Przedmiotem wynalazku jest transoptorowy róznicowy przetwornik mocy lub pradów, prze¬ znaczony do pracy w ukladach pradu stalego i zmiennego, szczególnie w wykonaniach wymagaja¬ cych galwanicznego oddzielenia obu wejsc pradowych. Wynalazek dotyczy techniki pomiarów malych mocy i malej wartosci sygnalów pradowych, przy rezystancyjnym charakterze wszystkich wejsc.W przypadku koniecznosci pomiaru róznicy dwóch mocy lub dwóch pradów w technice pomiarowej na ogól stosuje sie dwa przetworniki mocy lub pradu polaczone w ukladzie róznico¬ wym. Rozwiazanie takie jest klopotliwe ze wzgledu na trudnosci z doborem przetworników o jednakowych charakterystykach. Natomiast ewentualne ich niedopasowanie jest zródlem licznych uchybów. Nadto w technice pomiarowej znany jest elektromechaniczny róznicowy przetwornik mocy wedlug Usatina, który jednakze charakteryzuje sie duzym wplywem czynników postronnych na wynik pomiaru. Znane jest takze wykorzystanie diod luminescencyjnych zestawianych w ukladzie transoptora do separacji galwanicznej obwodów.Transoptorowy róznicowy przetwornik mocy lub pradów wedlug wynalazku sklada sie z trzech sprzezonych ze soba w drodze transmisji optycznej odrebnych mostków, z których pierwszy mostek jest przylaczony do pierwszego wejscia pradowego poprzez rezystor dopasowujacy i ma zasilanie do zródla pradu o niezmiennej wartosci napiecia. Sklada sie on z dwu rezystorów zestawionych szeregowo z wlaczonym miedzy nie równolegle rezystorem dopasowujacym oraz z dwóch diod elektroluminescencyjnych, których strumienie swietlne lacza pierwszy mostek w drodze optycznej z trzecim mostkiem. Trzecimostek przylaczony do odrebnego wejscia napiecio¬ wego sklada sie z polaczonych równolegle dwu par zestawionych szeregowo fotodetektorów, miedzy które wlaczony jest czlon kontrolny.Mostek drugi zbudowany jest identycznie jak mostek pierwszy, lecz zasilany jest z innego zródla napieciowego. Nadto polaczonyjest z mostkiem trzecim podobnie, jak mostek pierwszy. Kazdy z fotodetektorów przetwornika sklada sie z fotorezystora oraz z dolaczonych do niego szeregowo i równolegle potencjometrów, stanowiacych jego uklad dopasowujacy.Czlon kontrolny przetwornika w wykonaniu dzialajacym jako przetwornik jest utworzony z szeregowego polaczenia filtru dolnoprzepustowego i wzmacniacza koncowego, a w wykonaniu2 128 106 dzialajacym jako miernik jest ustrojem magnetoelektrycznym o podzialce wyskalowanej wjednost¬ kach mocy lub pradu.W zaprojektowanym wedlug wynalazku ukladzie osiaga sie zalozony cel przez dolaczenie sygnalów pradowych proporcjonalnych do natezen pradów kontrolowanych obwodów do prze¬ katnych mostków: pierwszego i drugiego, zas sygnalu napieciowego proporcjonalnego do napiecia kontrolowanych obwodów lub sygnalu napieciowego stalego do przekatnej zasilania trzeciego z opisanych mostków. Sygnal wyjsciowy z przekatnej mostka trzeciego jest w ten sposób proporcjo¬ nalny do róznicy plynacych w nich pradów.Uklad wedlug wynalazku zapewnia dobra dokladnosc dzialania przy malych wartosciach mocy lub pradów i umozliwia separacje galwaniczna obu jego wejsc pradowych, przy czysto rezystencyjnym charakterze wszystkich wejsc. Uklad charakteryzuje sie duza czuloscia, która zostala osiagnieta przez posobno-bocznikowa strukture ukladu dopasowujacego, co umozliwia odpowiedni dobór charakterystyk transoptorów bez pogorszenia czulosci poszczególnych fotode¬ tektorów. W konsekwencji prowadzi to do lepszej kompensacji czynników mogacych zaklócic pomiar, np. temperatury. Dzieki zastosowaniu w przetworniku wedlug wynalazku ukladu dopaso¬ wujacego w konstrukcji jego fotodetektora, istnieje mozliwosc zbudowania w praktycznym wyko¬ naniu ukladu majacego niekoniecznie identyczne, co do parametrów diody elektroluminescencyjne oraz fotorezystory.Wynalazek jest szczególowo opisany na przykladzie jego wykonania i zobrazowany na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat przetwornika, a fig. 2 schemat budowy jego fotodetektora.Transoptorowy róznicowy przetwornik mocy lub pradów