Przedmiotem wynalazku jest mechanizm do naprzemiennej blokady pokryw wlazu, a zwla¬ szcza pokryw hermetyzowanego wsypu dla materialów sypkich, pylistych lub tez o silnym nieprzy¬ jemnym zapach, na przyklad odpadków.Znany jest z norweskiego opisu patentowego Nr 116032/B65f1/16/ mechanizm do zamykania pojemników na odpadki, skladajacy sie z preta zamkowego z prostopadle zamocowana w polowie jego wysokosci tarcza zamkowa z dwoma otworami oraz dwóch haków blokujacych, równoleglych do preta zamkowego, zakonczonych z jednej strony zaczepami z drugiej zas klinami i wyposazo¬ nych w sprezyny osadzone na trzonach tych haków.Pret zamkowy umocowany jest w obrotowych lozyskach, w plaszczyznie prostopadlej do plaszczyzny pokryw i w pozycji zamknietej jego wygiete pod katem prostym koncówki opieraja sie o kliny haków blokujacych. Pret zamkowy mozna obracac w jednym lub drugim kierunku co powoduje, ze w zaleznosci od kierunku obrotu zaczep jednego z haków blokujacych wsuwany jest pod naciskiem sprezyny w otwór tarczy zamkowej, przez co otwarta zostaje jedna z pokryw, a dalszy ruch preta zamkowego zostaje zablokowany.Aby móc obrócic pret zamkowy dla otwarcia drugiej z pokryw nalezy wpierw zamknac pokrywe pierwsza, w taki sposób aby hak blokujacy wysunal sie z otworu tarczy zamkowej i nastepnie dopiero pret zamkowy obracac mozna w kierunku przeciwnym dla otwarcia pokrywy drugiej.Istota wynalazku polega na bezposrednim blokowaniu pokryw wlazu, za pomoca usytuowa¬ nego prostopadle do plaszczyzny pokryw preta zamkowego, którego koncówki osadzone sa przesuwnie w otworach tarcz zamkowych umocowanych na osiach obrotu tych pokryw. Pokrywy zablokowane przy spoczynkowym polozeniu prata zamkowego moga byc pojedynczo i tylko pojedynczo otwierane przez przesuwanie tego preta w góre lub w dól. Prostota konstrukcji tego mechanizmu sprawia, ze jego dzialanie w trakcie calego okresu eksploatacji jest niezawodne, a czynnosci zwiazane z obsluga nieskomplikowane.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia mechanizm w czesciowym przekroju i czesciowym widoku, z pretem zamkowym v2 127 973 w pozycji spoczynkowej i obu zablokowanymi pokrywami, zas fig. 2 — uwidacznia ten sam mecha¬ nizm lecz z pretem zamkowym przesunietym do dolu i w rezultacie tego z otwarta pokrywa górna.Wsyp 1 o ksztalcie cylindrycznym wyposazony jest w dwie pokrywy górna 2 i dolna 3, zamykajace jego wlot i wylot. Pokrywa górna 2 i dolna 3 przymocowane sa do wsypu 1 obrotowo, na osiach 10, na których osadzone sa na wcisk tarcze zamkowe 4, z wywierconymi w nich promieniowymi otworami 11.Pret zamkowy 5 osadzony jest przesuwnie w prowadnicach 8 i w pozycji spoczynkowej utrzymywany jest za pomoca sprezyn 7, których napiecie reguluje sie nakretkami 9. Pokrywy: górna 2 i dolna 3 zablokowane sa razem, wówczas gdy pret zamkowy 5 znajduje sie w pozycji spoczynkowej, bowiem oba czopy 12 preta zamkowego 5 wchodza w odpowiadajace im otwory 11 tarczy zamkowej 4.Dla otwarcia przykladowo pokrywy górnej 2 przesuwa sie dzwignie 6 w góre, przez co pret zamkowy 5 przemieszczony zostaje do dolu i wychodzi calkowicie z otworu 11 tarczy zamkowej 4 pokrywy górnej, a wchodzi calkowicie do otworu 11 w tarczy zamkowej 4 pokrywy dolnej. Po otwarciu pokrywy górnej 2 i napelnieniu objetosci wsypu 1 nalezy pokrywe te zamknac, dzwignie 6 przesunac w skrajne dolne polozenie, przez co pret zamkowy 5 blokuje pokrywe górna 2 w polozeniu zamknietym, a zwalnia natomiast pokrywe dolna 3, która otwiera sie pod wlasnym ciezarem oraz dodatkowym ciezarem materialu wypelniajacego wsyp.Po samoczynnym opróznieniu sie wsypu 1, dzwignie 6 przesuwa sie w polozenie srodkowe, a inna, dodatkowa dzwignia, umocowana na osi 10 lecz nieuwidoczniona na rysunku, podnosi sie pokrywe dolna 3 do góry, az do momentu kiedy to pokrywa ta zostanie zablokowana przez przesuniety do dolu czop 12 preta zamkowego 5.Mechanizm wedlug wynalazku, ze wzgledu na swoje zalety, ma szczególne zastosowanie do hermetycznego zamykania pokryw wsypu, do usuwania popiolu otrzymywanego ze spalarki i innych urzadzen grzewczych statku.Zastrzezenia patentowe 1. Mechanizm do naprzemiennej blokady pokryw wlazu, zwlaszcza pokryw wsypu dla mate¬ rialów pylistych, zawierajacy pret zamkowy usytuowany prostopadle do plaszczyzny pokryw, znamienny tym, ze pokrywy: górna (2) i dolna (3) wyposazone sa w tarcze zamkowe (4) osadzone na ich osiach (10) obrotu i blokowane sa bezposrednio przez pret zamkowy (5), którego czopy (12) osadzone sa przesuwnie w otworach (11) tarcz zamkowych. 2. Mechanizm wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze polozenie preta zamkowego (5), na linii prostopadlej do plaszczyzny pokrywy górnej (2) i dolnej (3), ustalone jest za pomoca osadzonych na jego trzonie i przeciwnie napietych sprezyn (7).127 973127 973 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL