów punktowych 2. W wyni¬ ku takiego usytuowania elementów wlotowych. i wylotowych, woda jest prawiona w cyrkulacje walcowa 6 w calej objetosci niecki basenowej 4* Ilosc wody, odplywajacej przez rynne przelewowa 4 zalezy od stopnia intensywnosci wykorzystania basenu i stanowi ona na ogól 30—60*/i ilosci wo¬ dy doprowadzonej. W wyniku takiego rozwiazania strumienie 7 wody iswiezej wyplywajacej pionowo z dna basenu wzdluz jego sciany pionowej 3 oraz: 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60128 337 6 strumienie 8 wody zuzytej zasysanej pionowo wzdluz dna basenu sa styczne do linii pradów cyrkulacji walcowej wody 6. Wektory predkosci wody wyplywajacej i zasysanej sa do siebie pro¬ stopadle, a ich zwroty sa zgodne z (zaiozoriyni kierunkiem cyrkulacji. Dzieki lepkosci wody i wy¬ stepujacym w -zwiazku z tym naprezeniem stycz¬ nym w cieczy — zgodnie z prawem Newtona po¬ wstaje sila wypadkowa styczna do linii pradu cyrkulacji walcowej 6, przenoszona do srodka linii pradów tej cyrkulacji, a jej wartosc maleje wsku¬ tek wystepowania sil tarcia i bezwladnosci cieczy, co powoduje zimniejszenie predkosci warstw wo¬ dy basenowej bedacej w cyrkulacji.Z kolei, jak pokazano na fig. 2, sposób wymiany wody w przypadku cyrkulacji walcowonspiralnej polega na tym. ze wode swieza do niecki base¬ nowej 1 doprowadza sie pionowymi wlotami pun¬ ktowymi 2 równomiernie rozmieszczonymi w dnie basenu przy jego scianie pionowej 3 oraz dodat¬ kowy wlot 9 o strumieniu rozproszonym usytuo¬ wany w czolowej scianie niecki basenowej 1 w osi obrotu walca cyrkulacyjnego wody. Wode zu¬ zyta odprowadza sie czesciowo przez rynne prze¬ lewowa 4 umieszczona na przeciwleglej górnej ' krawedzi sciany basenu, przy powierzchni zwier¬ ciadla wody oraz przez wylot szczelinowy 5 o równomiernym wydatku usytuowany na poziomie dna niecki basenowej 1 obok wlotów punktowych 2, a ponadto przez dodatkowy wylot 10 usytuowa¬ ny naprzeciw dodatkowego wlotu 9 w przeciw¬ leglej scianie czolowej niecki basenowej 1. W wy¬ niku takiego rozwiazania skrajne warstwy wody wprawiane sa w cyrkulacje walcowa 6 w calej objetosci niecki basenowej 1, a linie pradu we¬ wnatrz wirujacej bryly posiadaja tory 11 walco- wo-spiralne. Skok tej spirali zmienia sie od zera dla warstw skrajnych do maksimum w osi dodat¬ kowego wlotu 9 i wylotów 10. Zastosowanie do¬ datkowego wlotu 9 i wylotu 10 wody w osi obrotu cyrkulacji walcowej wody powoduje, ze powstale róznica cisnien na odcinku wlot 9 i wylot 10.Powoduje ona wymiane centralnych mas wody, kórte przemieszczaja sie od wlotu 9 do wylotu 10 po torac;h 11 walcowo-spiralnych, przy czym in¬ tensywnosc wymiany poszczególnych warstw wo- 5 dy jest proporcjonalna do stopnia jej zanieczysz¬ czenia. 10 30 35 40 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wymiany wody w basenach kapielo¬ wych przy uzyciu rynny przelewowej oraz wlotów punktowych umieszczony w dnie basenu, zna-, mienny tym, ze wode swieza do niecki basenowej 15 (1) doprowadza sie pionowymi wlotami punktowy¬ mi (2), równoimernie rozmieszczonymi w dnie ba¬ senu przy jjegO' scianie pionowej (3), a wode za¬ nieczyszczona odprowadza sie przez rynne przele¬ wowa (4), umieszczona przy powierzchni zwier- 20 ciadla wody na przeciwleglej scianie pionowej oraz przez wylot szczelinowy (5) o równomiernym wy¬ datku usytuowany na poziomie dna niecki base¬ nowej (1) obok wlotów punktowych (2). 2. Sposób wymiany wody w basenach kapielo- 25 wych przy uzyciu rynny przelewowej oraz wlotów punktowych umieszczonych w . dnie basenu, zna¬ mienny tym, ze wode swieza do niecki basenowej (1) doprowadza sie pionowymi wlotami punkto¬ wymi i(2), równomiernie rozmieszczonymi w dnie basenu przy jego scianie pionowej (3) i dodatko¬ wym wlotem punktowym (9) o strumieniu roz¬ proszonym, usytuowanym w srodku geometrycz- nym—czolowej sciany niecki basenowej (1), a wode zanieczyszczona odprowadza sie przez rynne prze¬ lewowa (4), umieszczona przy powierzchni zwier¬ ciadla wody na przeciwleglej scianie pionowej oraz przez wylot szczelinowy (5) o równomiernym wydatku usytuowany na poziomie dna niecki ba¬ senowej (1) obok wlotów punktowych (2) i dodat¬ kowy wylot {10) umieszczony naprzeciw wlotu (9) w przeciwleglej scianie czolowej niecki baseno¬ wej (1).128 337 WZGraf. Z-d 2 — 267/75 — 90 + 15 Csna 100 zl PL