sklada sie zasadniczo z trzech sprzezonych ze soba w drodze transmisji optycznej mostków Ml, M2 i M3, z których pierwszy mostek Ml jest przylaczony do pierwszego wejscia pradowego 5 poprzez rezystor dopasowujacy 4 oraz ma zródlo pradu 1 o niezmiennej wartosci napiecia. Mostek Ml sklada sie z dwu rezystorów 2 i 3 zestawionych szeregowo z wlaczonym miedzy nie równolegle rezystorem dopasowujacym 4. Ma on nadto dwie diody elektroluminescencyjne 6 i 7, których strumienie swietlne lacza pierwszy mostek Ml w drodze optycznej z trzecim mostkiem M3. Trzeci mostek jest przylaczony do odrebnego wejscia napieciowego 19 i sklada sie z polaczonych równolegle dwu par zestawionych szeregowo fotodetektorów 8 i 9 oraz 12 i 13, miedzy które wlaczonyjest czlon kontrolny20. Kazdy z fotodetektorów 8, 9, 12 i 13 sklada sie z fotorezystora 21 oraz ukladu dopasowujacego, który zawiera potencjometr posobny 23 oraz potencjometr bocznikujacy 22.Mostek drugi M2 jest przylaczony do drugiego wejscia pradowego 18 poprzez rezystor dopasowujacy 17 oraz ma zródlo pradu 16 o niezmiennej wartosci napiecia. Mostek M2 sklada sie z dwu rezystorów 14 i 15 zestawionych szeregowo z wlaczonym miedzy nie równolegle rezystorem dopasowujacym 17. Ma on nadto dwie diody elektroluminescencyjne 10 i 11, których strumienie swietlne lacza mostek M2 w drodze optycznej z trzecim mostkiem M3. Czlon kontrolny 20 w wykonaniu dzialajacym jako przetwornik jest utworzony z szeregowego polaczenia filtru dolno- przepustowego i wzmacniacza koncowego, a w wykonaniu dzialajacym jako miernik jest ustrojem magnetoelektrycznym o podzialce wyskalowanej w jednostkach mocy lub pradu.Przetwornik wedlug wynalazku dziala w ten sposób,ze do przekatnych pierwszego mostka Ml i drugiego mostka M2 z wejsc 5 i 18 poprzez rezystory ograniczajace 4 i 17 sa doprowadzane sygnaly proporcjonalne do pradów w kontrolowanych obwodach, natomiast do zacisków napieciowych zasilajacych mostka trzeciego M3 doprowadzonyjest sygnal proporcjonalny do napiecia kontrolo¬ wanych obwodów lub napiecie stale. Mostek Ml zasilany jest stala wartoscia pradu ze zródla 1, wyznaczajaca punkt pracy transoptorów Tl i T2. Podobnie mostek M2 zasilany jest stala wartoscia pradu ze zródla 16, wyznaczajaca punkt pracy transoptorów T3 i T4.Zastrzezenia patentowe 1. Transoptorowyróznicowy przetwornik mocy lub pradów wykorzystujacy diody lumines- cencyjne zestawione w ukladzie transoptora i majacy wiecej niz jeden uklad mostkowy, znamienny tym, ze sklada sie z trzech sprzezonych ze soba w drodze transmisji optycznej mostków (Ml, M2, M3), z których pierwszy mostek (Ml) i mostek drugi (M2) przylaczone do wejsc (5 i 18) poprzez rezystory ograniczajace (4 i 17) oraz przylaczone do zródel pradu (1 i 16) o niezmiennych wartos-126106 3 ciach napiecia, skladaja sie z dwu rezystorów, odpowiednio (2 i 3) oraz (14 i 15) zestawionych szeregowo z wlaczonym miedzy nie rezystorem dopasowujacym, odpowiednio (4) i (17) oraz zdwu diod elektroluminescencyjnych, odpowiednio (6 i 7) oraz (10 i 11), których strumienie swietlne lacza mostki (Ml i M2) w drodze optycznej z mostkiem (M3) przylaczonym do odrebnego wejscia (19) i skladajacym sie z polaczonych równolegle dwu par zestawionych szeregowo fotodetektorów (8 i 9) oraz (12 i 13), miedzy które wlaczony jest czlon kontrolny (20). 2. Przetwornik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kazdy zjego fotodetektorów (8,9), (12 i 13) sklada sie z fotorezystora (21) oraz ukladu dopasowujacego, który stanowia potencjometr posobny (23) i potencjometr bocznikujacy (22). 3. Przetwornik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jego czlon kontrolny (20) w wykonaniu dzialajacym jako przetwornik jest utworzony z szeregowego polaczenia filtru dolnoprzepustowego i wzmacniacza koncowego. 4. Przetwornik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jego czlon kontrolny (20) w wykonaniu dzialajacym jako miernik jest ustrojem magnetoelektrycznym o podzialce wyskalowanej wjednost¬ kach mocy lub pradu. i W y i 23 ! I f- J PL