Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru predkosci przewodzenia potencjalów czynnos¬ ciowych przez wlókna miesniowe, nadajacy sie szczególnie do stosowania w badaniach ergono¬ micznych na stanowiskach pracy.Znana metoda pomiaru predkosci przewodzenia potencjalów czynnosciowych przez wlókna miesniowe opiera sie na analizie sygnalu elektromiograficznego odbieranego z wlókien miesniowych podczas dzialania podtrzymywanego obciazenia statycznego* Sygnal ten odbiera¬ ny jest za pomoca dwóch elektrod o stalym rozstawie, umocowanych do powierzchni skóry, nad badanym miesniem. Na skutek dzialania filtrujacego elektrod bipolarnych pojawia sie okresowe zmniejszenie wartosci gestosci widma mocy sygnalu elektromiograficznego* Pred¬ kosc przewodzenia potencjalów czynnosciowych w miesniu jest wprost proporcjonalna do czestotliwosci, przy których wystepuja zaniki gestosci widma mocy sygnalu oraz do odleg¬ losci miedzy plytkami elektrody bipolarnej* W czasie trwania podtrzymywanego wysilku fizycznego, nastepuje przesuniecie zaników gestosci widma mocy sygnalu w strone nizszych czestotliwosci* Z punktu widzenia fizjologii, powodowane to jest zwolniona cyrkulacja krwi w naczyniach krwionosnych miesnia i gromadzeniem sie kwasu pirogronowego i mlekowe¬ go, wywolujacego zmeczenie miesni* Wedlug znanego sposobu pomiar i analiza sygnalu odbywa sie dwuetapowo* Najpierw sygnal elektromiograficzny jest zarejestrowany na tasmie magnetycznej na stanowisku pra¬ cy, nastepnie juz w warunkach laboratoryjnych zarejestrowany sygnal poddaje sie dalszej analizie* Stosowane sa dwa rodzaje przetwarzania sygnalu* Pierwszy to analiza2 128227 filtracyjna przy uzyciu filtrów o stalych czestotliwosciach srodkowych, w wyniku której otrzymuje sie wielokanalowy wysokopasmowy zapis widma mocy sygnalu w funkcji czasu* Ocene stopnia zmeczenia miesni w tej metodzie przeprowadza sie na podstawie wyznaczenia wskazni¬ ka regresji znormalizowanej predkosci przewodzenia w okreslonym przedziale czasowym* Drugi rodzaj obróbki sygnalu polega na analizie cyfrowej* W metodzie tej sygnal elektromiogra- ficzny, po przetworzeniu, zostaje poddany obróbce numerycznej, w wyniku której uzyskuje sie jego charakterystyke gestosci widma mocy* Przesuniecie tej charakterystyki w strone nizszych czestotliwosci podczas trwania wysilku miesni sluzy do okreslenia wskaznika zmeczenia* Powyzsze znane metody predkosci przewodzenia potencjalów czynnosciowych nie maja mozli¬ wosci oceny rezultatów badania w trakcie jego wykonywania. Ponadto interpretacja wyników oraz obsluga skomplikowanych urzadzen pomiarowych i obliczeniowych wymaga od obslugi przy¬ gotowania z zakresu elektroniki, matematyki i obslugi maszyn cyfrowych* Stosowana aparatu¬ ra jest bardzo kosztowna i nie dostosowana do prowadzenia badan w warunkach trudnego srodo¬ wiska pracy, na przyklad, w stoczniach, hutach itp* Celem wynalazku jest opracowanie sposobu pomiaru predkosci przewodzenia potencjalów czynnosciowych przez wlókna miesniowe z wyeliminowaniem powyzszych mankamentów* Postawione zadanie zostalo zrealizowane w rozwiazaniu wedlug wynalazku, w którym zmiane czestotliwos¬ ci srodkowej filtra