Przedmiotem wynalazku jest rurowy wymiennik ciepla sluzacy zwlaszcza do schladzania goracego powietrza w sprezarkach tlokowych.Wymienniki ciepla w sprezarkach poddwane sa w czasie pracy intensywnym zmiennym obciaze¬ niom mechanicznym i termicznym, wywolywanym przeplywem o pulsujacym charakterze powietrza sprezonego w cylindrach kompresora. Wymienniki ciepla zbudowane sa z pakietu rur osadzonych sztywno za pomoca walcowania lub spawania at dnach sitowych. Jedno z den osadzone jest su- wlrwie w plaszczu wymiennika dla skompensowa¬ nia naprezen dylatacyjnych pakietu rur. Do wy¬ miennika doprowadzone sa przewody wody chlo¬ dzacej, przeplywajacej przez rury, oraz powietrza, które prowadzone jest labiryntowym kanalem tak, by w optymalnym stopniu oplywalo rury chlo¬ dzace.Wymienniki sprezarkowe czesto ulegaja awariom na skutek glównie pojawiania sie nieszczelnosci lacz rur chlodzacych z dnem sitowym. W tym wezle kumuluja sie naprezenia wywolane cisnie¬ niem dynamicznym i statycznym powietrza, zmia¬ na temperatury oraz drganiami. Inna niedogod¬ noscia wymienników o plywajacych dnach jest potrzeba szczególnie starannego wykonania ele¬ mentów uszczelniajacych dno; w przypadku za¬ kleszczenia dna w plaszczu nastepuje zniszczenie urzadzenia. Próby stosowania uszczelnienia dlawi¬ cowego rur w wymiennikach sprezarkowych nie ie daly korzystnych wyników. Rozwiazania z uszczel¬ nieniami dociskanymi dlawikami wymagaly stalej obslugi, zas urzadzenia z elementami uszczelnia¬ jacymi wykonanymi w postaci elastycznych pier¬ scieni byly zawodne. W tym ostatnim przypadku na skutek oddzialywania goracego powietrza po¬ wierzchnie uszczelniajace ulegaly starzeniu i wy¬ stepowaly wzajemnie przecieki wody i powietrza, szczególnie podczas fazy rozprezania powietrza w wymienniku.Istota wynalazku jest wyposazenie wymiennika w dna sitowe zawierajace w otworach rurowych przynajmniej dwa pierscieniowe gniazda miesz¬ czace uszczelki elastyczne, które to gniazda pola¬ czone sa komorami smarowymi ze .smarem stalym oraz dwa ekrany izolacyjne umieszczone w po¬ blizu den sitowych. Korzystne jest, gdy w otwo¬ rach rurowych znajduja sie dwa gniazda, a usz¬ czelki elastyczne maja w przekroju ksztalt litery O a osadzone sa w gniazdach o przekroju trape¬ zowym.Znajdujaca sie pomiedzy ekranem a dnem sito¬ wym komora powietrzna lagodzi dynamiczne od¬ dzialywanie na wezel uszczelnienia rur w dnie si¬ towym masy rozprezajacego sie goracego powie¬ trza. Rury wymiennika uszczelnione sa w dnach sitowych uszczelkami elastycznymi, których wy¬ soka trwalosc jest zapewniona przez zastosowanie komór smarowych wypelnionych smarem stalym, 128285128 285 który zabezpiecza powierzchnie uszczelniajace przed starzeniem.Wynalazek zostanie blizej przedstawiony na ry¬ sunkach, z których Fig. 1 jest przekrojem wzdluz¬ nym wymiennika a Fig. 2 przedstawia przekrój przez wezel uszczelniajacy rury.Wymiennik zjgzony jest z baterii rur 1 osadzo¬ nych w otworach den sitowych 2. Bateria rur 1 otoczona jest plaszczem 3, który zaopatrzony jest w krócce 4; doprowadzajace i odprowadzajace po- io wietrze. Dna sitowe 2 zakryte sa pokrywami 5 z króccami 6 doprowadzajacymi i odprowadzaja¬ cymi wode. Rury 1 zwiazane sa elastycznie z dnami sitowymi 2 przez trzy uszczelki 7 osadzone w gnia¬ zdach 8. Miedzy gniazdami 8 znajduja sie komo- 15 ry smarowe 9 wypelnione smarem stalym. Usz¬ czelki 7 maja w przekroju ksztalt litery O. Stru¬ mien powietrza wewnatrz wymiennika oplywa kilkakrotnie baterie rur 1, prowadzony kanalem utworzonym przez przegrody 10. W poblizu den 20 sitowych 2 znajduja sie ekrany izolacyjne 11 od¬ dzielajace te dna od strumienia goracego sprezo¬ nego powietrza. Warstwa powietrza znajdujaca sie pomiedzy ekranem 11 a dnem sitowym 2 lagodzi, zmiany temperatury wezla uszczelniajacego i 25 zmniejsza wysokosc temperatury. Prowadzi to do wzrostu trwalosci uszczelnienia. Montaz wymien¬ nika polega na . nasunieciu den sitowych 2 na przegotowany pakiet rur 1 oraz srubunkowym po¬ laczeniu innych elementów urzadzenia. 30 Wymiennik wedlug wynalazku korzystnie moz¬ na stosowac w przypadku uzycia rur zebrowanych.Wymienniki z takimi rurami maja znacznie mniej¬ sza ilosc rur — a to z uwagi na rozwinieta po¬ wierzchnie wymiany po stronie powietrza.. Ta wzglednie niewielka ilosc gniazd upraszcza zna¬ cznie montaz urzadzenia. Zastasowanie elastycz¬ nego osadzenia rur w dnach sitowych i zabezpie¬ czenie wezla uszczelniajacego rur prowadzi do uproszczenia konstrukcji wymiennika przez uni¬ kniecie stosowania den plywajacych.Zastrzezenia patentowe 1. Rurowy wymiennik ciepla, posiadajacy bate¬ rie rur oraz dwie sciany sitowe z otworami ru¬ rowymi, w których znajduja sie gniazda z elasty¬ cznymi uszczelkami pierscieniowymi, znamienny tym, ze zawiera w otworach rurowych przynaj-. mniej dwa gniadza (8) mieszczace uszczelki ela¬ styczne (7), które to gniazda polaczone sa komo¬ rami smarowymi (9) przeznaczonymi do wypelniania smarem stalym oraz w dwa ekrany izolacyjne (11) umieszczone w poblizu den sitowych (2). 2. Rurowy wymiennik ciepla wedlug zastrzeze¬ nia 1, znamienny tym, ze w otworach rurowych znajduja sie dwa pierscieniowe gniazda (8) o prze¬ kroju trapezowym. 3. Rurowy wymiennik ciepla wedlug zastrzeze¬ nia 1, znamienny tym, ze uszczelki elastyczne (7) maja w przekroju ksztalt litery; O. fal WZGraf. Z-d 2 — 267/85 — 95+ 16 Cena 100 xl PL