Przedmiotem wynalazku jest magnetyczny detektor zblizenia metalu, dzialajacy w opraciu o zmiany dobro¬ ci cewki oscylatora przy zblizaniu do niej mas metalowych.W znanych rozwiazaniach z opisów patentowych, stosowane sa w tym celu sondy magnetyczne wyposazone w dwie oddzielne pary przewodów, zasilania czujnika i obwód sterowania do przekazywania informacji, przy czym obwody te co najwyzej moga miec wspólna mase.W opisie patentowym nr 83 791 bezdotykowy wykrywacz metali sklada sie z generatora, ukladu wzmac¬ niacza i ukladu sprzegajacego, przy czym zblizenie elementu metalowego do czolowej czesci urzadzenia powodu¬ je zmniejszenie amplitudy drgan generatora. W opisie patentowym nr 100 944 uklad do wykrywania metali sklada sie z cewki pomiarowej, oscylatora, detektora amplitudy oraz wzmacniacza z przekaznikiem i charaktery¬ zuje sie tym, ze ma oscylator z dzielnikiem pojemnosciowym na wejsciu oraz element nieliniowy umieszczony miedzy wejsciem odwracajacym faze a wyjsciem wzmacniacza operacyjnego.Wspólna cecha znanych rozwiazan jest to, ze stan czujnika nie jest bezposrednio sygnalizowany na nim lub w miejscu jego lokalizacji, a tylko posrednio odzwierciedla go stan przekaznika, zabudowanego w osobny tor sterowania lub w wykorzystywany do tego celu tor zasilania. Rozwarte lub zwarte styki przekaznika stanowia informacje ostanie czujnika przekazywana do systemu sterowania. Brak sygnalizacji czujnika magnetycznego w miejscu jego pracy stanowi powazna niedogodnosc eksploatacyjna, powodujac niemoznosc jednoznacznego okreslenia przyczyn ewentualnego niedzialania systemu automatyki/brak mozliwosci szybkiego bezprzyrzadowe- go sprawdzenia jego uszkodzenia, co jest szczególnie wazne przy pracy czujnika w ciezkich warunkach jak wysoka temperatura, zapylenie, stwarzajacych potencjalne mozliwosci czestych jego uszkodzen. Prowadzenie natomiast dodatkowych przewodów sygnalizacyjnych do czujnika jest wysoce niedogodne z punktu widzenia praktyki ruchowej i eksploatacyjnej.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci poprzez opracowanie magnetycznego detektora wyposazonego w sygnalizacje stanu na czujniku oraz jedna tylko pare przewodów pelniacych jednoczesnie role przewodów sygnalizacyjnych i zasilajacych.Istota wynalazku, zawierajacego znany uklad prostowniczy, generator z tranzystorem aktywnym oraz klucz tranzystorowy jest to, ze generator w stanie obecnosci metalu, pracujacy z kluczem tranzystorowym w sta¬ nie otwarcia, jest zasilany, za posrednictwem diody separujacej, napieciem podawanym z diody Zenera, polaczo-2 128134 nej szeregowo z pobudzonym tyrystorem silowego lacznika elektronicznego i równolegle z dioda luminescencyj- na ukladu zasilajaco-sygnalizacyjnego, przy czym bramka tyrystora, zasilanego z bieguna dodatniego ukladu prostowniczego^polawona jest, poprzez opornik bramkowy, z wyjsciem klucza tranzystorowego, zas katoda diody^aapjlanj jelt * bfeiuna ujemnego ukladu prostowniczego.\ Generator w stanie braku obecnosci metalu pracujac z kluczem tranzystorowym w stanie zamknietym, jest zasiany napiej^emjjodawanym z drugiej diody Zenera, polaczonej szeregowo z opornikiem redukcyjnym, pracu- j^cwn rlji^^Blai^liHjówka ukladu zasilajaco-sygnalizacyjnego, przy czym katoda drugiej diody Zenera zasila¬ na jU* e ujeHintiyu bieguna ukladu prostowniczego, którego biegun dodatni podlaczony jest do opornika reduk¬ cyjnego. Detektor wedlug wynalazku wyposazony jest w dwa przewody sygnalizacyjno-zasilajace wlaczone bez- poiradnio w szereg z obciazeniem.Przedmiot wynalazku jest pokazany na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy ukladu, fig. 2 przedstawia jego schemat elektroniczny, fig. 3 - fragment ukladu dzialajacego przy