pasmowego doprowadza sie do momentu dostrojenia do minimalnej wartosci gestosci widma mocy sygnalu* Dostrojenie to sygnalizowane jest na wskazniku na przyklad wycnylnym* Szczególnie korzystnym efektem sposobu wedlug wynalazku jest mozliwosc natychmiastowe¬ go otrzymywania wyniku pomiaru predkosci z chwila dostrojenia czestotliwosci srodkowej filtra do minimalnego wychylenia wskaznika wartosci gestosci widmowej 3ygnalu elektromio- graficznego. Wynalazek wprowadza istotny postep w dziedzinie badan ergonomieznyeh. Ocena zmeczenia miesni moze byc przeprowadzana w sposób obiektywny, bezposrednio na stanowisku pracy. Prosta obsluga i jednoznaczny odczyt wartosci mierzonego parametru nie wymaga od obslugi wysokich kwalifikacji technicznych, a zwarta konstrukcja aparatu pozwala na prowa¬ dzenie badan w ciezkich warunkach srodowiska przemyslowego* Powyzsze zalety rozwiazania stwarzaja mozliwosc szerokiego rozpowszechnienia sposobu pomiaru wedlug wynalazku* Przyklad wykonania ukladu przeznaczonego do stosowania sposobu wedlug wynalazku uwi¬ doczniony jest na rysunku przedstawiajacym uproszczony schemat blokowy ukladu do realiza¬ cji pomiaru predkosci przewodzenia potencjalów czynnosciowych przez wlókna miesniowe.Urzadzenie do realizacji sposobu wedlug wynalazku sklada 3ie z elektrody bipolarnej i po¬ laczonej z wzmacniaczem 2, który polaczony jest z przestrajanym filtrem waskopasmowym 3 i ukladem realizujacym charakterystyke gestosci widmowej mocy sygnalu 4* Proces dostroje¬ nia wskazywany jest miernikiem 5* Sposób pomiaru predkosci przewodzenia wedlug wynalazku realizuje sie nastepujaco* Elektrode bipolarna 1 mocuje sie na powierzchni skóry nad badanym miesniem, w taki sposób, by os laczaca plytki elektrody polozona byla równolegle do wlókien miesnia. W mo¬ mencie naprezenia miesnia z elektrody bipolarnej 1 zostanie odebrany sygnal elektromio- graficzny. Sygnal ten spowoduje wychylenie wskazówki miernika 5* Zmieniajac czestotliwosc128227 3 srodkowa filtra waskopasmowego 3 doprowadzamy wychylenie wskazówki miernika 5 do minioal- nego polozenia odpowiadajacego zaglebieniu w charakterystyce gestosci widma mocy sygnalu.Powozenie elementu regulujacego czestotliwosc srodkowa filtra waskopasmowego 3» mozna wy¬ cechowac bezposrednio w wartosciach predkosci przewodzenia, gdyz wartosci te sa proporcjo¬ nalne do czestotliwosci, przy której wystepuje zanik gestosci widmowej mocy.Zastrzezenie patentowe Sposób pomiaru .predkosci przewodzenia potencjalów czynnosciowych przez wlókna miesnio¬ we, polegajacy na analizie sygnalu elektromiograficznego odbieranego przez powierzchniowa elektrode bipolarna z wlókien miesniowych podczas podtrzymywanego obciazenia statycznego, wykorzystujacy wprost proporcjonalne zaleznosc predkosci przewodzenia potencjalów czyn¬ nosciowych od czestotliwosci zaniku gestosci widma mocy sygnalu elektromiograficznego, gdzie wspólczynnikiem proporcjonalnosci jest odleglosc miedzy plytkami elektrody bipolar¬ nej, znamienny tym, ze zmiane czestotliwosci srodkowej filtra pasmowego do¬ prowadza sie do momentu dostrojenia do minimalnej wartosci gestosci widma mocy sygnalu wskazywanej na mierniku wyjsciowym. PL