obecnosci metalu, a fig. 4 — fragment ukladu dzialajacego przy braku metalu w poblizu czujnika. Uklad sklada sie z generatora drgan 1, klucza tranzystorowego 2, silowego lacznika elektronicznego 3 wyposazonego w uklad prostowni¬ czy PR oraz z ukladu zasilajaco-sygnalizacyjnego 4.Na skutek zblizenia metalu do cewki L, polaczonej równolegle z kondensatorem C1 czujnika, nastepuje zanizenie amplitudy drgan generatora 1, wyposazonego w tranzystor aktywny T2, kondensator sprzegajacy C2 oraz oporniki: polaryzujacy R1 i nastawczy R2, co powoduje zatkanie tranzystora kluczujacego T1, wyposazone¬ go w kondensator laczacy C3 z opornikiem zasilania bazy R3. Potencjal bieguna dodatniego A, poprzez oporniki: obciazenia R5 i bramkowy R7 powoduje przewodzenie tyrystora Th, którego zadzialanie wlacza obciazenie PO w obwodzie ukladu prostowniczego PR i diode Zenera DZ1. Dioda Zenera DZ1 zapewnia napiecie U1, filtrowa¬ ne przez kondensator elektrolityczny C4, dla generatora 1, poprzez diode separujaca D. Napiecie to powoduje swiecenie diody luminescencyjnej DL, która z opornikiem R8 stanowi czesc ukladu zasilajaco-sygnalizacyjne¬ go 4.Przy braku metalu w poblizu czujnika opornik redukcyjny R4 oraz druga dioda Zenera DZ2 zapewniaja napiecie zasilania U2 dla generatora 1 w stanie niepobudzenia czujnika. W tym przypadku tyrystor Th nie prze¬ wodzi, w punktach AB wystepuje cale wyprostowane napiecie. Dioda separujaca D oddziela napiecie na drugiej diodzie Zenera DZ2 od wplywu diody Zenera DZ1 i diody luminescencyjnej DL. W tym przypadku rezystancja obciazenia ukladu prostowniczego PR jest obwód opornika redukcyjnego R4 i drugiej diody Zenera DZ2, której katoda zasilana jest z ujemnego bieguna B. Równolegle do opornika redukcyjnego R4 podlaczona jest neonów¬ ka LN, z opornikiem zabezpieczajacym R6, która sygnalizuje stan niepobudzenia czujnika. Zastosowanie magne¬ tycznego detektora zblizenia metalu wedlug wynalazku, w ciezkich warunkach pracy zapewnia duza dyspozycyj¬ nosc systemów automatyki poprzez mozliwosc jednoznacznego okreslenia przyczyny ewentualnego niedzialania systemu.Zastrzezenia patentowe 1. Magnetyczny detektor zblizenia metalu, zawierajacy uklad prostowniczy, generator z tranzystorem aktywnym oraz klucz tranzystorowy, znamienny tym, ze generator (1) w stanie obecnosci metalu, pra¬ cujacy z kluczem tranzystorowym (2) w stanie otwarcia, jest zasilany, za posrednictwem diody separujacej (D), napieciem (U1) podawanym z diody Zenera (DZ1), polaczonej szeregowo z pobudzonym tyrystorem (Th) silo¬ wego lacznika elektronicznego (3) i równolegle z dioda luminescencyjna (DL) ukladu zasilajaco-sygnalizacyjne¬ go (4), przy czym bramka tyrystora (Th), zasilanego z bieguna dodatniego (A) ukladu prostowniczego (PR), polaczona jest, poprzez opornik bramkowy (R7), z wyjsciem klucza tranzystorowego (2), zas katoda dio¬ dy (DZ1) zasilana jest z bieguna ujemnego (B) ukladu prostowniczego (PR), a generator (1) w stanie braku obec¬ nosci metalu pracujac z kluczem tranzystorowym (2) w stanie zamknietym, jest zasilany napieciem (U2) podawa¬ nym z drugiej diody Zenera (DZ2), polaczonej szeregowo z opornikiem redukcyjnym (R4), pracujacym równo¬ legle z neonówka (LN) ukladu zasilajaco-sygnalizacyjnego (4), przy czym katoda drugiej diody Zenera (DZ2) zasilana jest z ujemnego bieguna (B) ukladu prostowniczego (PR), którego biegun dodatni (A) podlaczony jest do opornika redukcyjnego (R4). 2. Magnetyczny detektor wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wyposazony jest w dwa przewody sygnalizacyjno-zasilajace wlaczone bezposrednio w szereg z obciazeniem (PO).128 134 ¦\ £***l fig- i ® 3 a K^M /ty 2128 134 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL